Ngân hàng tiến sâu vào thị trường bảo hiểm

Nhà băng lập công ty, góp vốn vào bảo hiểm

Ngày 21/7/2026, Bộ Tài chính ban hành Giấy phép thành lập và hoạt động số 103/GP/KDBH, chính thức cấp phép cho Công ty Cổ phần Bảo hiểm VSI. Trụ sở chính của doanh nghiệp đặt tại tầng 15, Tòa nhà HM Town, số 412 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Bàn Cờ, TP. Hồ Chí Minh, cùng địa chỉ với trụ sở chính của Ngân hàng TMCP Bản Việt (BVBank).

Đáng chú ý, theo thuyết minh báo cáo tài chính riêng giữa niên độ của BVBank cho kỳ kế toán 6 tháng kết thúc ngày 30/6/2026, ngân hàng ghi nhận khoản phải thu khác trị giá 50 tỷ đồng, với nội dung “chuyển tiền góp vốn thành lập Công ty Cổ phần Bảo hiểm VSI”.

Thuyết minh cũng cho biết, BVBank đã chuyển tiền góp vốn thành lập VSI với tỷ lệ 10% trên vốn điều lệ đăng ký của công ty. Tại thời điểm lập báo cáo giữa niên độ, VSI vẫn đang hoàn thiện thủ tục xin cấp phép và chỉ ít ngày sau, ngày 21/7/2026, doanh nghiệp chính thức được Bộ Tài chính cấp giấy phép. Như vậy, với tỷ lệ sở hữu 10%, BVBank là cổ đông tổ chức tham gia góp vốn thành lập VSI ngay từ đầu.

Sự xuất hiện của VSI diễn ra cùng thời điểm thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam ghi nhận thêm một thành viên mới. Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) công bố nhận được giấy phép thành lập Công ty TNHH Bảo hiểm Phi nhân thọ ACB (ACB Insurance), có hiệu lực từ ngày 12/8/2026. Sự ra đời của VSI và ACB Insurance đưa tổng số doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ trên thị trường từ 32 lên 34 công ty tính đến ngày 25/8/2026.

ACB Insurance có vốn điều lệ 500 tỷ đồng, hoạt động theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên. Hai cổ đông sáng lập gồm Công ty TNHH Quản lý nợ và khai thác tài sản Ngân hàng Á Châu (ACBA), nắm 91% vốn điều lệ và Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS), nắm 9%. Doanh nghiệp được phép kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, tái bảo hiểm, nhượng tái bảo hiểm, đầu tư vốn từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm, cung cấp dịch vụ phụ trợ bảo hiểm và các hoạt động liên quan trực tiếp đến kinh doanh bảo hiểm.

Việc các ngân hàng gia nhập sâu hơn vào lĩnh vực bảo hiểm diễn ra khi thị trường vẫn duy trì đà tăng trưởng. Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, tổng doanh thu phí bảo hiểm quý II/2026 ước đạt 60.400 tỷ đồng, tăng 1,7% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 6 tháng đầu năm, tổng doanh thu phí bảo hiểm ước đạt 117,9 nghìn tỷ đồng, tăng 2,2%; riêng bảo hiểm phi nhân thọ đạt khoảng 49,1 nghìn tỷ đồng, tăng 13,5%.

Không chỉ BVBank và ACB, nhiều ngân hàng khác cũng đã tham gia hoặc đẩy nhanh kế hoạch mở rộng sang bảo hiểm. Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) hiện có hai mảnh ghép là Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ MB Ageas (MB Life) trong lĩnh vực nhân thọ và Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Quân đội (MIC) trong lĩnh vực phi nhân thọ. Năm 2025, MB Life nằm trong nhóm 6 doanh nghiệp có doanh thu phí khai thác mới lớn nhất thị trường bảo hiểm nhân thọ, phục vụ hơn 2,3 triệu khách hàng.

Tương tự Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) và Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh vượng (VPBank) cũng đã thành lập hoặc sở hữu các doanh nghiệp bảo hiểm. Công ty Cổ phần Bảo hiểm nhân thọ Kỹ Thương (Techcom Life) của Techcombank dù mới đi vào hoạt động từ cuối năm 2025 nhưng đã vào Top 5 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ có doanh thu khai thác mới cao nhất thị trường tính đến tháng 4/2026. Trong khi đó, 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu phí bảo hiểm của VPBank đạt hơn 3.540 tỷ đồng, tăng 40% so với cùng kỳ; riêng Công ty cổ phần bảo hiểm OPES (OPES) mang về 2.655 tỷ đồng, chiếm 75% doanh thu phí bảo hiểm của VPBank và tương ứng 5,3% thị phần bảo hiểm phi nhân thọ.

Tham gia toàn bộ chuỗi giá trị

Việc ngân hàng tiến sâu vào bảo hiểm không đơn thuần là mở thêm một mảng kinh doanh. Theo lãnh đạo ACB, việc thành lập công ty bảo hiểm phi nhân thọ nhằm tăng khả năng khai thác khách hàng hiện hữu, khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa và cá nhân thông qua bán chéo sản phẩm giữa ngân hàng với các công ty trong hệ sinh thái. Qua đó, ngân hàng hướng tới đa dạng hóa nguồn thu ngoài lãi từ phí bảo hiểm, đầu tư từ quỹ bảo hiểm, dịch vụ giám định và tái bảo hiểm, đồng thời mở rộng hoạt động sang lĩnh vực tài chính ngoài ngân hàng.

ACB cũng đặt kế hoạch phát triển công ty bảo hiểm phi nhân thọ theo mô hình Insurtech, ứng dụng công nghệ để phân phối sản phẩm thông qua nền tảng của ACB và các công ty trong hệ sinh thái. Theo kế hoạch được Tổng giám đốc ACB Từ Tiến Phát chia sẻ, doanh nghiệp hướng tới quy mô tài sản khoảng 2.000 tỷ đồng và chiếm trên 1,5% thị phần sau 5 năm; doanh thu phí bảo hiểm tăng trưởng kép trên 50%/năm trong giai đoạn 2026 - 2030.

Xu hướng này cũng thể hiện rõ ở Techcombank. Tháng 10/2024, ngân hàng ra mắt Công ty Cổ phần Bảo hiểm phi nhân thọ Techcom (TCGins), doanh nghiệp bảo hiểm thứ 31 tại Việt Nam, với vốn điều lệ 500 tỷ đồng. Đến tháng 7/2025, Techcombank tiếp tục được Bộ Tài chính cấp phép thành lập Techcom Life, vốn điều lệ 1.300 tỷ đồng. Techcombank sở hữu 80% vốn điều lệ Techcom Life, tương đương 1.040 tỷ đồng; phần còn lại thuộc các doanh nghiệp trong hệ sinh thái Vingroup.

Với VPBank, sau 5 năm thâu tóm OPES, ngân hàng tiếp tục mở rộng sở hữu khi Hội đồng quản trị thông qua nghị quyết mua 102,8 triệu cổ phiếu OPES, tương đương 1.028 tỷ đồng, trong đợt tăng vốn của doanh nghiệp bảo hiểm này. Thương vụ có thể được triển khai theo nhiều đợt, tùy thuộc kế hoạch chào bán của OPES; VPBank đồng thời có quyền mua phần cổ phiếu còn lại nếu các cổ đông khác không thực hiện quyền mua.

Động thái này cho thấy sự thay đổi đáng kể trong cách ngân hàng tiếp cận thị trường bảo hiểm. Trước đây, ngân hàng chủ yếu đóng vai trò trung gian trong mô hình bancassurance, bán bảo hiểm, phân phối sản phẩm của các công ty bảo hiểm để nhận hoa hồng. Thì nay, khi sở hữu hoặc trực tiếp tham gia vào doanh nghiệp bảo hiểm, ngân hàng có thể chuyển từ vị trí “bán hộ” sang tham gia vào nhiều khâu hơn của chuỗi giá trị. 

Theo Công ty Cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm S&I (S&I Ratings), việc tích hợp các dịch vụ tài chính như chứng khoán, bảo hiểm và tài chính tiêu dùng trong cùng hệ sinh thái có thể gia tăng khả năng bán chéo, cải thiện trải nghiệm khách hàng và đa dạng hóa nguồn thu. Đây cũng là hướng đi giúp các ngân hàng tăng nguồn thu ngoài lãi và đóng góp vào tổng lợi nhuận.

Tuy nhiên, mở rộng sang bảo hiểm không phải con đường ngắn để ngân hàng gia tăng doanh thu. Theo các chuyên gia, đây là lĩnh vực có đặc thù vận hành khác biệt đáng kể so với ngân hàng, đòi hỏi năng lực chuyên môn sâu về định phí và quản trị rủi ro. Việc thành lập công ty bảo hiểm, chứng khoán hay quản lý quỹ được xem là xu hướng dài hạn nhằm giảm sự phụ thuộc vào tín dụng trong điều kiện biên lãi thuần chịu áp lực thu hẹp.

Đặc biệt, lợi thế về dữ liệu, công nghệ, năng lực quản trị rủi ro và định hướng dài hạn có thể tạo điều kiện để ngân hàng xây dựng giá trị bền vững từ hệ sinh thái bảo hiểm. Ngược lại, nếu chỉ coi bảo hiểm là một kênh mở rộng doanh thu trong ngắn hạn, những vấn đề về hiệu quả và uy tín có thể sớm bộc lộ.

Theo số liệu của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, 6 tháng đầu năm 2026, tổng tài sản của các doanh nghiệp bảo hiểm đạt gần 1,2 triệu tỷ đồng, tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm trước. Tổng doanh thu phí bảo hiểm đạt gần 118.000 tỷ đồng, tăng hơn 2%. Tổng số tiền chi trả quyền lợi bảo hiểm đạt trên 52.000 tỷ đồng, tăng khoảng 16%.