Tin Khu Vực
Nửa thế kỷ kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Philippines đang chứng kiến giai đoạn phát triển sôi động và thực chất nhất trong hợp tác kinh tế - thương mại. Từ những mặt hàng truyền thống như gạo, nông sản đến các lĩnh vực mới như kinh tế số, năng lượng tái tạo hay logistics, quan hệ song phương ngày càng mở rộng cả về chiều sâu lẫn quy mô, trở thành một trong những điểm sáng hợp tác trong ASEAN.
Trong bối cảnh hai nền kinh tế cùng theo đuổi mục tiêu tăng trưởng xanh, chuyển đổi số và đa dạng hóa chuỗi cung ứng, dư địa hợp tác giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước vẫn còn rất lớn. Hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Philippines (12/7/1976 - 12/7/2026) và những kỳ vọng mới nhân chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Philippines, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Lê Phú Cường, Tham tán thương mại Việt Nam tại Philippines về những dấu ấn nổi bật trong hợp tác kinh tế song phương, các cơ hội mới cũng như khuyến nghị dành cho doanh nghiệp Việt Nam muốn thâm nhập vào thị trường này.
Động lực mới cho hợp tác kinh tế Việt Nam - Philippines
- Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang ý nghĩa đặc biệt, khi đúng dịp hai nước hướng tới 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và Philippines giữ vai trò Chủ tịch ASEAN 2026. Chuyến thăm được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới để đưa hợp tác kinh tế trở thành một trụ cột quan trọng hơn trong quan hệ song phương. Theo ông, nền tảng kinh tế - thương mại giữa hai nước đã được xây dựng và phát triển ra sao trong 50 năm qua?
Tham tán Lê Phú Cường: Nhìn lại chặng đường 50 năm qua, có thể khẳng định quan hệ kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và Philippines đã có những bước phát triển vượt bậc, đặc biệt là từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược vào năm 2015.
Có ba điểm sáng nổi bật mà chúng ta có thể thấy rõ. Trước hết là kim ngạch thương mại tăng trưởng ấn tượng. Philippines hiện là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam trong khối ASEAN. Kim ngạch song phương đã duy trì đà tăng trưởng ổn định, hướng tới mục tiêu đạt và vượt mốc 8 tỷ USD trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, cơ cấu hàng hóa giữa hai nước mang tính bổ trợ cao. Việt Nam là nhà cung cấp hàng đầu các mặt hàng nông sản, đặc biệt là gạo, là nguồn cung quan trọng góp phần bảo đảm an ninh lương thực cho nước bạn. Cùng với đó, Việt Nam cũng mở rộng mạnh mẽ xuất khẩu các mặt hàng công nghiệp như vật liệu xây dựng (xi măng, sắt thép), linh kiện điện tử và hàng tiêu dùng. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Philippines nhiều nguyên liệu phục vụ sản xuất, trong đó chủ yếu là các mặt hàng điện tử và linh kiện.
Một điểm đáng chú ý khác là sự gắn kết ngày càng sâu sắc của cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Lòng tin chiến lược được củng cố qua các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao và các kỳ họp Ủy ban hỗn hợp về Thương mại (JCTC) đã tạo hành lang pháp lý thông thoáng, thúc đẩy dòng vốn đầu tư dịch chuyển hai chiều và thương mại song phương ngày càng sôi động.
Ông Lê Phú Cường, Tham tán thương mại Việt Nam tại Philippines (bên phải).
- Trong bối cảnh hai nền kinh tế đều đang thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển xanh, theo ông, đâu sẽ là những lĩnh vực có thể tạo đột phá mới cho hợp tác kinh tế song phương trong thời gian tới?
Tham tán Lê Phú Cường: Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống như nông nghiệp và vật liệu xây dựng, tôi cho rằng, giai đoạn tới sẽ chứng kiến những bước đột phá lớn ở 3 lĩnh vực "mới" mang tính xu thế.
Đầu tiên là kinh tế số và thương mại điện tử. Cả Việt Nam và Philippines đều có quy mô dân số trẻ, tốc độ số hóa cực kỳ nhanh. Việc hợp tác chia sẻ giải pháp công nghệ, nền tảng logistics chặng cuối và thanh toán xuyên biên giới sẽ là mảnh đất rất màu mỡ cho các doanh nghiệp công nghệ hai nước.
Tiếp theo là năng lượng tái tạo và kinh tế xanh. Philippines đang đẩy mạnh thu hút đầu tư vào năng lượng mặt trời, năng lượng gió để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Việt Nam với kinh nghiệm phát triển năng lượng tái tạo nhanh chóng thời gian qua hoàn toàn có thể hợp tác, chia sẻ công nghệ hoặc liên doanh đầu tư tại địa bàn.
Ngoài ra, thủy sản và thực phẩm chế biến sâu cũng được xem là lĩnh vực nhiều tiềm năng. Nhu cầu về thực phẩm tiện lợi, chất lượng cao tại các đô thị lớn của Philippines như Manila, Cebu, Davao rất lớn. Đặc biệt, phân khúc thực phẩm Halal đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế là một hướng đi mới giúp doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường này.
Chìa khoá để thâm nhập sâu vào thị trường
- Thưa ông, hợp tác kinh tế giữa hai nước còn nhiều dư địa để phát triển, vậy thời gian qua Thương vụ Việt Nam tại Philippines đã triển khai những giải pháp trọng tâm nào nhằm thúc đẩy tăng trưởng thương mại, đầu tư và mở rộng thị trường?
Tham tán Lê Phú Cường: Với vai trò là "cầu nối" và "điểm tựa" cho doanh nghiệp, Thương vụ Việt Nam tại Philippines đã và đang triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp trọng tâm.
Trước hết là chủ động cung cấp thông tin và dự báo thị trường. Thương vụ liên tục cập nhật các thay đổi về chính sách thuế, rào cản kỹ thuật và xu hướng tiêu dùng của Philippines để cảnh báo, định hướng sớm cho doanh nghiệp Việt Nam.
Cùng với đó, Thương vụ cũng đổi mới phương thức xúc tiến thương mại. Bên cạnh việc duy trì các khu gian hàng Việt Nam tại các hội chợ lớn (như Philippines Food Expo, WOFEX, WOFBEX…), Thương vụ đẩy mạnh kết nối giao thương (B2B) cả trực tiếp và trực tuyến, đưa các đoàn doanh nghiệp Philippines về Việt Nam tìm kiếm nguồn hàng và ngược lại.
Thương vụ Việt Nam tại Philippines tăng cường xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là hỗ trợ xác minh đối tác và giải quyết tranh chấp thương mại. Đây là lá chắn bảo vệ doanh nghiệp. Thương vụ tích cực hỗ trợ thẩm định uy tín của các nhà nhập khẩu Philippines, đồng thời can thiệp kịp thời để tháo gỡ các vướng mắc, tranh chấp phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng.
Bên cạnh đó, Thương vụ cũng chú trọng mở rộng mạng lưới vùng miền. Không chỉ tập trung tại thủ đô Manila, chúng tôi đang tích cực khảo sát, kết nối với các trung tâm kinh tế lớn khác của Philippines như Cebu, Davao để mở đường cho hàng hóa Việt Nam tiến sâu vào các thị trường ngách.
- Philippines được đánh giá là thị trường tiềm năng nhưng cũng có mức độ cạnh tranh cao. Ông có khuyến nghị gì dành cho doanh nghiệp Việt Nam đang tìm kiếm cơ hội đầu tư, xuất khẩu và mở rộng hiện diện tại thị trường này?
Tham tán Lê Phú Cường: Philippines là thị trường năng động, cởi mở nhưng cũng cạnh tranh rất khốc liệt từ các nước trong khu vực và nội địa. Để thành công tại thị trường này, tôi có 4 khuyến nghị cốt lõi cho doanh nghiệp Việt.
Trước hết, doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ tính đa dạng của thị trường. Philippines là quốc gia có nhiều đảo, thói quen tiêu dùng và hệ thống phân phối giữa các vùng miền (Luzon, Visayas, Mindanao) có sự khác biệt lớn. Doanh nghiệp cần định vị rõ phân khúc khách hàng mục tiêu thay vì tiếp cận một cách chung chung.
Thứ hai, cần chú trọng xây dựng uy tín và cam kết dài hạn. Doanh nghiệp Philippines đặc biệt đề cao sự tin cậy và tính bền vững trong quan hệ đối tác. Việc đảm bảo chất lượng hàng hóa ổn định giữa các lô hàng, đồng thời thực hiện nghiêm túc các cam kết về tiến độ giao hàng là yếu tố quan trọng để duy trì và phát triển quan hệ hợp tác lâu dài.
Thứ ba, việc xây dựng và phát triển thương hiệu riêng cần được doanh nghiệp quan tâm hơn nữa. Hiện nhiều sản phẩm của Việt Nam xuất khẩu sang Philippines vẫn chủ yếu dưới dạng nguyên liệu hoặc gia công, chưa tạo được dấu ấn thương hiệu trên thị trường. Chẳng hạn, mặt hàng gạo phần lớn vẫn được tiêu thụ dưới hình thức đóng bao trơn hoặc mang nhãn hiệu của nhà nhập khẩu. Vì vậy, doanh nghiệp cần tăng cường đầu tư vào thiết kế bao bì, xây dựng nhãn hiệu và đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ tại Philippines nhằm nâng cao giá trị gia tăng cũng như năng lực cạnh tranh của sản phẩm.
Cuối cùng, doanh nghiệp cần chủ động hơn trong việc phối hợp với Thương vụ. Các doanh nghiệp có thể coi Thương vụ như văn phòng đại diện của chính doanh nghiệp tại địa bàn. Doanh nghiệp nên chủ động liên hệ với Thương vụ ngay từ bước khảo sát thị trường để nhận được những tư vấn thực tế nhất, tránh rủi ro không đáng có, nhất là việc xác minh đối tác trước khi giao dịch về tài chính.
- Xin cảm ơn những chia sẻ của ông!
Khi những "dòng chảy mới" trong hợp tác kinh tế Việt Nam - Philippines đang dần hình thành, Thương vụ Việt Nam tại Philippines sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối tin cậy, góp phần đưa doanh nghiệp Việt Nam đến gần hơn với thị trường, đối tác và những cơ hội tăng trưởng trong giai đoạn mới.