Kết nối doanh nghiệp lớn, tạo bệ đỡ cho doanh nghiệp nhỏ

Đột phá thể chế

Trong nhiều năm qua, khu vực kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định vai trò quan trọng đối với tăng trưởng, tạo việc làm và huy động các nguồn lực xã hội. Tuy nhiên, không gian phát triển của doanh nghiệp vẫn bị thu hẹp bởi những rào cản về thể chế, thủ tục hành chính cùng hạn chế trong tiếp cận đất đai, vốn và công nghệ.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã mở ra những định hướng mới, tạo cơ sở cho bước chuyển mạnh mẽ về tư duy và hành động. Sau hơn 1 năm triển khai, Nghị quyết từng bước tạo ra những chuyển biến trong nhận thức và thực tiễn, mở thêm cơ hội để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn.

Theo ông Lưu Công Thành - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, tinh thần của Nghị quyết số 68 đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, lấy sự thuận lợi của doanh nghiệp, thời gian xử lý công việc và hiệu quả thực chất của môi trường kinh doanh làm thước đo.

Sự thay đổi từ phía cơ quan quản lý cần đi cùng quá trình tự đổi mới của cộng đồng doanh nghiệp. Doanh nghiệp không thể chỉ chờ đợi những điều kiện thuận lợi từ bên ngoài mà phải chủ động củng cố năng lực nội tại, nâng cao chất lượng quản trị, ứng dụng công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu, cải thiện năng suất và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.

Đối với doanh nghiệp địa phương, thách thức lớn nhất không nằm ở việc thiếu khát vọng phát triển mà ở khả năng chuyển hóa khát vọng thành năng lực sản xuất, thị trường và kết quả kinh doanh cụ thể. Trong giai đoạn mới, con đường phát triển bền vững phải được xây dựng trên năng lực thật, giá trị thật và sức cạnh tranh thật.

Đề cập Nghị quyết số 68 - NQ/TW, TS. Cấn Văn Lực - Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia cho biết, Nghị quyết xác định 5 quan điểm và 8 nhóm giải pháp hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân. Trong đó, cần quan tâm nhiều hơn tới doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và hợp tác xã. Cả nước hiện có khoảng 6 triệu hộ kinh doanh, đóng góp khoảng 30% GDP, gần tương đương khu vực doanh nghiệp tư nhân.

Theo ông, cùng với việc tạo cơ chế thuận lợi, doanh nghiệp và hộ kinh doanh phải thượng tôn pháp luật, công khai và minh bạch hơn. Đây cũng là điều kiện quan trọng để tiếp cận vốn. Khó khăn về vốn hiện xuất phát từ nhiều phía, gồm quy định pháp luật còn phức tạp, quy trình của tổ chức tín dụng cần tiếp tục cải thiện và bản thân doanh nghiệp chưa minh bạch tài chính. Doanh nghiệp cần sử dụng một hệ thống sổ sách chính xác, công khai thay vì duy trì nhiều bộ sổ sách khác nhau.

TS. Cấn Văn Lực cũng lưu ý doanh nghiệp đang đầu tư rất ít cho nghiên cứu và phát triển. Hiện chỉ có 5,1% doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào lĩnh vực này. Trong khi đó, pháp luật cho phép chi phí nghiên cứu và phát triển được tính bằng 200% chi phí thực tế trước khi tính thuế. Đây là cơ chế doanh nghiệp cần chủ động tận dụng để đổi mới công nghệ, tạo sản phẩm mới và nâng cao sức cạnh tranh.

Vị chuyên gia cũng gợi mở một số giải pháp có thể triển khai ngay như: tổ chức định kỳ chương trình "Cà phê doanh nhân" để lãnh đạo, cơ quan quản lý và doanh nghiệp trao đổi theo từng chuyên đề; chủ động thu hút các doanh nghiệp đầu đàn trong lĩnh vực sản xuất, công nghệ; xây dựng cơ chế kết nối doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp FDI, khuyến khích một doanh nghiệp lớn đồng hành, tư vấn và tạo đơn hàng cho các doanh nghiệp nhỏ; thành lập tổ hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp theo phương thức "cầm tay chỉ việc".

Đối thoại thực chất, gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp

Từ thực tiễn địa phương, tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPSF 2026) vòng đối thoại địa phương do Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam phối hợp Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Lạng Sơn tổ chức ngày 22/7, ông La Giang Nam - Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh cho rằng, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng hai con số, kinh tế tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế.

Theo ông La Giang Nam, Lạng Sơn đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển nhờ lợi thế về cửa khẩu quốc tế, logistics, thương mại biên giới, chuyển đổi số và kinh tế xanh. Cộng đồng doanh nghiệp mong muốn các cuộc đối thoại đi sâu vào từng vấn đề cụ thể, gắn việc phổ biến chủ trương với cam kết hành động và giải pháp tháo gỡ khó khăn. Các kiến nghị cần được tiếp nhận đầy đủ, phân định rõ trách nhiệm và xử lý kịp thời để tạo thêm động lực cho hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh.

Từ góc nhìn doanh nghiệp logistics, bà Nguyễn Thị My Hương, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Hữu Nghị Xuân Cương cho biết, đã cơ bản số hóa các quy trình, vận hành Trung tâm Điều hành thông minh và quản trị dữ liệu theo thời gian thực. Quá trình này giúp giảm khoảng 80% lượng giấy tờ, hóa đơn phải in, doanh nghiệp đặt mục tiêu tăng 30% năng suất trong năm 2027.

Bà Nguyễn Thị My Hương đề xuất tăng khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa nền tảng cửa khẩu số, cơ quan chức năng và doanh nghiệp; đẩy nhanh mở rộng hạ tầng, bến bãi logistics; đồng thời có hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi dành cho khoa học,k công nghệ và chuyển đổi số; nghiên cứu cơ chế để các doanh nghiệp logistics trong nước tham gia trực tiếp hơn vào chuỗi cung ứng của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, qua đó giữ lại nhiều giá trị hơn cho Lạng Sơn và nền kinh tế.

Khẳng định mục tiêu tăng trưởng cao không thể đạt được nếu thiếu sự tham gia thực chất của khu vực doanh nghiệp, ông Đoàn Thanh Sơn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn cho biết, ngay trong tháng 7/2026, Lạng Sơn dự kiến thành lập Tổ công tác về PCI và kinh tế tư nhân do một Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Tổ trưởng với sự tham gia của đại diện cộng đồng doanh nghiệp. Tổ công tác sẽ hình thành kênh trao đổi, phản biện và tiếp nhận ý kiến thường xuyên giữa chính quyền và doanh nghiệp.

"Tỉnh cũng đã đưa vào vận hành hệ thống quản lý văn bản phục vụ doanh nghiệp, kết nối hai chiều với cơ quan chính quyền, thuế, hải quan và các đơn vị liên quan. Đồng thời, Lạng Sơn đang phối hợp với các cơ quan Trung ương tháo gỡ những vướng mắc kéo dài về đất đai, bồi thường và hỗ trợ tái định cư. Nếu được giải quyết, khoảng 10 dự án liên quan tới gần 1.000 hộ dân và 1.400 ô tái định cư sẽ được khơi thông", ông Đoàn Thanh Sơn thông tin.

Lạng Sơn đặt mục tiêu phát triển mạnh số lượng và chất lượng doanh nghiệp đến năm 2030; đồng thời triển khai nhiều chính sách hỗ trợ về mặt bằng, hạ tầng, đào tạo lao động, thương mại điện tử, du lịch, nông nghiệp và đổi mới công nghệ. Tỉnh đã chuẩn bị khoảng 300 ha đất trong các khu công nghiệp để thu hút đầu tư, định hướng dành một phần quỹ đất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê và hỗ trợ chi phí thuê trong thời gian đầu; tiếp tục điều chỉnh quy hoạch Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, mở rộng không gian phát triển để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp logistics.