Tin Khu Vực 
Tại tọa đàm "Kiến tạo nền kinh tế dệt may tuần hoàn thông qua hợp tác ngành" diễn ra ngày 26/2, các diễn giả đến từ khối nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức xã hội trong và ngoài nước đã cùng nhìn lại những chuyển động đáng chú ý của xu hướng phát triển bền vững trong ngành may mặc suốt 10 năm qua.
"Bền vững" không còn là khẩu hiệu
Mở đầu thảo luận, bà Katherine Chan - lãnh đạo Viện Nghiên cứu Dệt may Hồng Kông - HKRITA (Trung Quốc) cho rằng, thay đổi lớn nhất trong những năm gần đây nằm ở tốc độ "chạy đua" để kịp các cột mốc mà ngành từng đặt ra cho giai đoạn đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030.
Các diễn giả tham gia tọa đàm.
Trong đó, tính bền vững đã trở thành yêu cầu bắt buộc trong hoạt động kinh doanh và thương mại, mọi công ty, xí nghiệp đều biết và tuân thủ. Bà cũng ghi nhận sự nỗ lực cộng đồng, khi giới khoa học và doanh nghiệp đã chủ động bắt tay, nhằm giải quyết nhiều vấn đề cấp bách như cải thiện xử lý nước thải và nâng chất lượng vật liệu trong công nghiệp dệt may.
Dù vậy, bà Katherine Chan nhấn mạnh, chặng đường phía trước vẫn còn dài. "Những cố gắng này là chưa đủ, chúng ta vẫn còn rất nhiều hạng mục chưa chạm tới…", bà nói và cho rằng, ngành công nghiệp may mặc đang thiếu các giải pháp khoa học mang tính chiến lược để phục vụ mục tiêu bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu.
Từ quan sát đó, bà đánh giá vai trò của cải tiến vật liệu và các giải pháp tái chế sản phẩm sau tiêu dùng là vô cùng to lớn. Tại HKRITA, các nhà nghiên cứu cũng đang tập trung phát triển những loại sợi có thể tái chế thành vật liệu mới sau vòng đời sử dụng, duy trì được độ co giãn và tính linh hoạt cao, để phù hợp với nhiều phân khúc khách hàng.
Cùng chung quan điểm, GS. Rajkishore Najak - Đại học RMIT Việt Nam cho rằng, bài toán bền vững sau cùng cần được giải bằng khoa học, bởi đây là nền tảng của kinh tế tuần hoàn. Ông và các cộng sự đã triển khai nhiều nghiên cứu liên quan đến vật liệu mới, chẳng hạn cellulose, cùng các mô hình tái chế sản phẩm đã qua sử dụng.
Theo ông, tạo ra vật liệu mới không chỉ dừng ở ý tưởng sáng tạo, mà đòi hỏi tiếp cận bài bản, từ hệ thống hóa, phân loại theo chuyên ngành đến sự tham gia của học viên cao học và nghiên cứu sinh. Thông điệp ông hướng đến là thiết lập vòng tròn tái tạo cho ngành dệt may, ưu tiên sợi hữu cơ, sợi tự nhiên để khi người tiêu dùng kết thúc sử dụng, sản phẩm không đi thẳng ra... bãi rác mà có thể quay lại chu trình tái chế.
Song song với yếu tố vật liệu, ông cũng khẳng định tầm quan trọng của truy xuất hàng hóa và minh bạch thông tin về sản phẩm, nguồn gốc nguyên liệu. Thậm chí, ông gợi mở rằng, nên coi đây như tấm "hộ chiếu" thông hành cho thương hiệu khi đặt chân ra thị trường toàn cầu, giúp doanh nghiệp vượt qua các hàng rào pháp lý đang ngày càng nghiêm ngặt.
Tháo gỡ nút thắt, minh bạch thị trường
Bước sang phần thảo luận về động lực phát triển cho giai đoạn tiếp theo, bà Katherine Chan nhận định, rào cản lớn nhất hiện nay chính là nguồn lực tài chính. "Giai đoạn khó nhất là đi từ 'con số 0' đến những bước triển khai đầu tiên cho mục tiêu bền vững. Khi ấy, doanh nghiệp phải chủ động, dám làm, chấp nhận rủi ro, trong khi nhu cầu đã xuất hiện nhưng khả năng chuyển hóa thành hành động vẫn chưa thật rõ nét. Không kém phần quan trọng, phía bán lẻ cũng cần sẵn sàng trả thêm chi phí cho các giá trị bền vững", vị lãnh đạo của HKRITA cho hay.
Bà Katherine Chan chia sẻ tại sự kiện.
Trong khi đó, GS. Rajkishore Najak cho rằng, nút thắt lại đến từ chuỗi cung ứng và tính minh bạch nguyên liệu, với ví dụ điển hình là cotton. Việc tiếp cận cotton hữu cơ thường đội chi phí, do đó cần cơ chế phân biệt rõ hữu cơ và tổng hợp để thị trường vận hành chuẩn mực hơn, tạo nền tảng cho các lựa chọn bền vững.
Ông cũng cảnh báo tình trạng hàng giả tràn lan tại các nước đang phát triển có thể bào mòn mục tiêu bền vững. "Ngành công nghiệp dệt may cần những khung pháp chế chặt chẽ hơn, theo dõi xu hướng sát sao và đẩy mạnh phân tích vòng đời sản phẩm. Nếu buông lỏng, không tuân thủ chuẩn quốc tế, nhiều doanh nghiệp khó thâm nhập vào các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu, và mục tiêu tiến tới một xã hội bền vững sẽ còn xa", GS. Rajkishore Najak nhận xét.
Trong khi đó, bà Thu Lê - nhà sáng lập thương hiệu Xavan nêu một thách thức khác, đó là sự hạn chế trong việc kết nối giữa giáo dục và thực tiễn. Theo bà, các cơ sở đào tạo đang nỗ lực đổi mới tư duy, nhất là với sinh viên và lực lượng lao động trẻ, để họ hiểu đúng các yêu cầu mới của ngành.
Tuy nhiên, sự liên kết giữa giới học thuật và doanh nghiệp vẫn lỏng lẻo, khiến nhiều sáng kiến dễ phân mảnh và khó tạo tác động rộng.
Vì vậy, để thời trang bền vững tiến xa, ngành không thể chỉ nói về tăng trưởng mà cần hướng tới công bằng trong đối đãi và điều kiện làm việc. Bà ví đây như "đã có phương thuốc nhưng chưa được thương mại hóa", có nhiều giải pháp đã xuất hiện nhưng bị kìm hãm bởi các cấu trúc tối ưu lợi nhuận, vô tình cản trở chuyển dịch của toàn ngành.
Từ đó, nhà sáng lập Xavan đề nghị, tăng cường hợp tác liên ngành, đặc biệt giữa các doanh nghiệp vừa và nhỏ, để tạo lực đẩy chuyển đổi, cải thiện công bằng và phúc lợi người lao động.
Tọa đàm "Kiến tạo nền kinh tế dệt may tuần hoàn thông qua hợp tác ngành" nằm trong khuôn khổ sự kiện Triển lãm quốc tế ngành dệt may và công nghệ dệt may 2026 (VIATT 2026).
Đây là triển lãm thương mại quốc tế mang tầm khu vực trong lĩnh vực chuyên ngành về sợi, vải và phụ kiện dệt may, may mặc, dệt gia dụng, công nghệ dệt và máy khâu do Bộ Công Thương chủ trì, giao Cục Xúc tiến thương mại phối hợp với Tập đoàn Messe Frankfurt (Đức) tổ chức tại Việt Nam.