Ngày 2/11, tại Đền Thượng Thánh Mẫu thuộc Khu danh thắng di tích quốc gia đặc biệt Tây Thiên, xã Đại Đình, tỉnh Phú Thọ, diễn ra chương trình Tọa đàm và thực hành di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” hưởng ứng Ngày Quốc tế Di sản văn hóa phi vật thể 17/10, hướng tới kỷ niệm 10 năm UNESCO ghi danh Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (2016-2026).
Các nghệ nhân, thanh đồng tham gia buổi tọa đàm.
Tham dự có PGS.TS. Đặng Văn Bài, nguyên Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia; GS.TS. Nguyễn Thị Hiền, nguyên Phó Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam cùng các nhà nghiên cứu, đại diện cơ quan quản lý di sản, chính quyền địa phương tỉnh Phú Thọ và đông đảo nghệ nhân, thanh đồng, cung văn và người thực hành tín ngưỡng.
Tại tọa đàm, các đại biểu trao đổi về hành trình xây dựng hồ sơ trình UNESCO ghi danh; những giá trị văn hóa, lịch sử, tâm linh của Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ. Những thay đổi trong thực hành di sản sau 10 năm được vinh danh cũng được đặt ra, gắn với trách nhiệm gìn giữ và trao truyền trong cộng đồng. Một nội dung được nhấn mạnh là vai trò của nghệ nhân, người thầy và người trông coi đền phủ. Đây là những người trực tiếp gìn giữ nghi lễ, chuẩn mực thực hành, đồng thời hướng dẫn thế hệ trẻ tiếp nối di sản.
Các đại biểu dự buổi Tọa đàm “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt”.
Các ý kiến cũng đề cập mối liên hệ giữa Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ với Tín ngưỡng thờ Quốc Mẫu Tây Thiên. Trong đó, vai trò của chính quyền địa phương được đặt trong yêu cầu bảo vệ không gian thực hành, gắn bảo tồn với phát triển du lịch và sinh kế cộng đồng, bảo đảm sự tôn nghiêm của di tích.
Chia sẻ tại chương trình, Nghệ sĩ ưu tú Lê Bá Linh bày tỏ xúc động khi nhắc lại thời điểm di sản được UNESCO ghi danh. Với những người thực hành, sự kiện này là niềm tự hào, đồng thời ghi nhận niềm tin, tình cảm và công sức gìn giữ của cộng đồng.
Bên cạnh những giá trị tích cực, các nghệ sĩ cũng thẳng thắn nhìn nhận quá trình thực hành vẫn còn tồn tại, hạn chế. Những sáng kiến như buổi tọa đàm và thực hành di sản phần lớn vẫn do cộng đồng tự lo, tự làm. Các nghệ nhân mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, động viên đầy đủ hơn từ cơ quan quản lý văn hóa và chính quyền địa phương.
Kết hợp trao đổi chuyên môn với thực hành, chương trình góp phần nâng cao nhận thức về giá trị di sản, khẳng định vai trò chủ thể của cộng đồng. Di sản cần tiếp tục được thực hành, trao truyền và hiện diện sống động trong đời sống, với trách nhiệm chung của người nắm giữ di sản, nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý.