Nghệ An xây dựng Đề án trở thành trung tâm logistics vùng Bắc Trung Bộ

Đây là nhiệm vụ được UBND tỉnh giao và Sở Công Thương đã tổ chức các buổi làm việc để nghe đơn vị tư vấn báo cáo về dự thảo Đề án và xin ý kiến góp ý của các cơ quan, đơn vị liên quan; UBND tỉnh Nghệ An cũng đã tổ chức cuộc họp để nghe và cho ý kiến đối với Dự thảo Đề án. 

Có đầy đủ điều kiện thuận lợi

Theo báo cáo dự thảo Đề án, Nghệ An có đầy đủ điều kiện để trở thành trung tâm logistics của vùng Bắc Trung Bộ nhờ sở hữu các yếu tố cốt lõi như: Vị trí chiến lược, cửa ngõ kết nối, hệ thống hạ tầng đồng bộ, khu kinh tế, nguồn hàng và hệ thống cửa khẩu, cảng biển, sân bay. Hiện nay, Nghệ An có tốc độ tăng trưởng GRDP ổn định, các khu công nghiệp lớn đang tạo nguồn hàng hóa dồi dào, hướng đến logistics công nghiệp và logistics xuất khẩu. Đồng thời, khu vực Nghĩa Đàn - Quỳnh Lưu - Diễn Châu là trung tâm nông nghiệp - thủy sản với nhu cầu lớn về logistics lạnh.

Dù điều kiện về logistics thuận lợi, song những năm qua chi phí logistics của tỉnh và toàn vùng vẫn ở mức cao, chiếm 18-21% doanh thu. Tỉnh chưa có trung tâm logistics cấp vùng; mạng lưới kho, bãi nhỏ lẻ; doanh nghiệp logistics nhỏ, thiếu năng lực; kết nối liên phương thức chưa tối ưu và tính cạnh tranh thấp so với cụm Nghi Sơn - Vũng Áng.

Dự thảo Đề án xác định mô hình phát triển theo cấu trúc: Trung tâm - vệ tinh - biên giới theo tiêu chuẩn phát triển trung tâm logistics quốc gia và quốc tế. Mô hình bao gồm: Trung tâm logistics cấp vùng tại Khu kinh tế Đông Nam - Cửa Lò; các trung tâm vệ tinh và các trung tâm logistics cửa khẩu. Mục tiêu là xây dựng Nghệ An, trọng tâm là Khu kinh tế Đông Nam - Cảng Cửa Lò - Đông Hồi - mạng lưới vệ tinh và cửa khẩu trở thành trung tâm logistics Bắc Trung Bộ. 

Dự thảo Đề án đặt mục tiêu trong giai đoạn 2025 - 2035 đưa ngành dịch vụ logistics của tỉnh phát triển thành ngành dịch vụ có trình độ khá của khu vực Bắc Trung Bộ và của cả nước. Tỷ lệ hàng qua Cảng Cửa Lò và Đông Hồi được xử lý qua các trung tâm logistics đạt từ 60 - 70%. Bên cạnh đó, giảm 15 - 20% chi phí logistics nội tỉnh so với hiện trạng. Hình thành ít nhất 1 trung tâm logistics cấp vùng tại Khu kinh tế Đông Nam, 2 - 3 trung tâm vệ tinh lớn và 3 trung tâm logistics vùng biên. Tỷ lệ số hóa - quản lý bằng hệ thống đạt từ 80% trở lên.

Để đạt được mục tiêu đó, dự thảo Đề án đề xuất 7 nhiệm vụ trọng tâm trong việc thành lập Ban Chỉ đạo phát triển Trung tâm logistics Bắc Trung Bộ, gắn với xây dựng kế hoạch hoặc chương trình hành động của UBND tỉnh; xây dựng kế hoạch 80 - 100 ha đất cho giai đoạn đầu và kêu gọi đầu tư nước ngoài.

Tại các cuộc họp và cho ý kiến do Sở Công Thương chủ trì và cuộc họp do lãnh đạo tỉnh chủ trì, đại diện các Sở, ngành, đơn vị đã đánh giá toàn diện về Đề án và đóng góp nhiều ý kiến sát thực, chất lượng. 

Là thành viên tham gia các buổi họp để nghe và cho ý kiến về Đề án, ông Nguyễn Khắc Lâm – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An cho biết, Đề án được xây dựng trên nền tảng tốt, lộ trình đầy đủ qua các bước, phù hợp với lợi thế cảng biển, hạ tầng và vai trò liên kết vùng của tỉnh. Đơn vị tư vấn dưới sự chủ trì của Sở Công Thương đã làm việc chỉn chu, khoa học, ý kiến đóng góp của các Sở, ngành được tiếp thu đầy đủ.

Qua nghe và đọc toàn bộ báo cáo, các thành viên thực sự phấn khởi khi thấy được bức tranh toàn diện về lợi thế đặc biệt, vượt trội của tỉnh Nghệ An trong phát triển logistics. Qua đó, để thấy được việc xây dựng Đề án là cần thiết, phù hợp, tạo đột phá về phát triển logistics và kinh tế - xã hội của tỉnh.

Góp ý cho Đề án, Sở Khoa học và Công nghệ cho rằng bên cạnh những thuận lợi, phải làm rõ những điểm nghẽn cốt lõi, các khó khăn thực sự và những tiềm năng nhiều năm chưa khai thác được để xây dựng Đề án một cách thực chất, hiệu quả và mang tính đột phá trong bối cảnh thực hiện các Nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội. Cùng với đó là đặt ra những vấn đề sát sườn đi cùng với phát triển logistics, bởi logistics không chỉ là kết nối hạ tầng đa phương thức, mà để vận hành nó phải có nguồn nhân lực logistics chất lượng cao, khả năng hấp thụ công nghệ của các doanh nghiệp và năng lực quản trị, điều phối chuỗi logistics hiện đại.

Khoa học công nghệ có thể xem trụ cột then chốt, một con đường phải đi qua để phát triển trung tâm logistics hiện đại, phù hợp với lộ trình, với quan điểm chỉ đạo, với bối cảnh, xu hướng của tỉnh, của quốc gia và quốc tế. Do đó, Sở Khoa học và Công nghệ đã nhấn mạnh ý kiến đưa lộ trình số hoá logistics mạnh mẽ hơn, bám sát các định hướng của tỉnh, của quốc gia; đề xuất xây dựng các nền tảng số dùng chung trong logistics, góp phần vào sự phát triển khoa học, công nghệ của tỉnh. 

Đề án đảm bảo linh hoạt, phù hợp và khả thi

Tại cuộc họp để nghe và cho ý kiến đối với Dự thảo Đề án "Phát triển tỉnh Nghệ An trở thành trung tâm logistics của vùng Bắc Trung Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045", Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh đã đề nghị đơn vị tư vấn tiếp thu ý kiến của các sở, ban, ngành; cập nhật đầy đủ các văn bản pháp lý, quy hoạch để tổng hợp và có thể triển khai thực hiện được. Đồng thời, phối hợp với các sở, ngành lựa chọn và định hướng tiến độ xây dựng các khu logistics trong dự thảo Đề án đảm bảo linh hoạt, phù hợp và khả thi.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An ghi nhận dự thảo Đề án đã đánh giá được toàn diện hiện trạng hạ tầng giao thông và hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp của tỉnh. Bên cạnh các lợi thế, Đề án cũng nêu rõ các hạn chế của tỉnh để khắc phục.

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An cũng đề nghị các đơn vị tư vấn, ngoài các chính sách theo quy định của Nhà nước, đề xuất thêm các chính sách riêng của tỉnh về thuế, phí để thu hút được các nhà đầu tư. Cùng với đó, tư vấn cơ chế, chính sách mở trong việc hợp tác quốc tế; nghiên cứu giảm chi phí logistics của tỉnh nhằm đảm bảo tính thuyết phục.

Nâng tỷ lệ số hóa - quản lý bằng hệ thống; nghiên cứu cơ chế về thủ tục hành chính, hải quan, cửa khẩu phù hợp; làm rõ cơ sở tính toán diện tích của từng khu logistics đảm bảo phù hợp và đảm bảo tính kết nối giao thông thuận lợi. Hoàn thiện kết cấu hạ tầng và kết nối đa phương thức; phát triển hệ thống trung tâm logistics vùng; đổi mới thể chế và cơ chế điều phối liên ngành; tăng cường chuyển đổi số trong logistics và hợp tác liên kết vùng - liên quốc gia (Lào - Thái Lan - Việt Nam).

Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Nghệ An Phạm Văn Hoá cho biết, trên cơ sở các ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh và ý kiến góp ý chất lượng, tâm huyết, trách nhiệm của các sở, ngành, đơn vị, Sở Công Thương sẽ phối hợp chặt chẽ với đơn vị tư vấn tiếp thu, rà soát, tổng hợp đầy đủ để hoàn thiện Đề án theo hướng khoa học, thực chất và khả thi. Sở cũng sẽ tiếp tục chủ động tham mưu UBND tỉnh lộ trình triển khai cụ thể, bảo đảm Đề án khi ban hành sớm đi vào thực hiện, tạo động lực mới cho phát triển logistics và kinh tế – xã hội của tỉnh, đáp ứng yêu cầu liên kết vùng Bắc Trung Bộ và hội nhập quốc tế.

Đề án “Phát triển tỉnh Nghệ An trở thành trung tâm logistics của vùng Bắc Trung Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045” nhận được sự quan tâm tài trợ của Công ty cổ phần Tập đoàn TH với mức kinh phí khoảng 10 tỷ đồng. Điều này góp phần thể hiện sự quan tâm, đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp đối với các định hướng phát triển chiến lược của tỉnh.