Nét văn hóa đặc sắc trong lễ hội làng Lệ Mật

Hàng năm, lễ hội làng Lệ Mật diễn ra từ ngày 20-23/3 âm lịch (tức ngày 28/4-1/5/2024), tại đình Lệ Mật, phường Việt Hưng, quận Long Biên, TP. Hà Nội.
Hà Nội: Đặc sắc lễ hội truyền thống làng Duyên Trường Lễ hội đền Suối Mỡ - nét đẹp văn hóa truyền thống Thái Bình: Lễ hội Bổng Điền khơi dậy truyền thống lịch sử dân tộc Việt

Lễ hội làng Lệ Mật là một lễ hội lớn trong vùng, còn bảo lưu nhiều giá trị văn hóa độc đáo, trong việc tế lễ, rước nước cùng nhiều loại hình văn hóa dân gian khác.

Theo tương truyền, vào đời vua Lý Nhân Tông (1043), có một công chúa cưng của Vua thường bơi thuyền du ngoạn trên dòng Thiên Đức (tức sông Đuống ngày nay), vào một hôm, công chúa bị đắm thuyền, chết đuối không tìm thấy xác. Nhà Vua rất đau lòng bèn ra lệnh bất cứ ai tìm thấy sẽ nhận được giải thưởng lớn, nhưng không ai có thể tìm thấy.

Ảnh minh họa

Cộng đồng trong ngày hội làng. Ảnh minh họa

Ở Lệ Mật có một chàng trai họ Hoàng đã anh dũng chiến đấu chống lại thủy quái và cuối cùng đưa được ngọc thể của công chúa vào bờ. Vua ban thưởng nhiều gấm vóc, vàng bạc nhưng ông đều từ chối vật thưởng và chỉ xin Vua cho những người nghèo ở làng Lệ Mật và các làng xung quanh “di cư” đến vùng đất phía Tây kinh thành Thăng Long làm trang trại.

Sau khi được nhà Vua chấp thuận, ông cùng nhân dân Lệ Mật vượt sông Nhị Hà (sông Hồng) đến khai khẩn vùng đất phía Tây kinh thành Thăng Long. Vùng đất này dần dần được bồi đắp và mở rộng thành 13 làng được sử sách gọi là “Thập Tam Trại”. 13 làng được đặt tên là Cống Vị, Ngọc Hà, Giảng Võ, Thủ Lệ, Vạn Phúc, Hữu Tiếp, Thụy Khê, Ngọc Khánh, Liêu Giai, Kim Mã, Đại Yên, Phủ Đế… Người dân Lệ Mật thờ ông là thần hộ mệnh của làng. Hàng năm cư dân của 13 làng đều trở về để tưởng nhớ công ơn của ông.

Ảnh minh họa

Đoàn rước Lệ Mật. Ảnh minh họa

Như một tập tục truyền thống, sau 3 hồi trống chiêng chính thức khai hội Lệ Mật. Mở đầu cho tế lễ bao giờ cũng là hội Tư văn, tiếp theo 19 họ trong làng dâng lễ. Ngày 21 có thể coi là ngày dành cho “việc họ”, bởi các dòng họ tự lo liệu, đóng góp kinh phí làm đò lễ dâng Thánh.

Bên cạnh đó, dân làng còn làm Tế nhập tịch, người ta gọi đây là ngày mở hội hoặc mở đám, bắt đầu bằng lễ rước nước. Nghi lễ rước nước trong lễ hội Lệ Mật không chỉ mang ý nghĩa cầu nước mà còn chuyển tải nhiều nội dung khác. Nước vừa làm cho con người thanh sạch, vừa mang lại nguồn sức mạnh vô biên.

Sau lễ rước nước là lễ rước văn. Cũng như rước nước, đây là một nghi lễ rất cổ. Trước kia làng quy định 5 năm hoặc 3 năm mới rước văn một lần. Bây giờ, do có điều kiện năm nào hội người ta lại sao chép bản văn mới và tổ chức rước một lần, sau khi đọc xong thì hóa, nghi thức này do Hội Tư văn đảm nhiệm.

Vào ngày hội Lệ Mật, một nghi thức độc đáo vẫn còn được người dân địa phương lưu truyền đó là tục đánh cá thờ hay còn gọi Lễ tục Đả Ngư. Lễ tục này được bắt nguồn từ sự tích chàng trai họ Hoàng đã xả thân đánh Giảo Long, vớt công chúa nhà Lý.

Lễ Đả Ngư là một màn trình diễn tâm linh, thông qua đó gửi lời ước nguyện tri ân của công chúa đối với vị thành hoàng làng. Ước nguyện ấy dường như có ứng nghiệm là đêm trước đánh cá, trời thường vận mưa, để thông qua mưa gió mà chuyển cá từ Hồ Tây về lại giếng Ngọc cho người dân đánh bắt. Nhân dân địa phương ai cũng tin rằng con cá của công chúa gửi về bao giờ cũng được đánh dấu bằng chấm đỏ hoặc chấm ngả vàng ở trên lớp vẩy của thân cá.

Đến sáng sớm ngày 23, làng cử một đoàn nghi lễ trống dong cờ mở ra đón nhân dân Thập tam trại. Đi đầu là cờ ngũ hành, sau đó đến trống khẩu, phường bát âm, đội múa giảo long, đội tế nam, đội dâng hương và dân làng Lệ Mật. 13 đoàn Thập trang trại dần tiến vào Đình làm lễ. Năm nào “Đại lễ” thì dân Thập tam trại rước kiệu, năm nào “hội lệ” thì các trại chung nhau một lãng hoa lớn dâng lên Đức thánh. Sau đó lần lượt các trại vào dâng lễ.

Ảnh minh họa
Múa nghi lễ Giảo Long. Ảnh minh họa

Phần hội luôn thu hút đông đảo người tham gia, đây là một hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian đặc sắc. Theo tục lệ xưa cứ mỗi khi làng mở hội thì màn trình diễn múa nghi lễ Giảo Long trở thành tâm điểm của lễ hội, nó bao quát toàn bộ thời gian, không gian của lễ hội.

Trong lễ hội làng còn tổ chức các hội thi rắn lớn, rắn đẹp, rắn lạ… Đồng thời, truyền bí kíp, bắt rắn, nuôi rắn, khai thác nọc độc rắn, chữa rắn độc cắn…

Hội làng Lệ Mật là dịp thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tri ân các thế hệ ông cha đã có công dựng nước và giữ nước. Lễ hội cũng là cơ hội để hàng năm con cháu trong làng (gọi là dân cựu quán) và con cháu đi xa khai hoang bên kinh đô (gọi là dân kinh quán) gặp gỡ nhau ôn lại trang sử dựng làng và cùng bày tỏ lòng biết ơn đối với tổ tiên.

Lễ hội Lệ Mật - lễ hội truyền thống đầu tiên của quận Long Biên, đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia năm 2014.

Lê Nguyệt
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: lễ hội

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Thừa Thiên Huế: “Sức hút” từ Tuần lễ Festival Huế 2024

Thừa Thiên Huế: “Sức hút” từ Tuần lễ Festival Huế 2024

Với chủ đề "Di sản văn hóa với hội nhập và phát triển”, Tuần lễ Festival Huế 2024 đã thu hút lượng lớn du khách và người dân Thừa Thiên Huế tham gia.
Giá vé máy bay mùa du lịch hè 2024 vẫn còn cao

Giá vé máy bay mùa du lịch hè 2024 vẫn còn cao

Theo Cục Hàng không Việt Nam, so với thời điểm nghỉ lễ 30/4, hiện tại nhiều chặng bay tới các điểm du lịch cho kỳ nghỉ hè này, giá vé giảm nhưng không đáng kể.
Nhận định bóng đá Đức và Scotland (2h00 ngày 15/06); Vòng bảng EURO 2024

Nhận định bóng đá Đức và Scotland (2h00 ngày 15/06); Vòng bảng EURO 2024

Báo Công Thương nhận định bóng đá, dự đoán tỷ số trận đấu tại vòng bảng EURO 2024 giữa Đức và Scotland sẽ diễn ra vào lúc 2h00 ngày 15/06.
Xuất hiện clip tái diễn cảnh hàng trăm người tiếp tục đi theo ông Thích Minh Tuệ

Xuất hiện clip tái diễn cảnh hàng trăm người tiếp tục đi theo ông Thích Minh Tuệ

Mạng xã hội đang lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh ông Thích Minh Tuệ (Lê Anh Tú) đi khất thực, được rất đông người dân và nhiều youtuber, tiktoker bao quanh.
Longform| Biến di sản thành tài sản trên vùng đất hoa lửa Điện Biên. Bài 1: Về miền di tích lịch sử

Longform| Biến di sản thành tài sản trên vùng đất hoa lửa Điện Biên. Bài 1: Về miền di tích lịch sử

Di tích lịch sử Điện Biên Phủ tháng 5 rực màu hoa phượng đỏ, từng đoàn khách du lịch tấp nập về với vùng đất hoa lửa trong niềm hân hoan.

Tin cùng chuyên mục

14 bàn thắng của Cristiano Ronaldo tại các kỳ Euro

14 bàn thắng của Cristiano Ronaldo tại các kỳ Euro

Cristiano Ronaldo, siêu sao bóng đá người Bồ Đào Nha đang nắm giữ kỷ lục cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất tại các kỳ Euro với 14 bàn thắng.
Quảng Bình lần đầu tiên tổ chức xúc tiến du lịch tại Pháp

Quảng Bình lần đầu tiên tổ chức xúc tiến du lịch tại Pháp

Đây là lần đầu tiên tỉnh Quảng Bình tổ chức một sự kiện quảng bá du lịch và xúc tiến đầu tư trực tiếp tại Pháp với sự tham gia của gần 50 đại biểu.
Thừa Thiên Huế: Lưu luyến đêm giã bạn tạm biệt Festival Huế 2024

Thừa Thiên Huế: Lưu luyến đêm giã bạn tạm biệt Festival Huế 2024

Tối 12/6, tại điện Kiến Trung, Đại nội Huế, Thừa Thiên Huế diễn ra lễ bế mạc và chương trình nghệ thuật tạm biệt Festival Huế 2024 với chủ đề “Về Huế Festival".
Tin sao 12/6: Phim mới của Lưu Diệc Phi tạo trend mua hoa hồng vàng

Tin sao 12/6: Phim mới của Lưu Diệc Phi tạo trend mua hoa hồng vàng

Tin sao 12/6: Phim mới của Lưu Diệc Phi tạo trend mua hoa hồng vàng; Hà Anh Tuấn ra mắt 8 ca khúc mới; Ca sĩ Trọng Tấn khoe con gái tốt nghiệp xuất sắc.
Tối 12/6/2024, bất ngờ một người trúng Vietlott Mega 6/45 hơn 41 tỷ đồng

Tối 12/6/2024, bất ngờ một người trúng Vietlott Mega 6/45 hơn 41 tỷ đồng

Tối 12/6/2024, Công ty Xổ số Điện toán Việt Nam (Vietlott) đã tìm ra tấm vé số may mắn trúng Vietlott Mega 6/45 giải Jackpot với giá trị hơn 41,4 tỷ đồng.
Việt Nam - Hồng Kông (Trung Quốc): Thúc đẩy hợp tác văn hoá, thể thao, du lịch

Việt Nam - Hồng Kông (Trung Quốc): Thúc đẩy hợp tác văn hoá, thể thao, du lịch

Thứ trưởng Tạ Quang Đông khẳng định, Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hợp tác văn hoá, thể thao và du lịch với Trung Quốc, trong đó có Hồng Kông.
Lễ hội sông nước TP. Hồ Chí Minh: Thu hút hơn 1,3 triệu lượt khách, doanh thu đạt 4.250 tỷ đồng

Lễ hội sông nước TP. Hồ Chí Minh: Thu hút hơn 1,3 triệu lượt khách, doanh thu đạt 4.250 tỷ đồng

Sau 10 ngày tổ chức với nhiều hoạt động hấp dẫn, đặc sắc, Lễ hội sông nước TP. Hồ Chí Minh 2024 thu hút hơn 1,3 triệu lượt khách, doanh thu đạt 4.250 tỷ đồng.
Tiktoker Phạm Thoại náo loạn mạng xã hội, làm nhiều trò lố để câu view bán hàng

Tiktoker Phạm Thoại náo loạn mạng xã hội, làm nhiều trò lố để câu view bán hàng

Liên tục có những hành vi, phát ngôn lệch chuẩn, nhưng Tiktoker Phạm Thoại luôn được "viral" trên khắp nền tảng mạng xã hội từ Facebook đến Tiktok...
Cận cảnh quy trình làm trà sen đầy công phu, tinh tế của người Hà Nội

Cận cảnh quy trình làm trà sen đầy công phu, tinh tế của người Hà Nội

Mọi công đoạn ướp trà sen Hồ Tây được làm thủ công, do vậy, để có được những bông trà đượm hương sen mà vẫn giữ vị trà thuần khiết đòi hỏi sự kỳ công, tinh tế.
Đêm thi thứ 2 Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng: Màn đối đầu giữa "cựu vương" và "tân binh"

Đêm thi thứ 2 Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng: Màn đối đầu giữa "cựu vương" và "tân binh"

Đêm thi đấu thứ hai của Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng DIFF 2024 hứa hẹn một trận đấu ánh sáng giữa "tân binh" Mỹ và "cựu vương" Ý vào lúc 20h00 tối 15/6.
Ra mắt cuốn sách “Người trên đường đời” của nhà báo Hồ Quang Lợi

Ra mắt cuốn sách “Người trên đường đời” của nhà báo Hồ Quang Lợi

Sáng 12/6/2024, Nhà xuất bản Hà Nội phối hợp với Thư viện Hà Nội tổ chức lễ ra mắt cuốn sách “Người trên đường đời” của nhà báo - nhà văn Hồ Quang Lợi.
Thái Nguyên: Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Thái Nguyên: Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế tỉnh Thái Nguyên sẽ dành nguồn kinh phí lớn để giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp các dân tộc thiểu số.
Tin sao 11/6: Thuỳ Tiên - Quang Linh Vlogs "mang điện" đến vùng cao; Ánh Viên thăng hạng nhan sắc

Tin sao 11/6: Thuỳ Tiên - Quang Linh Vlogs "mang điện" đến vùng cao; Ánh Viên thăng hạng nhan sắc

Tin sao 11/6: Thuỳ Tiên - Quang Linh Vlogs "mang điện" đến vùng cao; Ánh Viên thăng hạng nhan sắc sau giải nghệ; Hương Tràm trở lại làng giải trí Việt.
Link xem trực tiếp trận đấu giữa đội tuyển Việt Nam và Iraq (01h00 ngày 12/6)

Link xem trực tiếp trận đấu giữa đội tuyển Việt Nam và Iraq (01h00 ngày 12/6)

Vào lúc 1h00 rạng sáng ngày 12/6, màn so tài giữa đội tuyển Việt Nam và Iraq sẽ diễn ra. Và liệu sẽ có link xem trực tiếp trận đấu này?
Thừa Thiên Huế sôi động lễ hội với Festival Huế 2024

Thừa Thiên Huế sôi động lễ hội với Festival Huế 2024

Tuần lễ Festival Huế 2024 làm thành phố Huế sôi động với không khí lễ hội từ các tuyến phố chính đến các sân khấu bên trong Đại Nội Huế (Thừa Thiên Huế).
Nhận định bóng đá Mỹ và Brazil (06h00 ngày 13/6); Giao hữu quốc tế 2024

Nhận định bóng đá Mỹ và Brazil (06h00 ngày 13/6); Giao hữu quốc tế 2024

Báo Công Thương nhận định bóng đá, dự đoán tỷ số trận đấu giao hữu quốc tế hè 2024 giữa Mỹ và Brazil sẽ diễn ra vào lúc 06h00 ngày 13/6.
Nhận định bóng đá, dự đoán Bồ Đào Nha và Ireland (01h45 ngày 12/6)

Nhận định bóng đá, dự đoán Bồ Đào Nha và Ireland (01h45 ngày 12/6)

Báo Công Thương nhận định bóng đá, dự đoán tỷ số trận đấu giao hữu tiền EURO 2024 giữa Bồ Đào Nha và Ireland sẽ diễn ra vào lúc 01h45 ngày 12/6.
Nhận định bóng đá Việt Nam và Iraq (01h00 ngày 12/6), Vòng loại World Cup 2026

Nhận định bóng đá Việt Nam và Iraq (01h00 ngày 12/6), Vòng loại World Cup 2026

Báo Công Thương nhận định bóng đá, dự đoán tỷ số trận đấu tại Vòng loại World Cup 2026 giữa Việt Nam và Iraq sẽ diễn ra vào lúc 01h00 ngày 12/6.
Lào Cai tổ chức festival sông Hồng năm 2024 với nhiều hoạt động hấp dẫn

Lào Cai tổ chức festival sông Hồng năm 2024 với nhiều hoạt động hấp dẫn

Festival sông Hồng năm 2024 sẽ được tỉnh Lào Cai tổ chức từ tháng 9 đến tháng 11/2024 với nhiều hoạt động hấp dẫn.
Nhiều con số ấn tượng về du lịch Quảng Bình thời gian qua

Nhiều con số ấn tượng về du lịch Quảng Bình thời gian qua

Lượng khách du lịch đến “Vương quốc hang động” có xu hướng tăng trong những tháng đầu năm 2024 với tổng thu từ du lịch 6 tháng 2024 đạt 2.550 tỷ đồng.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động