Luật Đấu thầu (sửa đổi): Quy định rõ trách nhiệm chủ đầu tư trong thu thập báo giá

Chiều 21/11, Quốc hội thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi), quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong thu thập báo giá, bảo đảm công khai, minh bạch.

Chiều 21/11, tiếp tục Kỳ họp thứ hai, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi) với 487/489 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 97,60% tổng số đại biểu Quốc hội.

Kết quả biểu quyết thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Kết quả biểu quyết thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Trước khi Quốc hội biểu quyết, thay mặt Chính phủ, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ đã có Báo cáo số 1143/BC-CP ngày 20/11/2026 gửi Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về các nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật. Báo cáo tập trung vào 5 nhóm nội dung chính.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Thứ nhất, về các hình thức lựa chọn nhà thầu và việc giao Chính phủ quy định chi tiết. Theo Bộ trưởng, việc áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu cần bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu cạnh tranh, công khai, minh bạch với yêu cầu về tiến độ, chất lượng, hiệu quả và năng lực thực tế của nhà thầu.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã quy định chặt chẽ điều kiện, tiêu chí và giới hạn áp dụng hình thức chỉ định thầu trong các trường hợp cấp bách, khẩn cấp, thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ bí mật nhà nước…, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết các trường hợp cụ thể tương ứng với từng tiêu chí.

"Việc giao Chính phủ quy định hạn mức chỉ định thầu nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn. Bởi hạn mức được xác định trên cơ sở giá gói thầu, trong khi giá hàng hóa, dịch vụ và chi phí thực hiện gói thầu thường biến động theo giá thị trường", Bộ trưởng nêu.

Đối với các trường hợp chỉ định thầu khác, Luật đã quy định đầy đủ các tiêu chí cơ bản để Chính phủ quy định chi tiết. Với hình thức đặt hàng, Chính phủ sẽ quy định chi tiết tại nghị định các trường hợp hàng hóa, dịch vụ cần đặt hàng, bảo đảm phù hợp với tính chất, yêu cầu thực hiện và thực tiễn triển khai. Ngoài ra, dự thảo Luật và nghị định của Chính phủ đã quy định các cơ chế kiểm soát rủi ro tương ứng, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu khi quyết định hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.

Thứ hai, về hợp đồng. Dự thảo Luật đã quy định cơ chế kiểm soát chặt chẽ từ bước ký kết đến bước sửa đổi hợp đồng, nhằm bảo đảm việc sửa đổi không làm thay đổi bản chất kết quả lựa chọn nhà thầu. Theo đó, nội dung hợp đồng phải phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất và kết quả lựa chọn nhà thầu, để hợp đồng phản ánh đúng kết quả đấu thầu ngay từ khi ký kết. Việc sửa đổi hợp đồng chỉ được thực hiện trong các trường hợp đã được xác định từ khi ký kết, nhằm phòng ngừa việc lợi dụng sửa đổi hợp đồng để làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu.

Quang cảnh phiên họp chiều 21/11.

Quang cảnh phiên họp chiều 21/11.

Thứ ba, về sử dụng nhà thầu phụ. Dự thảo Luật quy định trong mọi trường hợp, nhà thầu chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư về việc quản lý, kiểm soát khối lượng, phạm vi công việc do nhà thầu phụ, nhà thầu phụ đặc biệt thực hiện. Việc sử dụng nhà thầu phụ không làm thay đổi trách nhiệm của nhà thầu chính đối với việc thực hiện hợp đồng. Với cơ chế này, nhà thầu chính vẫn chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, tiến độ và kết quả thực hiện hợp đồng, kể cả phần công việc do nhà thầu phụ thực hiện.

Dự thảo Luật không quy định cứng tỷ lệ hoặc phạm vi công việc giao cho nhà thầu phụ, nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với tính chất, quy mô khác nhau của từng gói thầu.

Thứ tư, về giá gói thầu. Chính phủ sẽ hoàn thiện quy định về lập giá gói thầu theo hướng thu hẹp các trường hợp áp dụng một báo giá làm căn cứ xác định giá gói thầu, bảo đảm chặt chẽ, phù hợp với điều kiện thực tế của thị trường và khả năng cung ứng của các nhà cung cấp.

"Dự thảo nghị định sẽ quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong thu thập báo giá, bảo đảm công khai, minh bạch; khuyến khích xây dựng giá gói thầu trên cơ sở giá trung bình của các báo giá và giá trúng thầu của hàng hóa, dịch vụ tương tự, bảo đảm phù hợp với thị trường", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Thứ năm, về tính đồng bộ của hệ thống pháp luật. Chính phủ đã chỉ đạo rà soát tổng thể các luật có liên quan, nhất là các luật đang được Quốc hội xem xét, sửa đổi tại kỳ họp này, để xử lý đồng bộ các quy định về lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư. Theo Bộ trưởng, mục tiêu là phân định rõ trường hợp áp dụng Luật Đấu thầu và pháp luật chuyên ngành, bảo đảm thống nhất về phạm vi áp dụng, hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và trách nhiệm của các bên có liên quan.

Luật Đấu thầu (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027. Riêng quy định cho phép trạm y tế cấp xã ký hợp đồng với nhà cung cấp để mua thuốc, vật tư, thiết bị y tế theo kết quả lựa chọn nhà thầu của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập có hiệu lực từ ngày 01/7/2027.

Kể từ ngày Luật Đấu thầu (sửa đổi) có hiệu lực, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 hết hiệu lực, trừ các trường hợp chuyển tiếp. Theo đó, việc lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh tiếp tục áp dụng Luật số 22/2023/QH15 đến trước ngày 01/7/2027, nhằm thống nhất với thời điểm có hiệu lực của Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Nguyên Khánh

Có thể bạn quan tâm