Khơi thông nguồn lực đưa Việt Nam bứt phá trong giai đoạn mới

Sáng 13/5, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Diễn đàn Nhịp cầu phát triển Việt Nam 2026, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đã chủ trì chương trình làm việc với đoàn hiệp hội, doanh nghiệp nước ngoài và trong nước. Trọng tâm của chương trình thảo luận xoay quanh định hướng huy động, khơi thông và phát huy tối đa các nguồn lực cho phát triển trong giai đoạn mới.

Nội lực mang tính quyết định, ngoại lực đóng vai trò quan trọng

Phát biểu tại chương trình làm việc, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị khẳng định, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định rõ mục tiêu chiến lược đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, trên tinh thần tự chủ, tự cường, Việt Nam phải huy động, khơi thông, giải phóng nhanh và phát huy tất cả các nguồn lực cho phát triển. Trong đó, nội lực mang tính quyết định; ngoại lực đóng vai trò quan trọng, góp phần nâng cao nội lực. Sự hợp lực giữa khu vực kinh tế trong nước và khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Sau 40 năm đổi mới, khu vực FDI đã trở thành cấu phần quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, đóng góp lớn vào tăng trưởng, xuất khẩu, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và thúc đẩy hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng với cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn; xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, kinh tế dữ liệu và đổi mới sáng tạo. Diễn biến đó vừa mở ra cơ hội lớn, vừa đặt ra yêu cầu mới đối với chiến lược thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn vốn FDI trong giai đoạn tới.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị nêu rõ, Đảng và Nhà nước Việt Nam nhất quán quan điểm coi kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cùng với khu vực kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân là các cấu phần quan trọng của nền kinh tế, có quan hệ gắn bó, bổ sung và cùng phát triển trong mô hình tăng trưởng mới.

Tinh thần này được thể hiện rõ trong nghị quyết mới về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài chuẩn bị được ban hành; song hành cùng các nghị quyết khẳng định vai trò chủ đạo của hai khu vực kinh tế còn lại như Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước.

Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV nhấn mạnh, để phấn đấu mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Việt Nam cần "huy động, khơi thông và giải phóng nhanh mọi nguồn lực", trong đó có nguồn lực từ khu vực FDI, trên cơ sở "đổi mới chính sách thu hút FDI theo hướng chuyển từ trọng tâm ưu đãi thuế sang các chính sách ưu đãi khác, áp dụng ưu đãi sau - ưu đãi theo kết quả; chú trọng thúc đẩy chuyển giao công nghệ, kết nối giữa khu vực FDI với khu vực trong nước".

Cơ hội thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao

Tại chương trình làm việc, lãnh đạo các đoàn hiệp hội, doanh nghiệp đã chia sẻ nhiều ý kiến tâm huyết, đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam trong xây dựng và thực thi cơ chế, chính sách thời gian qua.

Các thảo luận tập trung vào xu hướng FDI thế hệ mới và cơ hội của Việt Nam trong thu hút các dòng vốn chất lượng cao ở những lĩnh vực then chốt: bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, công nghệ số, công nghệ xanh, năng lượng tái tạo, logistics thông minh, tài chính quốc tế…

Các đại biểu cũng nêu kiến nghị, Việt Nam tiếp tục cải thiện một số điều kiện nền tảng, nâng cao năng lực cạnh tranh như: thể chế, thủ tục hành chính, chất lượng nguồn nhân lực, hạ tầng năng lượng và hạ tầng số, tính ổn định và khả năng dự báo của chính sách.

Nhiều nội dung cụ thể được nêu, gồm: cải cách thủ tục hành chính, chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng, ưu đãi thuế đất đai, thời hạn giao đất dự án, lộ trình nội địa hóa, mô hình "liên kết ba nhà" (Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp), ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ mới, phát triển hạ tầng năng lượng theo hướng tăng tỷ trọng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo.

Đại diện Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Ngoại giao, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đã trao đổi, giải đáp các vấn đề liên quan đến cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hoàn thiện thể chế, thúc đẩy liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và chuyển giao công nghệ.

Các bộ, ngành thống nhất định hướng thu hút FDI có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, giá trị gia tăng lớn, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và có khả năng lan tỏa, kết nối chặt chẽ với khu vực kinh tế trong nước. Đi cùng với đó là yêu cầu đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật, đẩy mạnh số hóa, xây dựng cơ chế "một cửa, một đầu mối" để tạo thuận lợi tối đa cho nhà đầu tư.

Phát biểu kết luận, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh, yêu cầu của giai đoạn phát triển mới là phải hình thành hệ sinh thái liên kết chặt chẽ, thực chất giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI, bảo đảm nguyên tắc nội lực là quyết định, ngoại lực là quan trọng.

Đối với các bộ, ngành và địa phương, đồng chí yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy chuyển từ "quản lý" sang "đồng hành, kiến tạo và phục vụ"; lấy hiệu quả thực chất của doanh nghiệp và nhà đầu tư làm thước đo cải cách. Với quyết tâm cải cách mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp trong, ngoài nước, Việt Nam sẽ phát huy lợi thế để trở thành trung tâm sản xuất, đổi mới sáng tạo và mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu./.

Việt Nam khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài mở rộng đầu tư dài hạn, chuyển mạnh sang các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực, công nghệ xanh và kinh tế số; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Song song, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động nâng cao năng lực quản trị, năng lực công nghệ, tiêu chuẩn sản xuất, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng kết nối quốc tế.