Ngành Công Thương Hà Nội: Phát huy truyền thống, vững bước vào kỷ nguyên mới

Từ nền công nghiệp non trẻ đến động lực tăng trưởng Thủ đô

Ngày 14/5/1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 21-SL đổi tên Bộ Kinh tế thành Bộ Công Thương, đặt dấu mốc quan trọng cho sự hình thành và phát triển của ngành Công Thương Việt Nam. Trong giai đoạn đầu còn nhiều khó khăn của đất nước, ngành Công Thương non trẻ khi ấy vừa đảm nhiệm nhiệm vụ phục vụ kháng chiến, vừa từng bước xây dựng nền sản xuất công nghiệp và hệ thống lưu thông hàng hóa, phục vụ đời sống nhân dân.

Hòa chung trong quá trình phát triển ấy, sau Ngày giải phóng Thủ đô năm 1954, Hà Nội từng bước hình thành những cơ sở công nghiệp nền tảng đầu tiên như Nhà máy Cơ khí Hà Nội, Nhà máy Dệt 8-3, Điện cơ Thống Nhất… tạo nền móng cho công nghiệp Thủ đô phát triển. Cùng với các cơ sở sản xuất, hệ thống thương nghiệp quốc doanh, mạng lưới phân phối hàng hóa và các cửa hàng mậu dịch cũng dần được xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân trong giai đoạn kinh tế còn nhiều khó khăn.

Từ nền tảng công nghiệp, thương nghiệp thời kỳ đầu ấy, ngành Công Thương Hà Nội đã không ngừng phát triển, từng bước chuyển mình mạnh mẽ cùng quá trình đổi mới, hội nhập và hiện đại hóa, góp phần đưa Thủ đô trở thành một trong những trung tâm kinh tế lớn và động lực tăng trưởng quan trọng của cả nước.

Trong những năm qua, công tác phát triển khu, cụm công nghiệp luôn được Hà Nội quan tâm đẩy mạnh nhằm tạo mặt bằng sản xuất, thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển công nghiệp. Trong năm 2025, Sở Công Thương Hà Nội đã tham mưu thành phố thành lập, mở rộng 9 cụm công nghiệp; phối hợp tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai 43 cụm công nghiệp giai đoạn 2018-2020. Đến nay, đã khởi công 35/43 cụm, trong đó nhiều cụm đã hoàn thành hạ tầng kỹ thuật với tỷ lệ lấp đầy cao, góp phần quan trọng thu hút đầu tư và thúc đẩy sản xuất công nghiệp trên địa bàn.

Đà phục hồi và tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong những tháng đầu năm 2026. Theo Sở Công Thương Hà Nội, 4 tháng đầu năm 2026, chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này phản ánh năng lực thích ứng của doanh nghiệp trước biến động thị trường, đồng thời cho thấy hiệu quả của các giải pháp điều hành sản xuất, đảm bảo nguyên liệu và duy trì chuỗi cung ứng.

Song song với phát triển công nghiệp, lĩnh vực thương mại tiếp tục giữ vai trò động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế Thủ đô.

Trong tháng 4/2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của Thủ đô ước tính đạt 85,4 nghìn tỷ đồng, tăng 1,9% so với tháng trước và tăng 11,0% so với cùng kỳ năm trước.

Các chương trình bình ổn thị trường, kết nối cung cầu, xúc tiến thương mại và phát triển hệ thống phân phối tiếp tục được triển khai hiệu quả. Thành phố hiện có hơn 14.100 điểm bán tham gia chương trình bình ổn thị trường, góp phần bảo đảm nguồn cung hàng hóa phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Năm 2026, xu hướng dịch chuyển các trung tâm thương mại lớn ra khu vực phía Tây, phía Đông Hà Nội tiếp tục rõ nét nhằm tận dụng quỹ mặt bằng rộng và chi phí cạnh tranh hơn khu vực trung tâm. Từ đầu năm đến nay, Hà Nội có thêm khoảng 270 nghìn m² sàn bán lẻ tại các trung tâm thương mại vùng ven, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tại các khu đô thị mới và xu hướng phát triển đô thị bền vững của thành phố.

Hướng tới công nghiệp hiện đại, thương mại số

Định hướng cho giai đoạn phát triển mới, ông Võ Nguyên Phong, Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho biết, ngành Công Thương Thủ đô sẽ tiếp tục tập trung phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp công nghệ cao và các sản phẩm công nghiệp chủ lực, tạo động lực tăng trưởng mới cho kinh tế thành phố.

Trong năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng công nghiệp 9,7%; kim ngạch xuất khẩu tăng 12%; bán buôn và bán lẻ; sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy và xe có động cơ khác: 13,12%; chỉ số giá tiêu dùng được kiểm soát dưới 4,5%. Thành phố tiếp tục ưu tiên phát triển hạ tầng công nghiệp và công nghiệp hỗ trợ. Hà Nội phấn đấu hoàn thành, đưa vào hoạt động ít nhất 10 cụm công nghiệp; đồng thời hoàn thiện thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng hoặc triển khai xây dựng thêm từ 7-10 cụm công nghiệp khác theo quy hoạch.

Theo ông Võ Nguyên Phong, Hà Nội cũng đang tập trung phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ, phấn đấu đến năm 2030 có khoảng 1.200 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ; tiếp tục nâng tỷ lệ sản phẩm công nghệ cao, công nghệ thông tin và cơ khí điện tử trong cơ cấu sản phẩm công nghiệp chủ lực của thành phố.

Đặc biệt, thương mại điện tử và kinh tế số tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ. Thành phố đặt mục tiêu tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử đạt trên 60%, tỷ lệ giao dịch thương mại điện tử trong tổng mức bán lẻ đạt từ 14% trở lên.

Bên cạnh đó, Hà Nội sẽ tiếp tục triển khai các chương trình kích cầu tiêu dùng, khuyến mại tập trung, kết nối cung cầu, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp chủ lực; đồng thời thúc đẩy phát triển các mô hình thương mại hiện đại, kinh tế đêm và tiêu dùng số. Để cụ thể hóa các giải pháp thúc đẩy tiêu dùng, UBND Thành phố đã giao Sở Công Thương chủ trì phối hợp Sở Văn hoá và Thể thao, Sở Du lịch ban hành kế hoạch kích cầu tiêu dùng tháng 5 và quý II/2026 theo hướng tổ chức chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch, thương mại, ẩm thực, mua sắm, kinh tế đêm gắn với các không gian Hồ Hoàn Kiếm, phố cổ, Hồ Tây, Ba Vì, Sơn Tây, Cổ Loa, Bát Tràng, Vạn Phúc, Hương Sơn.

Ông Võ Nguyên Phong, Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội khẳng định, ngành Công Thương Hà Nội sẽ tiếp tục phát huy truyền thống 75 năm của ngành Công Thương Việt Nam, đổi mới tư duy quản lý, đồng hành cùng doanh nghiệp, thúc đẩy công nghiệp, thương mại phát triển theo hướng hiện đại, xanh, bền vững và hội nhập góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại.