Mạng xã hội: Sức ảnh hưởng càng lớn, trách nhiệm càng cao

Từ vụ việc liên quan phim ca nhạc “Huy Bến xe”, đến cảnh báo về quảng cáo trên mạng, câu chuyện không chỉ là xử lý vi phạm mà còn là trách nhiệm của người có tên tuổi.

Trách nhiệm của nghệ sĩ

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hồ Chí Minh đang điều tra vụ án "đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông", "cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự" và "tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng" do Nguyễn Tuấn Hiệp (55 tuổi, còn gọi là "Hiệp đen") cùng đồng phạm thực hiện. Đáng chú ý có các nghệ sĩ, người nổi tiếng trên mạng xã hội là đồng phạm với Hiệp về tội "đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông", như Phạm Tấn Phúc, nghệ danh Tấn Bo (53 tuổi); Nguyễn Lê Hoàng, nghệ danh Hoàng Mèo (47 tuổi).

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hồ Chí Minh làm việc với Nguyễn Tuấn Hiệp.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hồ Chí Minh làm việc với Nguyễn Tuấn Hiệp.

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, hoạt động sản xuất bộ phim có sự tham gia của nhiều cá nhân, với những vai trò khác nhau. Vụ án vẫn đang được tiếp tục điều tra, mở rộng để làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ đời sống văn hóa, sự việc đặt ra vấn đề: nghệ sĩ lựa chọn tham gia một sản phẩm như thế nào và có trách nhiệm gì với nội dung mình góp mặt?

Một bộ phim, video hay sản phẩm giải trí trên mạng không chỉ là tập hợp những cảnh quay và vai diễn. Nó chuyển tải thông điệp, hình ảnh, cách ứng xử và những quan niệm nhất định về đời sống. Khi được phát tán rộng rãi, sản phẩm có thể tác động đến nhận thức, nhất là với khán giả trẻ. Nếu nội dung cổ súy bạo lực, tô đậm hình ảnh giang hồ hoặc bình thường hóa những hành vi lệch chuẩn, sức lan tỏa của nó không còn là câu chuyện riêng của người sản xuất.

Với nghệ sĩ, việc nhận lời tham gia không nên chỉ dừng ở câu hỏi: vai diễn có phù hợp, thù lao ra sao hay sản phẩm có giúp quảng bá tên tuổi hay không. Cần có sự cân nhắc về đơn vị tổ chức, kịch bản, thông điệp và cách thức sản phẩm được đưa đến công chúng. Nghệ sĩ không thể kiểm soát mọi khâu của một dự án, nhưng cũng không nên xem mình chỉ là người thực hiện vai diễn, hoàn toàn đứng ngoài trách nhiệm đối với sản phẩm mà mình góp phần tạo nên.

Không gian mạng không phải nơi danh tiếng được miễn trừ trách nhiệm

Thông điệp từ Công an TP. Hồ Chí Minh trong quá trình mở rộng vụ án “Huy Bến xe” nhấn mạnh yêu cầu xử lý triệt để các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Cơ quan điều tra đồng thời kêu gọi những người liên quan đến việc tổ chức sản xuất, quay phim, diễn xuất, biên tập, đăng tải và phát tán sản phẩm chủ động phối hợp, cung cấp thông tin để làm rõ vụ án.

Phim ca nhạc hành động “Huy Bến xe” được đăng tải trên Youtube với hơn 43.000 lượt xem.

Phim ca nhạc hành động “Huy Bến xe” được đăng tải trên Youtube với hơn 43.000 lượt xem.

Đây không chỉ là thông điệp về một vụ án cụ thể. Nó cho thấy không gian mạng không phải một vùng hoạt động nằm ngoài khuôn khổ pháp luật. Một nội dung được tạo ra dưới danh nghĩa giải trí, một video được đăng tải để thu hút lượt xem, hay một phát ngôn được đưa lên tài khoản cá nhân đều có thể phát sinh trách nhiệm nếu xâm phạm các quy định pháp luật.

Với nghệ sĩ và người nổi tiếng, điều này càng đáng lưu ý bởi họ có lợi thế tiếp cận công chúng mà người bình thường không dễ có được. Một gương mặt quen thuộc xuất hiện trong video, một lời giới thiệu được đăng trên tài khoản có lượng theo dõi lớn, hay một phát ngôn được chia sẻ rộng rãi đều có thể tạo ra tác động vượt khỏi phạm vi dự tính ban đầu.

Cảnh báo của Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh mới đây về trách nhiệm của nghệ sĩ, người nổi tiếng khi quảng cáo trên mạng là một góc nhìn khác của cùng vấn đề. Theo cơ quan này, nghệ sĩ khi quảng cáo không chỉ thực hiện một giao dịch thương mại cá nhân, mà còn sử dụng uy tín của mình để tác động trực tiếp đến hành vi tiêu dùng của công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Vì vậy, hành vi thổi phồng công dụng, quảng cáo sai sự thật phải được chấn chỉnh và xử lý nghiêm minh.

Từ đầu năm 2026, Sở đã phối hợp với Hội Quảng cáo Thành phố, Sở Công Thương, các doanh nghiệp mạng đa kênh và người nổi tiếng để tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quảng cáo. Hoạt động này tập trung vào chủ đề “Quảng cáo trên môi trường số - Lấy sự minh bạch và trách nhiệm xã hội làm chiến lược phát triển”.

Nếu ở vụ “Huy Bến xe”, câu hỏi đặt ra là trách nhiệm của nghệ sĩ khi tham gia tạo nên và lan tỏa một sản phẩm, thì trong hoạt động quảng cáo, trách nhiệm ấy thể hiện ở việc họ có kiểm chứng thông tin, hiểu rõ sản phẩm và minh bạch với người tiếp nhận hay không.

Hai tình huống khác nhau nhưng có một điểm chung: danh tiếng đang được sử dụng như một nguồn lực tạo ảnh hưởng. Nhưng sáng tạo không đồng nghĩa với việc xem nhẹ hệ quả; quyền biểu đạt cũng không đồng nghĩa với quyền phát tán thông tin sai lệch, quảng cáo thiếu trung thực hoặc cổ súy hành vi vi phạm pháp luật.

Vì vậy, trách nhiệm của người nổi tiếng cần được nhìn nhận trên cả hai phương diện. Trước hết là trách nhiệm pháp lý: tuân thủ quy định, chịu sự kiểm tra và xử lý khi có hành vi vi phạm. Kế đến là trách nhiệm nghề nghiệp và xã hội: lựa chọn nội dung, đối tác, sản phẩm tham gia; kiểm chứng thông tin trước khi giới thiệu; cân nhắc tác động của phát ngôn và hình ảnh đối với công chúng.

Công an TP. Hồ Chí Minh đề nghị người dân không tung hô, cổ súy, tiếp tay lan truyền các nội dung độc hại. Đặc biệt, thanh thiếu niên không ngộ nhận sự nổi tiếng trên mạng là uy tín, không bắt chước lối sống coi thường pháp luật. Người dân cần chủ động tố giác, cung cấp thông tin, tài liệu về các hành vi có dấu hiệu vi phạm để cơ quan công an kịp thời ngăn chặn, xử lý.

Quang Anh

Có thể bạn quan tâm