Tin Khu Vực
Từ tinh gọn bộ máy đến nâng cao hiệu quả phục vụ
Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy của tỉnh Lai Châu khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào hoạt động. Theo đó, tỉnh đã thực hiện sắp xếp mạnh mẽ bộ máy hành chính, giảm từ 55 cơ quan, đơn vị cấp tỉnh xuống còn 42 cơ quan, đơn vị; số đơn vị hành chính cấp xã giảm từ 106 xuống còn 38 xã, phường.
Tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công các xã, phường thuộc tỉnh Lai Châu, cán bộ địa phương luôn tận tình hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, hỗ trợ đăng ký trực tuyến các thủ tục hành chính.
Việc sắp xếp được triển khai đồng bộ với tổ chức Đảng và hệ thống chính trị, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất, xuyên suốt. Dù khối lượng công việc khá lớn, quá trình chuyển đổi diễn ra trong thời gian ngắn nhưng không làm gián đoạn hoạt động của bộ máy nhà nước cũng như việc giải quyết thủ tục cho người dân và doanh nghiệp. Tại xã Dào San (tỉnh Lai Châu), anh Giàng A De chia sẻ, người dân vùng cao còn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận công nghệ số.
Tuy nhiên, khi đến Trung tâm Phục vụ hành chính công, cán bộ địa phương đã tận tình hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, hỗ trợ đăng ký trực tuyến các thủ tục hành chính. Những việc trước đây phải đi lại nhiều lần nay được giải quyết nhanh chóng và thuận tiện hơn. Chị Lý Thị Lan (xã Tả Lèng) cho biết: “Chúng tôi đánh giá cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ sau khi thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp. Các kiến nghị liên quan đến sản xuất, vay vốn, hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi đều được tiếp nhận và xử lý kịp thời”.
Theo thống kê của tỉnh, sau khi thực hiện phân cấp, phân quyền, cấp xã hiện đảm nhận 426 nhiệm vụ quản lý nhà nước và trực tiếp giải quyết 399 thủ tục hành chính được chuyển giao từ cấp tỉnh và các sở, ngành. Đây là bước chuyển quan trọng giúp chính quyền cơ sở phát huy vai trò trung tâm trong giải quyết các vấn đề phát sinh trên địa bàn. Để bảo đảm bộ máy vận hành hiệu quả, Lai Châu đã thực hiện điều động hơn 12.400 lượt cán bộ, công chức, viên chức, trong đó phần lớn được bố trí về công tác tại các xã, phường. Đồng thời, nhiều sở, ngành thành lập các tổ công tác hỗ trợ cơ sở, tăng cường cán bộ biệt phái nhằm tháo gỡ khó khăn trong giai đoạn đầu vận hành mô hình mới.
Rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân
Những chuyển biến rõ nét nhất của mô hình chính quyền 2 cấp được thể hiện tại các xã vùng cao, biên giới - nơi điều kiện đi lại còn nhiều khó khăn. Pa Ủ là một ví dụ điển hình. Trước đây, mỗi lần thực hiện thủ tục hành chính, người dân ở các bản xa phải vượt hàng chục cây số đường núi để đến trung tâm huyện. Có những thủ tục chỉ mất vài phút xử lý nhưng bà con phải dành cả ngày cho việc đi lại. Xuất phát từ thực tế đó, địa phương đã triển khai mô hình “Chính quyền 2 phục vụ”, trong đó cán bộ giải quyết công việc tại trụ sở vào ban ngày và buổi tối trực tiếp xuống các bản, hộ dân để hỗ trợ giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Người dân xã Pa Ủ đoàn kết phát triển kinh tế.
Ông Lỳ Xú Che, Quyền Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Pa Ủ cho biết: “Phần lớn người dân còn hạn chế về tiếng phổ thông, kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh và chưa quen với các ứng dụng số. Vì vậy, cán bộ xã thường xuyên hướng dẫn cài đặt VNeID, hỗ trợ thực hiện các thủ tục trực tuyến nhằm giảm thời gian, chi phí đi lại cho người dân”.
Với hơn 6.100 nhân khẩu, trong đó trên 99% là đồng bào dân tộc thiểu số và tỷ lệ hộ nghèo còn trên 55%, Pa Ủ từng là địa bàn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận dịch vụ công. Tuy nhiên, sau một năm vận hành mô hình mới, nhiều thay đổi tích cực đã xuất hiện. Từ khi sáp nhập đến nay, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đã tiếp nhận gần 3.000 hồ sơ, trong đó hơn 63% được nộp trực tuyến. Đặc biệt, 100% hồ sơ được giải quyết đúng hạn và trước hạn. Điều đó cho thấy sự thay đổi trong tư duy quản lý, chính quyền không còn đơn thuần là cơ quan quản lý mà đang từng bước chuyển sang vai trò kiến tạo phát triển, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Bên cạnh đó, việc mở rộng quyền hạn cho cấp xã cũng giúp chính quyền cơ sở chủ động hơn trong xử lý các vấn đề dân sinh. Nhiều nội dung trước đây phải chờ cấp trên xem xét nay đã được giải quyết ngay tại địa phương như đầu tư các công trình quy mô nhỏ, xây dựng đường giao thông liên bản, nhà văn hóa, hệ thống nước sinh hoạt hay xử lý các vụ việc liên quan đến đất đai.
Tạo nền tảng cho phát triển bền vững
Một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng cho thấy quyết tâm chính trị rất lớn của tỉnh Lai Châu trong đổi mới phương thức quản trị. Tỉnh đã ban hành hơn 100 văn bản chỉ đạo thực hiện; thành lập 25 đoàn kiểm tra, giám sát tại các địa phương; phân công các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy trực tiếp phụ trách, theo dõi hoạt động của các xã, phường sau sắp xếp. Cùng với đó, hệ thống Trung tâm Phục vụ hành chính công từ tỉnh đến cơ sở được vận hành đồng bộ. Một trung tâm cấp tỉnh và 38 trung tâm cấp xã đang hoạt động ổn định, bảo đảm phục vụ người dân và doanh nghiệp thuận lợi.
Bà con các xã vùng cao tỉnh Lai Châu đầy đủ nước sinh hoạt.
Đặc biệt, 100% dịch vụ công trực tuyến và thủ tục hành chính toàn trình đã được tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Việc đồng bộ hóa dữ liệu, quy trình xử lý giúp tăng tính minh bạch, giảm thời gian giải quyết thủ tục, đồng thời nâng cao sự hài lòng của người dân. Theo đánh giá của tỉnh, tỷ lệ hài lòng và rất hài lòng hiện đạt 100%. Hiệu quả của mô hình mới cũng được phản ánh qua các chỉ số phát triển kinh tế - xã hội. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh đạt 7,52%. 6 tháng đầu năm 2026, mức tăng trưởng đạt gần 10%.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, Lai Châu vẫn đang đối mặt với một số khó khăn. Hiện địa phương còn thiếu 175 cán bộ, công chức cấp xã so với biên chế được giao; một số nơi còn tình trạng bố trí cán bộ chưa phù hợp chuyên môn. Năng lực chuyển đổi số, quản trị dữ liệu, quản lý đất đai và đầu tư công của một bộ phận cán bộ cơ sở vẫn cần tiếp tục được nâng cao.
Từ thực tiễn sau một năm vận hành, bài toán đặt ra hiện nay không còn là sắp xếp tổ chức bộ máy mà là nâng cao chất lượng quản trị địa phương. Theo định hướng của tỉnh, thời gian tới sẽ tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho cấp xã gắn với phân bổ nguồn lực phù hợp; xây dựng cấp tỉnh mạnh về hoạch định chiến lược và cấp xã mạnh về thực thi.
Từ những kết quả đạt được trong năm đầu tiên đã cho thấy hướng đi đúng đắn của Lai Châu. Khi khoảng cách hành chính được thu hẹp, quyền hạn được trao nhiều hơn cho cơ sở và người dân được phục vụ tốt hơn, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang từng bước tạo dựng nền hành chính hiện đại, hiệu quả và gần dân, góp phần mở ra động lực mới cho sự phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.