CôngThương - UBND TPHCM vừa gửi văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ về việc tháo gỡ thủ tục nhằm giúp hàng trăm doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trên địa bàn TPHCM thoát khỏi nguy cơ bị chấm dứt hoạt động vì không thể thực hiện đăng ký kinh doanh tiếp do vướng các quy định về chuyển đổi, đăng ký lại giấy chứng nhận đầu tư.
Hai phương án
Theo thống kê của UBND TPHCM, tính đến cuối tháng 6-2011, TP có 784 DN (chiếm hơn 20% số lượng DN còn được phép hoạt động) hoạt động theo giấy phép đầu tư cũ, cấp trước ngày 1-7-2006. Những DN này tập trung chủ yếu vào các ngành nghề thu hút nhiều lao động, chiếm tỉ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế của TP.
Trong văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ, UBND TPHCM cho rằng việc đăng ký đầu tư lại thực chất chỉ là thủ tục hành chính nhưng theo quy định hiện hành thì lại gây khó cho DN, nếu không giải quyết, bắt buộc DN phải chấm dứt hoạt động khi giấy phép đã hết hạn.
UBND TPHCM kiến nghị Thủ tướng Chính phủ: Một là, cho phép DN gia hạn thời gian hoạt động bằng cách cấp giấy chứng nhận đầu tư điều chỉnh nội dung thời gian hoạt động tại giấy phép cũ đã cấp cho DN. Với hình thức này, DN sẽ tiếp tục hoạt động trong phạm vi đã cấp phép.
Nhưng sẽ không được tiếp tục hưởng ưu đãi đầu tư theo quy định hiện hành cho đến khi có quy định mới của pháp luật. Hai là, Chính phủ nên xem xét cấp giấy chứng nhận đầu tư thành lập DN với tên mới cho nhà đầu tư của DN đã được cấp giấy phép chưa thực hiện đăng ký lại. Nội dung hoạt động kinh doanh và mục tiêu hoạt động dự án vẫn giữ nguyên theo nội dung giấy phép cũ đã được cấp.
Mặc dù đưa ra 2 phương án nhưng theo ông Lê Mạnh Hà, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, phương án đầu tiên phù hợp hơn cho DN, không trái với Luật DN năm 2005. Tuy nhiên lại chưa đúng với quy định của Nghị định 101/CP (ngày 21-9-2006 của Chính phủ).
Vì vậy, UBND TPHCM kiến nghị Chính phủ nên sửa đổi Nghị định 101/CP ngay trong năm 2012, cho phép DN chưa đăng ký lại được phép gia hạn thời gian hoạt động trong khi chờ sửa đổi Luật DN năm 2005. UBND TPHCM cũng kiến nghị Chính phủ trình Quốc hội sửa đổi Luật DN năm 2005, bãi bỏ thời gian thực hiện đăng ký lại của DN tại điều 170 của luật.
Không phải tất cả doanh nghiệp đều được chuyển đổi
Ông Phan Hữu Thắng, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu đầu tư nước ngoài, Trường ĐH Kinh tế - ĐHQG Hà Nội, nguyên cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, cho biết Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT) đang dự thảo Nghị định 108/CP của Chính phủ về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều Luật Đầu tư, trong đó có đề cập vấn đề này.
Nhưng trong thực tiễn, số lượng DN sắp hết hạn giấy phép quá lớn, Bộ KH-ĐT phải tập hợp trình Thủ tướng Chính phủ quyết định hướng xử lý nhanh theo 2 khả năng: Hoặc gấp rút ban hành Nghị định 108 sửa đổi có nội dung hướng dẫn cụ thể về chuyển đổi và tiếp tục đăng ký hoặc nếu chưa kịp ban hành nghị định này, Bộ KH-ĐT phải đề xuất Thủ tướng Chính phủ có quyết định hành chính cho phép các DN được tiếp tục hoạt động.
Theo TS Nguyễn Đình Cung, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương, có thể xảy ra khả năng không phải tất cả các DN FDI hết hạn giấy phép đều được chuyển đổi để tiếp tục hoạt động theo Luật đầu tư, Luật DN. Vì sau hơn 20 năm thu hút FDI, Việt Nam đã có một số thay đổi chính sách, có những ngành nghề đến nay không thu hút đầu tư. Bên cạnh đó, có những DN nằm ở vị trí đất có điều chỉnh quy hoạch theo mục đích khác.
Khi đó, vấn đề sẽ được giải quyết theo hướng phải cân nhắc chuyện được và mất của quốc gia. Đối với các DN nằm trong tình huống này sẽ có thể không được tiếp tục chuyển đổi sản xuất theo ngành nghề kinh doanh như cũ hoặc theo dự án ở vị trí cũ, để bảo đảm lợi ích nhà đầu tư và bảo đảm tính cạnh tranh của môi trường đầu tư Việt Nam.