Nguồn sống từ những vườn cà phê
Chúng tôi trở lại Mường Ảng khi những quả cà phê bắt đầu chín đỏ trên các sườn đồi. Dọc con đường vào bản Tin Tốc, những vườn cây nối tiếp nhau đang vào vụ thu hoạch, nhiều cành trĩu quả chín. Trong vườn, người dân nhanh tay lựa hái. Với bà con nơi đây, mỗi mùa thu hoạch là kết quả của cả năm chăm sóc, đồng thời mang lại nguồn thu quan trọng để trang trải sinh hoạt, chăm lo cho con cái học hành và ổn định cuộc sống.
Mường Ảng - "thủ phủ" cà phê của tỉnh Điện Biên
Chị Lò Thị Tình, Bí thư Chi bộ bản Tin Tốc, xã Mường Ảng (tỉnh Điện Biên) cho biết, toàn bản có khoảng 200 ha cà phê. Trước đây, bà con chủ yếu trồng lúa, ngô, sắn nhưng hiệu quả kinh tế chưa cao. Chuyển sang trồng cà phê, nhiều gia đình từng bước cải thiện thu nhập, có thêm điều kiện ổn định cuộc sống. Sự đổi thay ấy được bồi đắp qua nhiều mùa vụ, từ những vườn cây được chăm sóc đến nguồn thu mỗi kỳ thu hoạch.
Vụ này, một số hộ bắt đầu thu hái từ tháng 9, cao điểm thường vào tháng 10 và tháng 11. Năm nay, mới đầu vụ, gia đình đã thu hái được 2 tấn, doanh thu khoảng 36 triệu đồng. Chị kỳ vọng giá cà phê tiếp tục thuận lợi như vụ trước, để công sức đầu tư, chăm sóc vườn cây đem lại nguồn thu tốt hơn.
Gắn bó với cà phê từ năm 2007, gia đình chị Lường Thị Đon có 5 ha, đến nay duy trì được nguồn thu ổn định với hàng trăm triệu đồng mỗi vụ, kinh tế ngày càng khá giả hơn. Với chị Quàng Thị Điu, hơn 1 ha cà phê lại là chỗ dựa trong những năm tháng khó khăn. Nguồn thu từ vườn cà phê đã giúp gia đình chị thoát nghèo, các con được tiếp tục đến trường. Mỗi gia đình một hoàn cảnh, nhưng những vườn cây đã góp phần mở thêm cơ hội vượt khó, gây dựng cuộc sống.
Niềm vui người dân xã Mường Ảng khi cà phê được mùa
Từ Tin Tốc, câu chuyện sinh kế ấy mở rộng trong vùng cà phê của xã Mường Ảng. Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Tô Trọng Thiện, Bí thư Đảng ủy xã Mường Ảng cho biết: “Trên địa bàn xã có 2.113 ha cà phê, trong đó 1.813 ha đang khai thác. Cà phê được xác định là cây trồng chủ lực của xã. Khi thị trường thuận lợi, vườn cây đem lại cơ hội nâng thu nhập cho các hộ, đồng thời tạo việc làm cho hàng trăm lao động thời vụ”.
Nối vùng nguyên liệu với thị trường
Cây cà phê ngày càng gắn bó với đời sống người dân Mường Ảng. Để duy trì thành quả ấy, công sức chăm sóc, thu hái cần được nối tiếp bằng đầu ra và năng lực chế biến. Doanh nghiệp, cơ sở sản xuất giữ vai trò kết nối, vừa thu mua nguyên liệu, vừa phát triển sản phẩm để đưa cà phê địa phương đến với người tiêu dùng.
Các sản phẩm cà phê muối của Công ty TNHH Hải An (Mường Ảng, Điện Biên) hấp dẫn người tiêu dùng.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Mường Ảng Tô Trọng Thiện, Công ty TNHH Xuất nhập khẩu cà phê Việt Bắc thu mua nguyên liệu từ vùng cà phê có diện tích 1.660 ha của xã. Từ đầu vụ đến nay, lượng thu mua đạt 1.500 tấn cà phê tươi; giá quả tươi dao động từ 20.000 đến 21.000 đồng/kg. Năng suất năm nay dự kiến cao hơn năm trước, cà phê của địa phương được xuất khẩu sang Mỹ, các thị trường châu Âu, Trung Quốc và một số thị trường khác. Hoạt động thu mua góp phần giải quyết đầu ra, nhất là khi bước vào cao điểm, lượng quả chín cần được tiếp nhận và chế biến kịp thời.
Cùng tham gia thu mua, Công ty TNHH Hải An và cơ sở sản xuất, chế biến cà phê Hà Chung góp phần phát triển thương hiệu cà phê Mường Ảng thông qua các sản phẩm chế biến, trong đó có sản phẩm đạt OCOP 3 sao, 4 sao. Từ nguồn nguyên liệu Arabica tại địa phương, các đơn vị phát triển nhiều dạng sản phẩm như cà phê hạt, cà phê pha phin, cà phê túi lọc, cà phê muối, đáp ứng nhu cầu đa dạng người tiêu dùng. Việc đa dạng hóa sản phẩm mở thêm hướng tiêu thụ, đồng thời giúp tên gọi Mường Ảng đến gần hơn với người mua.
Từ sự tham gia của các đơn vị thu mua, chế biến, có thể thấy giá trị cà phê Mường Ảng đang được phát triển trên nền tảng liên kết. Người trồng chăm sóc vườn cây, thu hái phù hợp với yêu cầu nguyên liệu; cơ sở chế biến duy trì chất lượng, phát triển sản phẩm và tìm kiếm thị trường. Khi các khâu phối hợp chặt chẽ, hoạt động tiêu thụ có thêm cơ sở để ổn định, còn thương hiệu cà phê địa phương được củng cố từ chính chất lượng của vùng trồng và sản phẩm đến tay người mua.
Mường Ảng định hướng xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, tăng cường liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, gắn phát triển cà phê với mục tiêu bền vững.
Đây cũng là hướng đi xã Mường Ảng xác định đối với cây trồng chủ lực. Địa phương định hướng xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, tăng cường liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, gắn phát triển cà phê với mục tiêu bền vững. Cùng với chăm sóc diện tích đang khai thác, xã thực hiện tái canh vườn cây, với diện tích đạt 30,39 ha. Chăm lo vùng nguyên liệu và từng bước nâng chất lượng là nền tảng để hoạt động thu mua, chế biến phát triển, tạo điều kiện cho các cơ sở mở rộng thị trường.
Mường Ảng vào mùa quả chín, niềm vui được nối dài từ những gia đình cải thiện thu nhập, những hộ vượt qua nghèo khó đến người lao động có thêm việc làm. Công sức của bà con, sự tham gia của doanh nghiệp và định hướng của địa phương đang cùng bồi đắp giá trị cho cây cà phê phát triển bền vững.