Tin Khu Vực
Nếu Quốc hội những ngày đầu độc lập đặt nền móng pháp lý cho một Nhà nước của Nhân dân, thì Quốc hội hôm nay đang biến thể chế thành lợi thế cạnh tranh, khơi thông nguồn lực để đất nước, trong đó có ngành Công Thương bứt phá trong kỷ nguyên tăng trưởng hai con số.
Quang cảnh Phiên khai mạc Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất. Ảnh: Quốc hội
81 năm từ Tân Trào…
Trong những ngày sục sôi của mùa Thu Cách mạng năm 1945, ngày 16/8, tại đình Tân Trào, Quốc dân Đại hội được triệu tập với hơn 60 đại biểu đại diện các đảng phái, đoàn thể, dân tộc, tôn giáo và ba miền đất nước. Đại hội tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách lớn của Việt Minh, quyết định Quốc kỳ, Quốc ca và bầu Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.
Quốc dân Đại hội Tân Trào được xem là tiền thân của Quốc hội Việt Nam, đặt những viên gạch đầu tiên cho thiết chế đại diện của Nhân dân. Chỉ ít ngày sau, Cách mạng Tháng Tám thành công. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Và chỉ bốn tháng sau ngày độc lập, ngày 6/1/1946, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên được tiến hành trên cả nước theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 89%, bầu ra 333 đại biểu Quốc hội. Đó không chỉ là sự ra đời của Quốc hội đầu tiên mà còn xác lập cơ sở chính trị - pháp lý vững chắc của Nhà nước cách mạng Việt Nam.
Tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên diễn ra sáng 6/1/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước) đã đánh giá cuộc Tổng tuyển cử được tổ chức trong hoàn cảnh chính quyền cách mạng còn non trẻ, thù trong giặc ngoài bủa vây nhưng vẫn diễn ra dân chủ, công khai, nghiêm túc và thành công; Quốc hội ra đời đã phản ánh sinh động tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc.
Từ Quốc hội khóa I đến Quốc hội khóa XVI là hành trình gắn bó mật thiết với những bước ngoặt của cách mạng Việt Nam. Trong chiến tranh, Quốc hội cùng toàn dân bảo vệ nền độc lập, thống nhất đất nước. Trong hòa bình, Quốc hội xây dựng và từng bước hoàn thiện nền tảng pháp lý cho công cuộc kiến thiết. Bước vào thời kỳ Đổi mới, hệ thống pháp luật liên tục được bổ sung, hoàn thiện, tạo hành lang cho phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.
… đến đổi mới tư duy lập pháp, mở đường cho phát triển
Bước vào kỷ nguyên mới, pháp luật không chỉ để quản lý mà phải kiến tạo phát triển. Tinh thần đó được cụ thể hóa trong Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật, xác định thể chế phải trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia.
Phát biểu tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 6/4/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Quốc hội là nơi kết tinh ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân; là nơi quyết định những vấn đề lớn của đất nước; là nơi chuyển hóa chủ trương của Đảng thành pháp luật, chính sách và sức mạnh tổ chức thực tiễn”.
Tinh thần ấy nhanh chóng chuyển hóa thành hành động cụ thể. Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, diễn ra từ ngày 3 đến 24/8/2026, dự kiến xem xét, quyết định 33 nội dung, trong đó có 15 dự án luật và 4 nghị quyết quy phạm pháp luật. Phát biểu khai mạc sáng 3/8, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, Kỳ họp thể hiện “quyết tâm chính trị, tinh thần chủ động, hành động quyết liệt, thực chất… thể chế và thực thi ngay các chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của người dân, doanh nghiệp, không chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước”.
Khơi thông nguồn lực cho ngành Công Thương và nền kinh tế
Tư duy lập pháp kiến tạo thể hiện rõ nhất ở những lĩnh vực trực tiếp tạo động lực tăng trưởng: công nghiệp, năng lượng, thương mại. Chỉ trong 2 năm gần đây đã có nhiều Luật thuộc lĩnh vực Công Thương được ban hành như Luật Điện lực (sửa đổi) được thông qua ngày 30/11/2024 tạo nền tảng pháp lý mới cho thị trường điện và an ninh năng lượng quốc gia; Luật Hóa chất (sửa đổi) được thông qua ngày 14/6/2025, có hiệu lực từ đầu năm 2026, gắn phát triển công nghiệp hóa chất với chuyển đổi số và tăng trưởng xanh; Luật Thương mại điện tử cũng được ban hành và thực thi tạo hành lang cho phương thức kinh doanh mới, nền tảng số, giao dịch xuyên biên giới và sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế số.
Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, một dự án luật quan trọng khác của ngành là Luật Dầu khí (sửa đổi) cũng được đưa ra thảo luận. Giải trình trước Quốc hội chiều 8/8/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng khẳng định: “Tinh thần xuyên suốt và nổi bật của dự thảo Luật là tăng cường phân cấp, giao quyền, đơn giản hóa thủ tục nhằm khơi thông nguồn lực, đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát”, đồng thời cho biết dự thảo Luật thiết lập cơ chế phù hợp với yêu cầu quản trị và đặc thù hoạt động dầu khí, tạo điều kiện để những mỏ nhỏ, mỏ cận biên, các dự án ở vùng nước sâu, xa bờ có thể triển khai hiệu quả.
Điểm chung của các đạo luật này là chuyển từ tư duy “quản lý” sang vừa quản lý hiệu quả, vừa kiến tạo không gian phát triển. Với ngành Công Thương, điều đó có ý nghĩa đặc biệt. Để nền kinh tế tăng trưởng hai con số, điện phải đủ và đi trước; công nghiệp phải nâng cao năng lực tự chủ; thị trường trong nước phải trở thành bệ đỡ; xuất khẩu phải tiếp tục mở rộng không gian; thương mại điện tử phải tạo động lực mới; doanh nghiệp phải được hoạt động trong một môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và thuận lợi.
81 năm trước, từ Tân Trào lịch sử, những quyết định mang tính bước ngoặt đã mở đường cho dân tộc vùng lên giành chính quyền, khai sinh Nhà nước Việt Nam độc lập. Hôm nay, tiếp nối tinh thần mùa Thu năm 1945, Quốc hội bằng những quyết sách vì quốc gia, dân tộc và Nhân dân đang không ngừng đổi mới, hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực, kiến tạo những động lực phát triển mới. Đó là hành trình xuyên suốt của một mục tiêu nhất quán: đặt lợi ích đất nước và Nhân dân lên trên hết, biến khát vọng phát triển thành sức mạnh của thể chế và hành động.