Tin Khu Vực
Việt Nam đang từng bước đầu tư phát triển lĩnh vực khoa học vũ trụ
Tham dự có Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng; lãnh đạo một số bộ, ngành Trung ương; Đại sứ, đại diện các cơ quan ngoại giao và tổ chức quốc tế tại Việt Nam; Giáo sư Aniket Sule, Chủ tịch Ủy ban Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế; các nhà khoa học, thầy cô giáo và các em học sinh.
Đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế (IOAA), tiếp nối các kỳ thi Olympic Toán học quốc tế năm 2007, Olympic Vật lý quốc tế năm 2008 và Olympic Hóa học quốc tế năm 2014 đã được tổ chức rất thành công.
Với quy mô lớn nhất từ trước đến nay, kỳ thi năm nay có 65 đội tuyển đến từ 64 quốc gia và vùng lãnh thổ, với gần 500 thành viên, trong đó có khoảng 320 thí sinh.
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu tại Lễ khai mạc.
Phát biểu tại Lễ khai mạc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh, kỳ thi không chỉ dành cho những học sinh xuất sắc, mà còn là diễn đàn khoa học trẻ, nơi học sinh được chia sẻ tri thức, khơi mở tài năng và hình thành những trải nghiệm mới.
Phó Thủ tướng nhắc lại thông điệp của Việt Nam đối với cộng đồng quốc tế được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu ra tại Hội nghị thượng đỉnh quốc tế về không gian vũ trụ tại Pháp hồi đầu tháng 9, đó là: chúng ta cần giữ gìn không gian vũ trụ vì mục đích hòa bình; đặt con người và phát triển bền vững trên trái đất ở vị trí trung tâm; bảo đảm bình đẳng giữa các quốc gia khi tham gia và thụ hưởng thành quả nghiên cứu, công nghệ.
Phó Thủ tướng khẳng định, kỳ thi hôm nay chính là giải pháp góp phần vun đắp nền móng cho tầm nhìn đó. Bởi mọi chương trình vũ trụ, mọi sáng kiến hợp tác đều bắt đầu từ con người, từ những bạn trẻ biết say mê đặt câu hỏi trước bầu trời. Việt Nam đang từng bước đầu tư phát triển lĩnh vực khoa học vũ trụ, với các vệ tinh quan sát trái đất và các đài thiên văn tại Hòa Lạc, Khánh Hòa - nơi đội tuyển Việt Nam vừa tập huấn quan sát cho kỳ thi này.
Ngoài kết quả là những điểm số và những tấm huy chương, Phó Thủ tướng cho rằng, giá trị lớn nhất của kỳ thi này nằm chính ở những câu hỏi được gợi mở, những ý tưởng được sẻ chia và những tình bạn được hình thành tại Hà Nội.
"Tôi tin rằng nhiều năm sau, các em sẽ gặp lại nhau trong một phòng thí nghiệm, một đài thiên văn hay một dự án khoa học quốc tế, không còn là những thí sinh cùng tranh tài, mà chính là những đồng nghiệp cùng khám phá những chân trời mới và cùng giải quyết những vấn đề chung của thế giới", Phó Thủ tướng chia sẻ.
Chuẩn bị chu đáo các điều kiện cho IOAA 2026
Cũng tại lễ khai mạc, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, việc đăng cai IOAA 2026 có ý nghĩa thiết thực đối với Hà Nội. Một kỳ thi khoa học quốc tế có sự tham gia của những học sinh tài năng, các nhà khoa học và nhà giáo từ nhiều quốc gia là cơ hội để Thủ đô tiếp cận những ý tưởng mới, thúc đẩy giao lưu học thuật và khơi dậy mạnh mẽ hơn niềm say mê khoa học trong thế hệ trẻ.
Đoàn học sinh Việt Nam tại Lễ khai mạc.
Với trách nhiệm của thành phố chủ nhà, ông Vũ Đại Thắng cho hay, Hà Nội đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban IOAA quốc tế, Trường Đại học Phenikaa và các cơ quan, đơn vị liên quan để chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho Kỳ thi.
Để chuẩn bị cho kỳ thi, thời gian qua Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều phần việc, từ xây dựng phương án tổ chức, cơ sở vật chất, kỹ thuật đến an ninh, y tế, hậu cần, đón tiếp và hỗ trợ các đoàn quốc tế. Tại Đại học Phenikaa, nhiều hạng mục phục vụ kỳ thi đã được đầu tư, hoàn thiện. Trong đó, nhà trường xây dựng nhà chiếu hình vũ trụ, đồng thời mua sắm hệ thống 70 kính thiên văn phục vụ các nội dung thi.
Đối với 320 thí sinh, ban tổ chức bố trí hệ thống ký túc xá tiện nghi, an toàn ngay trong khuôn viên Đại học Phenikaa. Khu nhà ăn với sức chứa trên 500 chỗ phục vụ thực đơn buffet phong phú, kết hợp hài hòa giữa ẩm thực quốc tế và đặc sản Hà Nội, phù hợp cho các chế độ ăn chay, ăn kiêng, tôn giáo và bảo đảm các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.
IOAA 2026 là sự kiện giáo dục - khoa học quốc tế dành cho học sinh trung học phổ thông, góp phần phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ trong lĩnh vực thiên văn học và vật lý thiên văn; đồng thời mở rộng giao lưu học thuật, trao đổi khoa học và hợp tác quốc tế.
Kỳ thi gồm 4 nội dung chính: Thi lý thuyết (thí sinh giải các bài toán chuyên sâu về thiên văn học và vật lý thiên văn); thi phân tích dữ liệu (thí sinh phân tích, xử lý và diễn giải dữ liệu thiên văn); thi quan sát (gồm phần thi sử dụng kính thiên văn và phần thi tại nhà chiếu hình vũ trụ; lịch thi có phương án điều chỉnh khi cần thiết do điều kiện thời tiết, an toàn hoặc yêu cầu chuyên môn); thi đồng đội (các thí sinh phối hợp giải quyết nhiệm vụ chuyên môn theo quy định của IOAA). Đề thi được xây dựng bằng tiếng Anh.
Tham dự kỳ thi năm nay, Việt Nam có 10 học sinh trong hai đội tuyển. Để đạt kết quả tốt nhất, từ ngày 4/7 đến 24/9, các thành viên đội tuyển đã trải qua khoảng 1.200 tiết bồi dưỡng, nội dung tập trung vào kiến thức lý thuyết về thiên văn học và vật lý thiên văn, thực hành, xử lý số liệu, Tiếng anh, tâm lý và kỹ năng làm việc nhóm.