Khơi thông nguồn lực để chinh phục mục tiêu tăng trưởng hai con số

Khơi thông dư địa cho doanh nghiệp phát triển

Sáng 18/7, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp có chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng". Tại hội nghị, đại diện nhiều doanh nghiệp, hiệp hội đã tập trung phân tích những rào cản đang cản trở quá trình phát triển, đồng thời đề xuất hàng loạt giải pháp nhằm khơi thông các nguồn lực cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Đồng tình với báo cáo của Chính phủ, đại diện nhiều doanh nghiệp và hiệp hội doanh nghiệp cho rằng định hướng điều hành đã thể hiện rõ sự chuyển biến trong tư duy phát triển, từ xử lý những khó khăn riêng lẻ sang các nhóm giải pháp mang tính tổng thể nhằm khơi thông nguồn lực của nền kinh tế. Điều doanh nghiệp kỳ vọng lúc này là các chủ trương sớm được cụ thể hóa thành cơ chế thực thi để tạo chuyển biến rõ nét trong thực tiễn.

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel cho rằng, để doanh nghiệp nhà nước thực sự phát huy vai trò dẫn dắt, Chính phủ cần sớm hoàn thiện danh mục các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn giữ vai trò đầu tàu trong từng ngành, lĩnh vực chiến lược, đồng thời giao những nhiệm vụ tương xứng với năng lực của từng doanh nghiệp.

Theo ông Tào Đức Thắng, ngoài mục tiêu sản xuất, kinh doanh, các doanh nghiệp đầu tàu cần được giao thêm các nhiệm vụ chiến lược như dẫn dắt phát triển công nghệ, hình thành chuỗi cung ứng trong nước, mở rộng thị trường quốc tế, làm chủ các công nghệ chiến lược và tham gia các dự án trọng điểm quốc gia. Khi đó, doanh nghiệp nhà nước không chỉ tạo tăng trưởng cho chính mình mà còn tạo sức lan tỏa đối với toàn bộ hệ sinh thái doanh nghiệp.

Một nội dung khác được lãnh đạo Viettel đặc biệt quan tâm là phát huy vai trò của doanh nghiệp nhà nước với tư cách là "người mua lớn", tạo thị trường cho doanh nghiệp trong nước. Theo ông, chủ trương này cần sớm được cụ thể hóa bằng các tiêu chí, cơ chế thực hiện và chính sách khuyến khích để doanh nghiệp nhà nước ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp khi đáp ứng yêu cầu về chất lượng và năng lực.

Cùng nhìn từ góc độ phát triển khu vực doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng cộng đồng doanh nghiệp rất phấn khởi trước việc Chính phủ trình Quốc hội nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế đối với hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo thêm dư địa phát triển cho khu vực kinh tế tư nhân.

Để cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng góp nhiều hơn cho mục tiêu tăng trưởng, ông Nguyễn Văn Thân kiến nghị tiếp tục nghiên cứu nâng ngưỡng tính thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa và hộ kinh doanh; đồng thời sớm hoàn thiện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), trong đó bổ sung loại hình doanh nghiệp cá thể do một người làm chủ để các hộ kinh doanh có điều kiện chuyển đổi mô hình và tiếp cận đầy đủ các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Bên cạnh đó, Hiệp hội đề xuất cho phép thí điểm các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm tạo điều kiện tiếp cận vốn thuận lợi hơn; nghiên cứu cơ chế thành lập các tổ chức thành viên của Hiệp hội tại địa phương để tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp. Đáng chú ý, Hiệp hội cũng đề nghị Chính phủ giao những chỉ tiêu, nhiệm vụ cụ thể cho cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, qua đó phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng.

Khơi thông dòng vốn và các nguồn lực cho đầu tư

Ở góc độ ngành ngân hàng, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, tỷ lệ đầu tư toàn xã hội cần đạt khoảng 40% GDP, trong khi tỷ lệ tiết kiệm trong nước hiện chỉ ở mức khoảng 36,5%. Nếu loại trừ phần kinh tế phi chính thức, khả năng tích lũy trong nước còn thấp hơn, khiến nhu cầu huy động thêm các nguồn lực từ bên ngoài trở thành yêu cầu tất yếu.

Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, hệ thống ngân hàng đang đối mặt với nhiều thách thức như cân đối nguồn vốn, chi phí huy động có xu hướng gia tăng, áp lực về nguồn cung ngoại tệ, tỷ giá cũng như những vướng mắc liên quan đến chính sách tài sản bảo đảm. Mặc dù Vietcombank luôn tuân thủ định hướng điều hành về mặt bằng lãi suất và duy trì tỷ lệ dư nợ tín dụng trên vốn huy động (LDR) ở mức dưới 70%, thấp hơn nhiều so với ngưỡng 80% mà Ngân hàng Nhà nước cho phép, song nhu cầu vốn cho các dự án quy mô lớn trong thời gian tới sẽ tạo áp lực đáng kể đối với hệ thống tín dụng.

Từ thực tế đó, lãnh đạo Vietcombank cho rằng, bên cạnh việc bảo đảm ổn định thị trường tiền tệ, cần mở rộng thêm các kênh huy động vốn trung và dài hạn. Một trong những giải pháp được đề xuất là nghiên cứu phát hành trái phiếu quốc tế với uy tín quốc gia để huy động nguồn vốn có chi phí hợp lý, thay vì để từng doanh nghiệp tự tiếp cận thị trường quốc tế.

Song song với đó, cần thúc đẩy phát triển mạnh hơn thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp của Việt Nam hiện mới tương đương khoảng 10% GDP, thấp hơn đáng kể so với nhiều nước trong khu vực. Nếu có sự phối hợp đồng bộ giữa ngành tài chính và ngành ngân hàng, đặc biệt trong cơ chế xử lý tài sản bảo đảm của các đơn vị phát hành, thị trường vốn sẽ có thêm điều kiện phát triển, qua đó chia sẻ áp lực cung ứng vốn với hệ thống ngân hàng.

Ở góc độ doanh nghiệp đang mở rộng đầu tư ra thị trường quốc tế, Trung tướng Tào Đức Thắng cũng cho rằng, ngoài việc tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, cần có thêm các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình đầu tư ra nước ngoài.

Theo lãnh đạo Viettel, hoạt động xúc tiến đầu tư luôn đòi hỏi nguồn kinh phí lớn nhưng hiệu quả chỉ có thể được kiểm chứng sau một thời gian dài. Vì vậy, Chính phủ cần nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhà nước, được trích lập Quỹ xúc tiến đầu tư từ lợi nhuận trước thuế để chủ động mở rộng thị trường. Đồng thời, cần có giải pháp giảm chi phí bảo lãnh của các ngân hàng trong nước khi doanh nghiệp triển khai dự án ở nước ngoài, góp phần khơi thông dòng vốn của doanh nghiệp Việt Nam ra thị trường quốc tế.

Giảm chi phí đầu vào, nâng sức cạnh tranh cho nền kinh tế

Bên cạnh bài toán vốn và thể chế, nhiều ý kiến cho rằng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế còn chịu tác động bởi chi phí logistics và nguồn cung vật liệu cho đầu tư xây dựng.

Đề cập đến vấn đề này, Trung tướng Tào Đức Thắng nhận định hạ tầng logistics hiện vẫn thiếu tính đồng bộ, làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Theo ông, cần sớm ban hành quy hoạch hạ tầng logistics quốc gia theo hướng kết nối đồng bộ giữa hệ thống giao thông, cảng biển, cảng hàng không, đường sắt, trung tâm logistics, kho vận và cửa khẩu thông minh.

Một mạng lưới logistics hiện đại, liên thông không chỉ góp phần giảm chi phí lưu thông hàng hóa mà còn tạo nền tảng cho thương mại điện tử, xuất khẩu và các chuỗi cung ứng mới phát triển.

Ở lĩnh vực xây dựng, ông Nguyễn Văn Trường, Tổng Giám đốc Doanh nghiệp Xuân Trường cho rằng nhiều dự án hiện nay vẫn gặp khó do cơ chế quản lý giá vật liệu và hoạt động khai thác khoáng sản chưa sát thực tế.

Theo ông, cần hoàn thiện cơ chế xác định giá đất, cát và các loại vật liệu xây dựng theo đúng diễn biến của thị trường, hạn chế tình trạng giá tham khảo không phản ánh đúng thực tế, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.

Cùng với đó, cần rà soát toàn diện các mỏ vật liệu trên cả nước, đặc biệt là các mỏ dự trữ phục vụ công trình trọng điểm. Những mỏ không có trữ lượng thực tế hoặc không đưa vật liệu vào phục vụ xây dựng cần được thu hồi giấy phép, tránh tình trạng lãng phí tài nguyên và gây thiếu hụt nguồn cung.

Lãnh đạo Doanh nghiệp Xuân Trường cũng kiến nghị điều chỉnh công suất khai thác phù hợp với trữ lượng thực tế, đồng thời tăng cường kiểm tra, đánh giá lại trữ lượng các mỏ đã cấp phép. Theo ông, nếu số liệu báo cáo không đúng thực tế, các cơ quan quản lý cần kịp thời xử lý và thu hồi giấy phép để bảo đảm hiệu quả quản lý tài nguyên.

Đáng chú ý, ông Nguyễn Văn Trường đề xuất nghiên cứu mở rộng phương thức khai thác âm đối với một số mỏ khoáng sản. Theo ông, phương án này không chỉ nâng cao hiệu quả khai thác mà sau khi kết thúc còn có thể hình thành các hồ điều hòa, góp phần chống ngập, cải thiện cảnh quan và tạo thêm không gian sinh thái.

Các ý kiến tại hội nghị cho thấy, cộng đồng doanh nghiệp không chỉ phản ánh những khó khăn đang gặp phải mà còn đưa ra nhiều đề xuất cụ thể để tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, vốn, hạ tầng, logistics và môi trường đầu tư. Đây cũng là những vấn đề được kỳ vọng sẽ sớm được xử lý để tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, đầu tư, nâng cao sức cạnh tranh và đóng góp nhiều hơn cho mục tiêu tăng trưởng của nền kinh tế.

Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp năm 2026 được tổ chức với chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng", nhằm lắng nghe ý kiến doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp để hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo điều kiện thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế.