M&A và cơ hội cho doanh nghiệp

Với chủ đề “Thời điểm để hành động”, Diễn đàn M&A 2011 được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh vào ngày 9/6 với sự tham gia của hơn 300 nhà đầu tư, đại diện doanh nghiệp. Diễn đàn tập trung phân tích về chiến lược, cơ hội kết nối đầu tư M&A tại Việt Nam.

CôngThương - Tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu cùng với những khó khăn nội tại của nền kinh tế Việt Nam được xem là những yếu tố thuận lợi, kích thích thị trường mua bán, sáp nhập doanh nghiệp (M&A) phát triển mạnh.

Tính chất thời sự của nền kinh tế khiến các nhà đầu tư quan tâm hơn đến thị trường M&A. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng Ban tổ chức M&A 2011 cho rằng: “Thời điểm 2011- 2012 là cơ hội để thực hiện các thương vụ mua lại hoặc chọn đối tác chiến lược”.

Hoạt động M&A, với tư cách là một phương thức kinh doanh, đầu tư phát triển của kinh tế thế giới, một ví dụ điển hình cho xu hướng tất yếu của nền kinh tế Việt Nam – xu hướng hội nhập và toàn cầu hóa. Thị trường M&A đang thu hút ngày càng tăng mối quan tâm của các nhà đầu tư, doanh nghiệp (DN). Ông Đặng Xuân Minh, Phó trưởng ban tổ chức Diễn đàn M&A Vietnam 2011 - cho biết, số lượng các thương vụ doanh nghiệp (DN) nước ngoài mua lại DN Việt Nam hoặc mua lại DN nước ngoài đang hoạt động ở Việt Nam ngày càng tăng. Tuy nhiên, các DN Việt Nam cũng đang chủ động đóng vai trò là người đi mua. Số lượng các giao dịch của DN Việt Nam mua lại các DN khác chiếm 40% tổng giao dịch toàn thị trường. Tỷ lệ tăng trưởng giá trị các thương vụ M&A tại Việt Nam những năm gần đây đều ở mức trên 30%, trong đó có những thương vụ quan trọng như thương vụ giữa Ngân hàng HSBC với Bảo Việt (2009), Hà Tiên 1 với Hà Tiên 2 (2009), Thiên Minh mua chuỗi khách sạn Victoria…

Các thương vụ M&A tại Việt Nam ngày càng phát triển cả về chất và lượng. Năm 2010, giá trị giao dịch M&A tại Việt Nam đạt 1,7 tỷ USD, tăng 65%, giá trị các thương vụ - mức giao dịch M&A cao nhất từ trước đến nay. Đặc biệt, các thương vụ Ngân hàng Commonwealth Australia với Ngân hàng VIB (2010), Ngân hàng Liên Việt với Công ty Dịch vụ Tiết kiệm Bưu điện (VNPost) hay hàng loạt hoạt động mua lại, tái cấu trúc các công ty con của các tập đoàn Hòa Phát, FPT, Vincom… có ý nghĩa tác động lớn đến nền kinh tế.

Trên thực tế, phần lớn những thỏa thuận M&A đều được thực hiện trong giai đoạn suy thoái kinh tế, là cơ hội để đào thải những DN yếu. Ông Nguyễn Anh Tuấn nhận định, các DN thực sự mạnh sẽ có cơ hội mua, sáp nhập với các DN yếu hơn để hình thành những DN có sức cạnh tranh hơn trên thị trường. M&A là nền tảng vững chắc cho khối DN tư nhân phát triển, nhưng để đem lại thành công, đòi hỏi DN phải biết tận dụng các cơ hội M&A.

Mua bán và sáp nhập là hoạt động gắn liền với quá trình phát triển, chiến lược kinh doanh của DN. Theo các chuyên gia, chỉ có một số ít DN trong nước nhận thức được điều này. Quá trình mua lại nợ xấu, tái cấu trúc, đặc biệt các DN đang thua lỗ, phải mất từ 3 đến 5 năm mới có thể xác định được thành công hay thất bại. Vì vậy, thời gian qua, chúng ta cũng chứng kiến một số lớn các thương vụ mang tính chất “đầu tư chiến lược” không phát huy được hiệu quả. Nguyên nhân chính là: “DN chưa có nhận thức đúng và khả năng lập chiến lược về M&A”.

Thị trường M&A Việt Nam sẽ ngày càng phát triển, nhưng theo ông Minh, "vẫn còn thiếu một hành lang pháp lý đủ mạnh để thị trường M&A vận hành lành mạnh, tính cạnh tranh cao". Tham gia thị trường M&A, các nhà đầu tư cần xác định M&A là một chiến lược quan trọng trong phát triển dài hạn, chuẩn bị những điều kiện cần thiết cho các kế hoạch M&A: lập chiến lược M&A, tận dụng cơ hội và nắm vững các nguyên tắc cơ bản của một giao dịch M&A. Mỗi DN cũng cần lưu ý đến mô hình và cấu trúc của DN cho phù hợp với chiến lược M&A.

Song Anh