Lần đầu tiên Việt Nam sản xuất thành công nhôm thỏi

Ngày 26/7, tại Khu công nghiệp Nhân Cơ (tỉnh Lâm Đồng), Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân tổ chức lễ công bố sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam bằng công nghệ điện phân ngay trong nước. Sự kiện không chỉ khép kín chuỗi giá trị bôxít - alumin - nhôm mà còn mở ra bước phát triển mới cho ngành công nghiệp vật liệu nền tảng, góp phần hiện thực hóa chủ trương chế biến sâu khoáng sản, nâng cao giá trị tài nguyên và tăng cường năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Tham dự buổi lễ có Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cùng hơn 200 đại biểu đại diện các bộ, ngành Trung ương, địa phương, doanh nghiệp và chuyên gia.

Khép kín chuỗi giá trị bôxít - alumin - nhôm

Việt Nam được đánh giá có trữ lượng bôxít lớn nhưng trong nhiều năm mới chỉ dừng ở khai thác quặng và sản xuất alumin. Công đoạn điện phân để tạo ra nhôm kim loại, khâu có giá trị gia tăng cao nhất, vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu. Việc Nhà máy Điện phân nhôm Đắk Nông sản xuất thành công thỏi nhôm đầu tiên đã khép kín chuỗi giá trị từ khai thác bôxít, sản xuất alumin đến luyện nhôm.

Đây là dự án điện phân nhôm đầu tiên của Việt Nam, sử dụng công nghệ điện phân với cường độ dòng điện 500kA. Sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên đạt độ tinh khiết 99,71%, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc làm chủ công nghệ luyện kim hiện đại, tạo nền tảng phát triển các ngành cơ khí chế tạo, ô tô, điện - điện tử, xây dựng, năng lượng tái tạo và hàng không.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Trần Hồng Quân, Chủ tịch Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân cho biết, để có được thành quả hôm nay, doanh nghiệp đã trải qua hành trình 11 năm với nhiều khó khăn từ cơ chế, nguồn vốn, ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 đến điều kiện thi công tại Tây Nguyên. "11 năm chờ đợi, hôm nay chúng tôi tự hào công bố thỏi nhôm đầu tiên của Việt Nam", ông Trần Hồng Quân chia sẻ.

Theo ông, chỉ sau khoảng 200 ngày kể từ khi bắt đầu lắp đặt thiết bị, dây chuyền điện phân đã được đưa vào vận hành và cho ra đời sản phẩm đầu tiên. Nhà máy hiện hoàn thành Phân kỳ 1 với công suất 150.000 tấn/năm; dự kiến đưa Phân kỳ 2 vào vận hành trong quý IV/2026, nâng công suất lên 300.000 tấn/năm và hoàn thành toàn bộ dự án trong quý I/2027 với công suất thiết kế 450.000 tấn/năm.

Phát biểu tại buổi lễ, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm đánh giá, việc sản xuất thành công thỏi nhôm đầu tiên là dấu mốc quan trọng của ngành luyện kim Việt Nam, khẳng định năng lực làm chủ công nghệ điện phân nhôm và mở ra giai đoạn phát triển mới cho công nghiệp chế biến sâu khoáng sản.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng, sản phẩm nhôm không chỉ có ý nghĩa về sản xuất mà còn tạo nền tảng hình thành chuỗi giá trị công nghiệp mới, thu hút các ngành cơ khí chế tạo, vật liệu mới, công nghiệp phụ trợ và công nghệ cao. Tỉnh Lâm Đồng sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, phát triển hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và thu hút các dự án chế biến sâu, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp nhôm của cả nước.

Động lực mới cho tăng trưởng và tự chủ công nghiệp

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh, việc chủ động sản xuất nhôm kim loại trong nước có ý nghĩa chiến lược đối với mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và xây dựng nền công nghiệp tự chủ. Theo Đại tướng, nhôm là vật liệu quan trọng của nhiều ngành như quốc phòng, cơ khí chế tạo, ô tô, điện - điện tử, hàng không và năng lượng tái tạo. Làm chủ công nghệ điện phân sẽ góp phần nâng cao giá trị tài nguyên bôxít, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, tăng tỷ lệ nội địa hóa và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Khi dự án đạt công suất thiết kế 450.000 tấn/năm, giá trị sản xuất ước đạt khoảng 1,35-1,4 tỷ USD, tương đương 35.000-36.000 tỷ đồng mỗi năm; đồng thời giảm nhập khẩu khoảng 1,5 tỷ USD nhôm, tạo hơn 1.000 việc làm trực tiếp và khoảng 3.500-4.000 việc làm gián tiếp.

Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định việc công bố thỏi nhôm đầu tiên mới là bước khởi đầu của quá trình phát triển ngành công nghiệp nhôm Việt Nam. Để dự án phát huy hiệu quả, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách; hỗ trợ doanh nghiệp làm chủ công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Đối với tỉnh Lâm Đồng, Đại tướng Phan Văn Giang yêu cầu cần hoàn thiện quy hoạch công nghiệp, logistics, cải thiện môi trường đầu tư để thu hút các dự án chế biến sâu sau nhôm. Đối với Chủ đầu tư cần bảo đảm tiến độ các phân kỳ, vận hành nhà máy an toàn, hiệu quả, thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường và hướng tới xây dựng nhà máy xanh, thông minh.

Đại tướng cũng đề nghị các viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp tăng cường liên kết nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời bày tỏ tin tưởng Khu công nghiệp Nhân Cơ sẽ trở thành trung tâm công nghiệp nhôm và vật liệu mới hàng đầu Việt Nam, tạo động lực phát triển cho Tây Nguyên và đóng góp quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Một số hình ảnh phóng viên Báo Công Thương ghi nhận tại buổi lễ:

Ban lãnh đạo Stavian Industrial Metal tại Lễ Công bố sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam.

Lô sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam được vận chuyển ngay sau lễ công bố.

Việc sản xuất thành công nhôm thỏi đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam làm chủ công nghệ điện phân nhôm, khép kín chuỗi bôxít - alumin - nhôm. Khi hoàn thành toàn bộ dự án với công suất 450.000 tấn/năm, Nhà máy Điện phân nhôm Đắk Nông dự kiến đạt giá trị sản xuất khoảng 35.000-36.000 tỷ đồng mỗi năm, giảm nhập khẩu khoảng 1,5 tỷ USD nhôm, tạo hàng nghìn việc làm và hình thành nền tảng phát triển hệ sinh thái công nghiệp nhôm, vật liệu mới và công nghiệp phụ trợ tại Lâm Đồng cũng như khu vực Tây Nguyên.