Bộ Quốc phòng Mỹ mới đây đã đẩy nhanh chương trình thử nghiệm bay siêu vượt âm tần suất cao HyCAT sau khi máy bay không người lái Quarterhorse Mk 2.1 của công ty Hermeus thực hiện thành công chuyến bay thử nghiệm thả tải trọng bên ngoài. Thành tựu này đánh dấu bước chuyển của chương trình từ giai đoạn xác nhận tính năng bay cơ bản sang phát triển các năng lực tác chiến phục vụ các nhiệm vụ thử nghiệm siêu vượt âm trong tương lai.
Chiến dịch HyCAT mới nhất không chỉ chứng minh khả năng bay ổn định, mà còn xác nhận Quarterhorse Mk 2.1 có thể triển khai tải trọng bên ngoài. Cột mốc này mở đầu cho quá trình đánh giá, chứng nhận các hệ thống nhiệm vụ cần thiết cho ứng dụng quốc phòng. Đồng thời cung cấp cho Bộ Quốc phòng Mỹ nền tảng thử nghiệm tốc độ cao có thể tái sử dụng với năng lực ngày càng hoàn thiện, phục vụ phát triển công nghệ siêu vượt âm và thử nghiệm bay nhanh.
Máy bay không người lái Quarterhorse Mk 2.1 vừa giúp Mỹ tiến thêm bước trong phát triển công nghệ siêu vượt âm.
Khác với các chuyến bay trước chủ yếu tập trung kiểm chứng khả năng điều khiển và tăng dần tốc độ, chiến dịch lần này đánh giá chức năng then chốt trước khi tích hợp tải trọng tác chiến. Thử nghiệm tách tải trọng nhằm xác minh khả năng giải phóng vật mang bên ngoài mà không ảnh hưởng đến độ ổn định và điều khiển bay của máy bay. Đồng thời thu thập dữ liệu khí động học và kết cấu về tương tác giữa tải trọng, giá treo và thân máy bay.
Quarterhorse Mk 2.1 đã thực hiện 5 chuyến bay kể từ mùa xuân 2026, với tốc độ thử nghiệm nhanh gấp khoảng 4 lần so với các chương trình bay siêu vượt âm truyền thống. Theo Bộ Quốc phòng Mỹ, HyCAT hướng tới việc tạo ra dữ liệu bay nhanh hơn thông qua các nền tảng phát triển thương mại, nhằm khắc phục tình trạng thiếu hụt các phương tiện thử nghiệm siêu vượt âm giá thành hợp lý, có thể tái sử dụng và có tần suất cao ở cấp độ quốc gia.
Quarterhorse Mk 2.1 có kích thước tương đương tiêm kích F-16 Fighting Falcon và sử dụng động cơ phản lực cánh quạt dòng F100 có buồng đốt sau của Pratt & Whitney. So với phiên bản Quarterhorse Mk 1, mẫu mới lớn hơn gần 3 lần và nặng hơn khoảng 4 lần, qua đó tạo ra nền tảng sát thực hơn để kiểm chứng các đặc tính bay tốc độ cao, tích hợp tải trọng và các công nghệ động lực học tương lai.
Cũng theo Bộ Quốc phòng Mỹ, HyCAT phản ánh sự thay đổi rộng hơn trong cách tiếp cận phát triển công nghệ siêu vượt âm trên thế giới. Trong khi Nga và Trung Quốc tiếp tục ưu tiên các hệ thống tác chiến như Avangard, Kinzhal, Zircon hay DF-17, Mỹ đang đầu tư xây dựng hệ sinh thái thử nghiệm bay nhằm đẩy nhanh quá trình hoàn thiện công nghệ thông qua các thử nghiệm thường xuyên với chi phí thấp hơn.
Các nỗ lực tương tự cũng đang được triển khai ở nhiều quốc gia khác, như chương trình SCIFiRE giữa Mỹ và Australia, cùng các chương trình nghiên cứu siêu vượt âm tại Pháp, Nhật Bản và Đức, tập trung vào động cơ, bảo vệ nhiệt và thử nghiệm bay. Thay vì phục vụ một loại máy bay đơn lẻ, HyCAT được thiết kế như hạ tầng thử nghiệm tái sử dụng, có khả năng thúc đẩy đồng thời nhiều chương trình quốc phòng tốc độ cao trong tương lai.
Thử nghiệm thành công công nghệ mới trên Quarterhorse Mk 2.1 giúp Mỹ rút ngắn quá trình phát triển máy bay siêu vượt âm và tăng tốc các chương trình quốc phòng.