Năm hổ nói chuyện… chúa sơn lâm

Trong 12 con giáp, trừ rồng là con vật hư cấu, 11 con vật còn lại đều ít nhiều gắn bó với đời sống của con người. Duy nhất có hổ là con giáp chủ yếu được biết đến qua chuyện kể, phim ảnh. Đây cũng là loài động vật vô cùng hung dữ và hầu như rất khó để thuần phục.

Hổ trong trang sách

Hổ là loài lớn nhất trong họ nhà mèo với chiều dài có thể lên tới 3,3 mét và nặng tới 300 kg
Hổ là loài lớn nhất trong họ nhà mèo với chiều dài có thể lên tới 3,3 mét và nặng tới 300 kg

Tuổi thơ, hẳn ai cũng từng được nghe, được đọc câu chuyện ngụ ngôn “Trí khôn của ta đây”. Câu chuyện kể về việc con hổ vì muốn xem trí khôn của con người mà bị bác nông dân lừa trói vào gốc cây, đốt lửa cho sống dở chết dở. Câu chuyện khiến rất nhiều đứa trẻ đã có cả khoảng thời gian dài tin rằng: Những vằn màu đen vòng quanh trên người hổ là dấu tích của lần hổ suýt chết cháy năm nào…

Lớn thêm chút nữa, trong vô vàn trang sách từng mê hoặc những đứa trẻ tò mò, hiếu kỳ, hình ảnh con hổ - còn gọi chúa sơn lâm, hùm, cọp, “ông ba mươi” - gắn liền với với cánh rừng hoang vu, bí hiểm – nơi ấy, con hổ xuất hiện với hình tượng kẻ săn mồi to khỏe, nhanh nhẹn, hung hãn với tiếng gầm rung chuyển núi rừng, gây khiếp đảm cho muôn loài.

Với cá nhân tôi, tuổi 13-14 tôi đã đọc đi đọc lại không biết bao lần cuốn “Hành trình ngày thơ ấu” để rồi nhớ như in chi tiết ông già Mộc kể: “Khi ấy, nhà phịa, tạo nào cũng lùa dân đi săn lấy hổ, khỉ hoặc sơn dương về nấu cao. Chúng bắt người già quen việc ngồi róc xương, rửa thịt nấu cao suốt từ mùa hạ đến mùa đông. Họ làm nhiều đến nỗi mùi thịt thiu thối mốc từ các khúc xương xông lên khiến họ ốm o, gầy mòn; hơi lửa nóng hơ quắt da thịt mà chỉ được trả công có vài bát muối hoặc vài thúng gạo…” - sự nhọc nhằn của những người nấu cao hổ trong câu chuyện kể, vừa khiến tôi sợ hãi, thương cảm, vừa gieo vào lòng tôi biết bao điều tò mò về loài hổ bí ẩn …

Lên tới cấp phổ thông trung học, bài thơ “Nhớ rừng” của tác giả Thế Lữ là tác phẩm hiếm hoi nói đến con hổ mà nhiều thế hệ học sinh thuộc nằm lòng. Bằng những hình ảnh giàu tính biểu cảm, tạo hình, bài thơ đã khéo léo mượn lời “chúa tể của muôn loài” để thể hiện sự u uất của lớp những người thanh niên trí thức yêu nước cũng như nỗi khát khao tự do đến cháy bỏng của người dân mất nước lúc bấy giờ.

Không chỉ dũng mãnh trong trang sách, xuất hiện trên áo của các võ quan thời kỳ phong kiến, hay trên các kiến trúc đình, miếu, tâm linh … hình ảnh “chúa sơn lâm”, cũng luôn là biểu tượng tạo sự liên tưởng về sức mạnh và vẻ đẹp quyền uy nhưng đầy bí hiểm.

Hổ thích sống trong rừng, đồng cỏ, đầm lầy ngập mặn và là loài thú có thể bơi vài km để săn mồi
Hổ thích sống trong rừng, đồng cỏ, đầm lầy ngập mặn và là loài thú có thể bơi vài km để săn mồi

Hổ trong đời sống

Năm 2019, trong chuyến công tác lên với huyện Mường Nhé (tỉnh Điện Biên), câu chuyện về hổ - động vật săn mồi hàng đầu - một lần nữa lại được ông Pờ Dần Sinh (người dân tộc Hà Nhì, ở xã Sín Thầu) nhắc tới. Theo lời ông Sinh, hơn 200 km từ Thành phố Điện Biên Phủ vào tới xã Sín Thầu giờ đây đi ô tô chỉ mất hơn một buổi. Nhưng 50 năm trước, vùng biên ải cực Tây gần như biệt lập bởi không có đường sá nào đến được. Để đi tìm con chữ, ông Sinh cùng một số đồng bào Hà Nhì trong xã phải đi bộ ròng rã hàng chục ngày trời. “Chuyện gặp cọp, gấu là thường xuyên. Cọp vồ chết người ở vùng này là chuyện cơm bữa. Anh cả của tôi – ông Pờ Sí Tài hồi đó đi săn cọp và gấu nổi tiếng khắp vùng” – ông Sinh nhớ lại. Cũng theo ông Sinh, vì nhà có người săn được thú dữ nên khi đó ông đã từng mang ngà voi, nanh hổ ra ngoài tỉnh để đổi lụa, đổi đồ dùng.

Cách xã Sín Thầu không xa là xã Leng Su Sìn - trước đây là đại ngàn hoang rậm – nơi cũng thường xuyên xảy ra chuyện hổ vồ người ăn thịt. Để tránh giờ hổ đi săn, người dân đi làm đều phải về sớm lúc 4h chiều, vậy mà có những người vẫn không tránh được rủi ro. Trong đó, trường hợp mẹ đẻ và con gái ông Chang Gô Chừ (bản Leng Su Sìn) bị hổ vồ chết năm 1986 đến nay vẫn được nhiều người nhớ tới. Với ông Chang Gô Chừ, tận mắt nhìn thấy con hổ vằn khổng lồ xé thịt con gái mình… có lẽ là ký ức không bao giờ có thể quên được.

Đáng sợ là thế nhưng những chết chóc mà hỗ dữ gây ra đến nay chỉ còn là câu chuyện được kể đêm đêm bên bếp lửa trong nỗi nhớ khắc khoải của người già, hay những phút hào hứng ôn lại chiến tích của những thợ săn đã bỏ nghề. Thực tế, theo Liên minh Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên và Tài nguyên Thiên nhiên (IUCN), Việt Nam hiện còn không có quá 5 cá thể hổ - tuy nhiên cũng không có một nghiên cứu nào khẳng định con số này. Hình ảnh hổ cuối cùng ghi nhận được là cá thể hổ chụp bằng bẫy ảnh tại Vườn quốc gia Pù Mát, Nghệ An năm 1999. Từ đó đến nay, chưa có thêm một hình ảnh nào ghi lại được sự xuất hiện của loài hổ trong tự nhiên ở Việt Nam.

Chăm sóc các cá thể hổ được giải cứu từ một vụ buôn bán và vận chuyển trái phép
Chăm sóc các cá thể hổ được giải cứu từ một vụ buôn bán, vận chuyển trái phép

Theo ông Vương Tiến Mạnh, Phó Giám đốc Cơ quan Quản lý Công ước về thương mại quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp Việt Nam, thống kê sơ bộ cho thấy, Việt Nam hiện có hơn 300 cá thể hổ đang được nuôi nhốt hợp pháp tại các trang trại, cơ sở nuôi nhốt. Tuy nhiên, số lượng hổ thực tế đang được nuôi nhốt có thể lớn hơn nhiều, bao gồm cả các cá thể bị gây nuôi bất hợp pháp. Số hổ được nuôi nhốt chủ yếu được sử dụng để phục vụ việc nấu cao, một số khác phục vụ công tác bảo tồn hoặc là tang vật thu giữ được từ các vụ án vận chuyển động vật hoang dã trái phép.

Thực tế, rất hiếm người trong đời nhìn thấy hổ, nhưng sức mạnh của loài vật này vẫn gián tiếp được nhắc tới trong đời sống qua những thành ngữ: “Chớ thấy hùm ngủ mà vuốt râu’, “Miệng hùm nọc rắn”, “Hổ phụ sinh hổ tử”, “Ăn như hùm đổ đó”, “Cáo mượn oai hùm”, “Hổ phụ sinh hổ tử”... Niềm tin vào sức mạnh vô đối của con hổ cùng với những quảng cáo tràn lan khiến cả xương, thịt, lông, nanh của hổ được nhiều người thèm muốn, tranh giành, nghĩ mọi cách để tìm mua. Việc lén lút nuôi hổ để khai thác các sản phẩm từ hổ theo đó vẫn không hề thuyên giảm, bất chấp quy định của pháp luật và nỗ lực của các ngành chức năng.

Nghị định 64/2019/NĐ-CP quy định, hổ thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Tuy nhiên, việc nuôi nhốt hổ không những không có nhiều giá trị bảo tồn mà còn làm hủy hoại những nỗ lực bảo tồn và thực thi pháp luật. “Những cá thể hổ bị nuôi nhốt không thể tái thả lại tự nhiên, bởi lẽ, bản năng hoang dã lớn của hổ rất lớn, trong khi diện tích rừng tự nhiên còn lại ngày càng thu hẹp... Thả hồ về rừng sẽ đồng nghĩa với việc gây nguy hại cho con người” - ông Nguyễn Văn Thái - Giám đốc Trung tâm bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam – nhấn mạnh.

Cũng theo ông Thái, những con hổ được giải cứu từ nạn buôn lậu động vật hoang dã và nuôi nhốt đang thực sự là gánh nặng đối với các Trung tâm, cứu hộ, bảo tồn động vật hoang dã ở Việt Nam. Bởi lẽ, chi phí mua thức ăn cho bầy hổ là rất lớn, hổ lại là loài ưa vận động nên cần không gian lớn, mà không phải trung tâm nào cũng đáp ứng được…Sau khi được giải cứu, việc cho đi những chú hổ này cũng không hề đơn giản vì hiện nay tại Việt Nam, không dễ tìm được cơ sở chấp nhận nuôi hổ đảm bảo điều kiện theo quy định của pháp luật.

Năm hổ nói chuyện… chúa sơn lâm
Hổ - loài thú mang vẻ đẹp quyền uy nhưng đầy bí hiểm

Năm dần, nhắc chuyện hổ, nhưng “buồn nhiều hơn vui”. Thực tế, không ai khác, con người chính là nguyên nhân chính khiến loài hổ có nguy cơ tuyệt chủng bắt nguồn từ việc săn bắn và hủy hoại môi trường sống. “Để bảo tồn và cứu vãn loài hổ, đã đến lúc cần có giải pháp đối với việc tiêu thụ hổ và các sản phẩm của hổ thông qua việc ngăn chặn các thông tin quảng cáo sai sự thật về cao hổ trên mạng xã hội; nâng cao nhận thức, đưa giáo dục bảo tồn động vật hoang dã vào các cấp học; đặc biệt có chế tài xử phạt nghiêm khắc với vấn đề nuôi nhốt hổ trái phép” – ông Vương Tiến Mạnh khẳng định.

Hoàng Mai

Tin mới nhất

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 đến 7h ngày 22/5

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 đến 7h ngày 22/5

Tính đến 7h ngày 22/5, Đoàn Thể thao Việt Nam tiếp tục dẫn đầu SEA Games 31 với 181 Huy chương Vàng, hơn Thái Lan - đoàn xếp thứ hai – 106 Huy chương Vàng.
SEA Games 31 ngày 22/5: U23 Việt Nam gặp U23 Thái Lan

SEA Games 31 ngày 22/5: U23 Việt Nam gặp U23 Thái Lan

Ngày 22/5, ngày cuối cùng của SEA Games 31 sẽ diễn ra 17 môn thi đấu, đáng chú ý nhất là chung kết bóng đá nam U23 Việt Nam gặp U23 Thái Lan.
Tuyển nữ Việt Nam - Thái Lan (1-0): Việt Nam vô địch bóng đá nữ SEA Games 31

Tuyển nữ Việt Nam - Thái Lan (1-0): Việt Nam vô địch bóng đá nữ SEA Games 31

Trận chung kết bóng đá nữ SEA Games 31 giữa Tuyển nữ Việt Nam - Thái Lan đã diễn ra vào 19h tối 21/5. Bàn thắng của Huỳnh Như giúp Việt Nam vô địch.
Bóng đá nữ SEA Games 31 Myanmar – Phillippines (1-2): Philippines giành huy chương đồng

Bóng đá nữ SEA Games 31 Myanmar – Phillippines (1-2): Philippines giành huy chương đồng

Đội tuyển bóng đá nữ Philippines có liền 2 bàn thắng để thắng ngược nữ Myanmar, giành huy chương Đồng SEA Games 31.
Quảng Ngãi: Khai mạc giải Vô địch các câu lạc bộ Dù lượn quốc gia lần thứ 2

Quảng Ngãi: Khai mạc giải Vô địch các câu lạc bộ Dù lượn quốc gia lần thứ 2

Sáng 21/5, giải Vô địch Các câu lạc bộ Dù lượn quốc gia lần thứ 2 năm 2022 chính thức được khai mạc tại tại huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.

Tin cùng chuyên mục

VNPT phục vụ 5G trận chung kết bóng đá nam SEA Game 31

VNPT phục vụ 5G trận chung kết bóng đá nam SEA Game 31

VNPT sẽ phục vụ 5G tại trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31 sẽ diễn ra vào 19h ngày 22/5 tới, nhằm đáp ứng nhu cầu lưu lượng data, voice sẽ tăng vọt.
Người hâm mộ xếp hàng dài nhận vé xem chung kết bóng đá nữ SEA Games 31

Người hâm mộ xếp hàng dài nhận vé xem chung kết bóng đá nữ SEA Games 31

Trận Chung kết bộ môn bóng đá nữ SEA Games 31 giữa Việt Nam và Thái Lan sẽ diễn ra vào lúc 19h tối nay tại sân vận động Cẩm Phả (TP Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh).
SEA game 31: Karate Việt Nam trở lại ngôi vị số 1 Đông Nam Á

SEA game 31: Karate Việt Nam trở lại ngôi vị số 1 Đông Nam Á

Chiều 20/5, các vận động viên đã thi đấu những nội dung còn lại của bộ môn karate. Tuyển Việt Nam đã xuất sắc dành thêm 1 huy chương vàng tại kỳ SEA game 31.
Tuyển nữ Việt Nam gặp Thái Lan tại trận chung kết: Sẽ có tấm Huy chương Vàng thứ 3?

Tuyển nữ Việt Nam gặp Thái Lan tại trận chung kết: Sẽ có tấm Huy chương Vàng thứ 3?

19h tối nay (21/5), “Bữa tiệc cảm xúc” giữa Tuyển nữ Việt Nam và Tuyển nữ Thái Lan sẽ diễn ra trên sân Cẩm Phả (Quảng Ninh).
SEA Games 31 ngày 21/5: Tâm điểm chung kết bóng đá nữ Việt Nam -Thái Lan

SEA Games 31 ngày 21/5: Tâm điểm chung kết bóng đá nữ Việt Nam -Thái Lan

Ngày 21/5/2022, SEA Games 31 sẽ diễn ra 20 bộ môn thi đấu, tâm điểm là chung kết bóng đá nữ Việt Nam và Thái Lan.
Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 đến 7h ngày 21/5

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 đến 7h ngày 21/5

Tính đến 7h ngày 21/5, Đoàn Thể thao Việt Nam tiếp tục dẫn đầu SEA Games 31 với 164 Huy chương Vàng, hơn Thái Lan - đoàn xếp thứ hai – 97 Huy chương Vàng.
Khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Khai mạc Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022

Tối ngày 20/5/2022, Lễ hội Ẩm thực và Du lịch làng nghề Hà Nội năm 2022 đã chính thức được khai mạc tại tại phố Lê Quang Đạo, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Kỳ thủ Phạm Lê Thảo Nguyên giành thêm huy chương vàng SEA Games 31

Kỳ thủ Phạm Lê Thảo Nguyên giành thêm huy chương vàng SEA Games 31

Kỳ thủ Phạm Lê Thảo Nguyên vừa xuất sắc giành huy chương vàng thứ hai của SEA Games 31 trong ngày thi đấu hôm nay (20/5).
Thưởng thức đặc sản tại Lễ hội ẩm thực và du lịch làng nghề truyền thống

Thưởng thức đặc sản tại Lễ hội ẩm thực và du lịch làng nghề truyền thống

Lễ hội Ẩm thực và du lịch làng nghề truyền thống Hà Nội diễn ra từ ngày 19-23/5, tại phố Lê Quang Đạo, quận Nam Từ Liêm, giới thiệu nhiều đặc sản vùng miền.
Lung linh màn trình diễn áo dài Sen

Lung linh màn trình diễn áo dài Sen

Chương trình nghệ thuật và trình diễn áo dài sen là điểm nhấn trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.
SEA Games 31 ngày 20/5: Tiếp đà bứt phá cho thể thao Việt Nam

SEA Games 31 ngày 20/5: Tiếp đà bứt phá cho thể thao Việt Nam

Thể thao Việt Nam hứa hẹn sẽ tiếp đà bứt phá ngoạn mục để giành thêm những huy chương vàng SEA Games 31 trong ngày thi đấu hôm nay (20/5).
Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 đến 7h ngày 20/5

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 đến 7h ngày 20/5

Tính đến 7h ngày 20/5, Đoàn Thể thao Việt Nam tiếp tục dẫn đầu SEA Games 31 với 153 Huy chương Vàng, hơn Thái Lan - đoàn xếp thứ hai – 91 Huy chương Vàng.
U23 Việt Nam - U23 Malaysia (1-0): "Người hùng" Tiến Linh

U23 Việt Nam - U23 Malaysia (1-0): "Người hùng" Tiến Linh

Trận Bán kết SEA Games 31 giữa U23 Việt Nam - U23 Malaysia bắt đầu từ 19h tối 19/5. Bàn thắng duy nhất của Việt Nam đến vào phút 111 nhờ công của Tiến Linh.
Bán kết bóng đá nam Thái Lan - Indonesia (1-0): Bàn thắng đẳng cấp

Bán kết bóng đá nam Thái Lan - Indonesia (1-0): Bàn thắng đẳng cấp

U23 Thái Lan đã có 1 màn trình diễn đẳng cấp trước U23 Indonesia tại bán kết bóng đá nam SEA Games 31 chiều 19/5 trên sân Thiên Trường, Nam Định.
Ngày thi đấu thành công của Karate Việt Nam tại SEA Games 31

Ngày thi đấu thành công của Karate Việt Nam tại SEA Games 31

Trong hôm nay (19/5), Karate Việt Nam đã thi đấu rất thành công khi liên tiếp giành huy chương vàng SEA Games 31 ở các trận chung kết đối kháng.
Lịch thi đấu SEA Games 31 ngày 19/5: U23 Việt Nam đá bán kết gặp Malaysia

Lịch thi đấu SEA Games 31 ngày 19/5: U23 Việt Nam đá bán kết gặp Malaysia

Trận bán kết bóng đá nam SEA Games 31 giữa U23 Việt Nam và U23 Malaysia sẽ diễn ra lúc 19h tối nay trên sân Việt Trì (Phú Thọ).
SEA Games 31 ngày 19/5: Thể thao Việt Nam đạt mốc 150 huy chương vàng?

SEA Games 31 ngày 19/5: Thể thao Việt Nam đạt mốc 150 huy chương vàng?

Ngày thi đấu hôm nay (19/5), đoàn thể thao Việt Nam có thể hy vọng sẽ chạm mốc 150 huy chương vàng trên bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31.
Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 đến 7h ngày 19/5

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 đến 7h ngày 19/5

Tính đến 7h ngày 19/5, Đoàn Thể thao Việt Nam tiếp tục dẫn đầu SEA Games 31 với 126 Huy chương Vàng, hơn Thái Lan - đoàn xếp thứ hai – 73 Huy chương Vàng.
Gặp những người làm sống lại những ký ức về Bác

Gặp những người làm sống lại những ký ức về Bác

Về Kim Liên, ai cũng muốn nán lại lâu hơn, để hiểu hơn về thời thơ ấu của Bác qua giọng kể truyền cảm đầy chất Nghệ của những người làm sống lại ký ức về Bác.
Bán kết bóng đá nữ Việt Nam - Myanmar (1-0): Việt Nam vào chung kết

Bán kết bóng đá nữ Việt Nam - Myanmar (1-0): Việt Nam vào chung kết

Vượt qua Myanmar với tỷ số 1-0, các "cô gái Vàng" của bóng đá Việt Nam đang tiến những bước vững chắc trên con đường bảo vệ ngôi "Nữ Vương" của bóng đá khu vực.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động