Khơi thông nguồn lực, 'tiếp sức' người trẻ khởi nghiệp, phát triển kinh tế

Tiên phong khởi nghiệp, lập nghiệp

Phát biểu tại diễn đàn, anh Nguyễn Kim Quy - Trưởng Ban Thanh thiếu nhi Trung ương Đoàn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam nhấn mạnh: Trong tiến trình phát triển của mỗi dân tộc, thanh niên luôn là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đóng góp trực tiếp vào sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, việc phát huy tiềm năng, trí tuệ, sức sáng tạo và tinh thần dấn thân của thanh niên có ý nghĩa chiến lược đối với tương lai đất nước.

Theo anh Nguyễn Kim Quy, nhiệm kỳ vừa qua, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thanh niên tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong phát triển kinh tế. Hàng triệu thanh niên đang tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh trên nhiều lĩnh vực; nhiều mô hình khởi nghiệp sáng tạo, ứng dụng công nghệ, thương mại điện tử và chuyển đổi số đã tạo ra những giá trị kinh tế rõ nét.

Nhiều thanh niên mạnh dạn khởi nghiệp từ nông nghiệp công nghệ cao, sản phẩm OCOP, kinh tế tập thể, kinh tế số; nhiều doanh nhân trẻ xây dựng doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh, tạo việc làm cho lao động trẻ và đóng góp tích cực cho xã hội. Phong trào "Tuổi trẻ sáng tạo" cùng các chương trình hỗ trợ thanh niên lập thân, lập nghiệp tiếp tục được triển khai hiệu quả, tạo động lực thúc đẩy thanh niên phát triển kinh tế. Trước sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và kinh tế số, thanh niên với tư duy đổi mới, khả năng thích ứng và tinh thần dấn thân đang có nhiều cơ hội để bứt phá, trở thành lực lượng quan trọng trong kiến tạo những giá trị mới cho đất nước.

Tuy nhiên, anh Nguyễn Kim Quy cũng cho rằng, việc phát huy vai trò thanh niên trong phát triển kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn. Một bộ phận thanh niên còn hạn chế về kỹ năng, khả năng thích ứng và tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ; hoạt động đồng hành khởi nghiệp ở một số nơi chưa hiệu quả. Bên cạnh đó, vẫn còn thanh niên thiếu khát vọng vươn lên, thiếu tinh thần dấn thân và đổi mới sáng tạo, tâm lý sợ thất bại. Thực tiễn đó đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới các giải pháp hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế, khơi dậy khát vọng làm giàu chính đáng, tinh thần doanh nhân và ý chí cống hiến trong thanh niên.

Phát biểu tại diễn đàn, chị Lý Thu Uyên - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Giao thương Quốc tế, Giám đốc Công ty TNHH MTV Tâm Vĩnh Thái cho rằng, cộng đồng doanh nhân trẻ là lực lượng tiên phong trong sản xuất, kinh doanh, đồng thời là cầu nối quan trọng giúp thanh niên Việt Nam tham gia sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu.

Theo chị Uyên, hội nhập đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với thanh niên Việt Nam. Nếu trước đây mở rộng thị trường phụ thuộc nhiều vào khoảng cách địa lý, hiện nay chuyển đổi số, thương mại điện tử xuyên biên giới và các hiệp định thương mại tự do mở ra cơ hội lớn để doanh nghiệp và thanh niên Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế.

Từ thực tiễn hoạt động giao thương quốc tế, chị Lý Thu Uyên đề xuất thanh niên cần chủ động xây dựng mạng lưới kết nối và mở rộng thị trường thông qua các mạng lưới doanh nhân trẻ, diễn đàn xúc tiến thương mại và hoạt động giao lưu quốc tế. Cùng đó, cần nâng cao năng lực cạnh tranh bằng ngoại ngữ, kỹ năng số, tư duy quản trị hiện đại, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng với thay đổi của thị trường quốc tế. Không nên dừng lại ở việc tạo ra sản phẩm mà cần từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và xây dựng thương hiệu Việt Nam trên thị trường quốc tế. 

Khơi thông nguồn lực

Chị Nguyễn Thị Hồng Hạnh - Bí thư Đoàn phường Thảo Nguyên, tỉnh Sơn La cho biết, tại địa phương, thanh niên đã góp phần quan trọng vào quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp; đưa các sản phẩm đặc trưng như chè, cà phê, xoài, nhãn, mận hậu và dược liệu từng bước tham gia sâu hơn vào thị trường trong nước và quốc tế. Tư duy của thanh niên đã có những thay đổi nhất định, từ sản xuất đơn thuần sang tư duy kinh tế; từ phát triển riêng lẻ sang phát triển liên kết chuỗi giá trị; từ khai thác lợi thế tự nhiên sang bước đầu ứng dụng khoa học công nghệ cao và xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Chị Nguyễn Thị Hồng Hạnh đề xuất tổ chức Đoàn tạo bước chuyển mạnh mẽ trong xây dựng tư duy kinh tế mới cho thanh niên, khơi dậy khát vọng làm giàu chính đáng, tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và dám dấn thân. Xây dựng mạng lưới cố vấn hỗ trợ phát triển kinh tế thanh niên vùng khó khăn trên phạm vi toàn quốc, kết nối doanh nhân trẻ, chuyên gia, nhà khoa học với thanh niên cơ sở. 

Từ thực tế quản trị hơn 153 cửa hàng cháo dinh dưỡng trên toàn quốc, chị Lê Thanh Lộc - nhà sáng lập và điều hành Công ty Cổ phần Thực phẩm Pika Pika cho biết, những năm qua đã tiếp xúc với nhiều thanh niên tìm kiếm cơ hội khởi nghiệp từ mô hình nhượng quyền và thấy rõ một số vấn đề đáng quan tâm. Theo đó, nhiều thanh niên có nguồn vốn hạn chế, khả năng ứng dụng công nghệ còn yếu, tính bền vững chưa cao và thiếu hụt kiến thức pháp luật. 

Chị Lê Thanh Lộc cho rằng, thành công của thanh niên chủ yếu nằm ở việc thay đổi tư duy quản trị, chuyển từ kiểm soát sang kiến tạo để giải phóng tiềm năng. Mỗi thanh niên cần chuẩn bị tinh thần dám bước ra khỏi vùng an toàn, dám đối diện với thất bại, dám nhìn, dám sửa và có tư duy thượng tôn pháp luật, hướng đến phục vụ cộng đồng. Bên cạnh đó, cần trang bị kiến thức về chính sách, thuế, quản trị kinh doanh, quản trị nhân lực, marketing số và quản lý tài chính nền tảng.

Tại diễn đàn, các đại biểu đề xuất các quỹ khởi nghiệp mở rộng đầu tư mạo hiểm; Nhà nước có chính sách ưu đãi thuế, miễn thuế từ 10-15 năm cho các startup sáng tạo có tuyển dụng lao động trẻ; giảm thủ tục cấp phép cho những bạn mới lập nghiệp, xây dựng hạ tầng công nghệ chung, khu thử nghiệm AI, không gian thử nghiệm sáng tạo, vườn ươm, quỹ hạt giống, trung tâm hỗ trợ pháp lý, phòng thí nghiệm dùng chung, kho dữ liệu mở và mạng lưới cố vấn. Cùng đó, cần xây dựng văn hóa chấp nhận thử nghiệm và thất bại có kiểm soát, xem thất bại trong khởi nghiệp như một phần của quá trình học hỏi để thanh niên có môi trường mạnh mẽ hơn trong phát huy ý tưởng.