Kiểm soát khí thải nhiệt điện, bảo đảm vận hành điện mùa khô

Ngày 28/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Công điện số 4187/BNNMT-MT về việc thực hiện công tác bảo vệ môi trường đối với các nhà máy nhiệt điện bảo đảm không ảnh hưởng đến việc huy động các tổ máy phát điện trong các tháng cao điểm mùa khô.

Rà soát toàn diện, phòng ngừa từ sớm

Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các chủ đầu tư, đơn vị vận hành nhà máy nhiệt điện rà soát toàn diện hiện trạng thiết bị và hiệu quả vận hành của các công trình xử lý chất thải.

Trọng tâm là hệ thống xử lý khí thải nhằm chủ động phòng ngừa, giảm thiểu nguy cơ xảy ra sự cố môi trường dẫn tới phát thải vượt quy chuẩn. Các nhà máy phải bảo đảm vận hành ổn định, hiệu quả hệ thống thu gom, xử lý khí thải và quan trắc tự động, liên tục; đồng thời ưu tiên kiểm tra, sửa chữa, thay thế vật tư tiêu hao, thực hiện bảo trì, bảo dưỡng định kỳ, đặc biệt trong các tháng cao điểm mùa khô.

Trên cơ sở đánh giá tổng thể, các đơn vị cần kịp thời khắc phục các hư hỏng, xuống cấp của hệ thống xử lý khí thải, xây dựng kế hoạch bảo dưỡng, thay thế thiết bị theo hướng chủ động, ưu tiên triển khai trước mùa khô hoặc vào thời điểm phụ tải thấp. Nguyên tắc được đặt ra là “phòng ngừa từ sớm, từ xa”, triển khai các giải pháp khả thi ngay nhưng không làm gián đoạn vận hành các tổ máy.

Trường hợp phải bảo dưỡng, sửa chữa hoặc cải tạo có thể ảnh hưởng đến công suất phát điện, cần lập kế hoạch cụ thể và phối hợp với đơn vị điều độ hệ thống điện để bố trí thời gian phù hợp với kế hoạch huy động điện mùa khô.

Cùng với đó, Bộ khuyến nghị các nhà máy áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật trong vận hành tổ máy và hệ thống xử lý khí thải. Trong đó, cần kiểm soát chặt chất lượng nhiên liệu đầu vào, đặc biệt các chỉ tiêu về lưu huỳnh, tro và độ ẩm của than; từ đó dự báo nồng độ phát thải (SO₂, NOx, bụi tổng) để điều chỉnh tỷ lệ phối trộn phù hợp, không sử dụng nhiên liệu không đạt chuẩn.

Việc duy trì hiệu suất cháy ổn định, hạn chế dao động tải cũng được nhấn mạnh nhằm tối ưu vận hành và giảm biến động đột ngột của các thông số ô nhiễm. Đồng thời, các nhà máy cần thiết lập ngưỡng cảnh báo nội bộ đối với các chỉ tiêu như CO, NOx, SO₂, bụi tổng để kịp thời điều chỉnh chế độ vận hành.

Bộ cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát hiệu suất hoạt động của các thiết bị trong hệ thống xử lý khí thải như lọc bụi tĩnh điện (ESP), lọc bụi túi vải, hệ thống khử SO₂, NOx…

Đối với các hạng mục nâng cấp, cải tạo lớn như hệ thống khử SO₂, SCR hay ESP, các đơn vị cần xây dựng lộ trình triển khai cụ thể, bảo đảm hạn chế tối đa tác động đến việc huy động các tổ máy phát điện trong các giai đoạn cao điểm.

Chủ động lộ trình đáp ứng quy chuẩn mới

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải mới đối với các nhà máy nhiệt điện.

Theo Thông tư số 45/2024/TT-BTNMT về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải công nghiệp (QCVN 19:2024/BTNMT), trong giai đoạn từ ngày 1/7/2025 đến hết năm 2031, các nhà máy nhiệt điện đang vận hành hoặc đã hoàn tất thủ tục môi trường trước thời điểm 1/7/2025 được tiếp tục áp dụng quy chuẩn hiện hành (QCVN 22:2009/BTNMT) cùng các quy định của địa phương để kiểm soát khí thải.

Tuy nhiên, từ năm 2032, các cơ sở bắt buộc phải đáp ứng quy chuẩn khí thải mới. Vì vậy, Bộ đề nghị các chủ đầu tư khẩn trương xây dựng lộ trình chuyển đổi công nghệ sản xuất, nâng cấp hệ thống xử lý chất thải và áp dụng các giải pháp quản lý môi trường tiên tiến nhằm đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn tới.