IUH cụ thể hóa Nghị quyết 57, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, số hóa, AI

Sau gần 2 năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, các cơ sở giáo dục trực thuộc Bộ Công Thương từng bước cụ thể hóa nghị quyết vào hoạt động quản trị, đào tạo và nghiên cứu khoa học.

Tại Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh (IUH), các định hướng của Nghị quyết 57 được cụ thể hóa qua đổi mới chương trình đào tạo, thúc đẩy nghiên cứu khoa học gắn với doanh nghiệp và triển khai chuyển đổi số trong quản trị, đào tạo, phục vụ người học. Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Phan Hồng Hải, Hiệu trưởng IUH, về quá trình triển khai Nghị quyết 57 trong nhà trường.

Đổi mới đào tạo theo hướng liên ngành

- Thưa PGS.TS Phan Hồng Hải, Nghị quyết 57-NQ/TW đặt ra yêu cầu đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. IUH đã cụ thể hóa những định hướng này thành các chương trình, nhiệm vụ trọng tâm nào trong chiến lược phát triển của nhà trường?

PGS.TS Phan Hồng Hải: Đối với IUH, Nghị quyết 57-NQ/TW đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện từ đào tạo, nghiên cứu khoa học đến quản trị đại học. Nhà trường xác định ba hướng trọng tâm gồm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược; thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo gắn với nhu cầu doanh nghiệp; và chuyển đổi số trong quản trị, đào tạo, phục vụ người học.

Trước hết, IUH tiếp tục điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng liên ngành, tăng hàm lượng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và tự động hóa. Nhà trường chú trọng những lĩnh vực nền kinh tế đang có nhu cầu nhân lực lớn như bán dẫn, AI, robot và tự động hóa, năng lượng, công nghệ sinh học và các lĩnh vực công nghệ phục vụ sản xuất thông minh.

Thứ hai, nhà trường thúc đẩy mô hình “đào tạo - nghiên cứu - doanh nghiệp”, đưa các bài toán thực tế của doanh nghiệp vào hoạt động đào tạo và nghiên cứu, đồng thời tạo điều kiện để kết quả nghiên cứu của trường đại học được chuyển giao vào thực tiễn.

Gần đây, IUH đã ký kết với Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn để triển khai chương trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hướng tới kết nối nhu cầu công nghệ của doanh nghiệp với năng lực nghiên cứu của nhà trường.

Thứ ba, chuyển đổi số được xác định là một quá trình góp phần thay đổi phương thức quản trị đại học, khai thác dữ liệu phục vụ ra quyết định, nâng cao chất lượng đào tạo và trải nghiệm của người học. Mục tiêu là hình thành hệ sinh thái đại học đổi mới sáng tạo, trong đó công nghệ tạo ra giá trị mới.

Gắn đào tạo với thực tiễn

- Trong lĩnh vực đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, IUH đang triển khai những giải pháp nào để gắn đào tạo với nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong các ngành công nghệ, công nghiệp mới, đồng thời nâng cao năng lực số, năng lực đổi mới sáng tạo cho sinh viên và đội ngũ giảng viên?

PGS.TS Phan Hồng Hải: Với đặc thù là một trường đại học có thế mạnh về kỹ thuật, công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực cho khu vực công nghiệp, IUH đang tập trung đổi mới chương trình, phương pháp đào tạo và môi trường học tập.

Thay đổi quan trọng của nhà trường là chuyển từ tư duy đào tạo theo ngành tương đối độc lập sang tư duy liên ngành và tích hợp công nghệ số. Sinh viên kỹ thuật cần kiến thức chuyên môn, đồng thời phải có khả năng sử dụng dữ liệu, AI, công nghệ số và tư duy đổi mới sáng tạo. Ngược lại, sinh viên công nghệ cũng cần hiểu quy trình sản xuất, quản trị và các bài toán thực tế của doanh nghiệp.

IUH đồng thời mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình đào tạo, từ góp ý, xây dựng chương trình, cung cấp thiết bị, phòng thí nghiệm, chuyên gia tham gia giảng dạy đến tiếp nhận sinh viên thực tập và phối hợp nghiên cứu.

Nhà trường đã có quan hệ hợp tác lâu năm với các doanh nghiệp công nghệ và công nghiệp như ABB, Mitsubishi, cùng nhiều doanh nghiệp trong các khu công nghiệp. Đây là điều kiện để sinh viên được tiếp cận công nghệ thực tế trong quá trình học.

Một nhiệm vụ khác là nâng cao năng lực số và năng lực sử dụng AI cho giảng viên và sinh viên. Quan điểm của chúng tôi là không né tránh AI mà hướng dẫn người học sử dụng AI đúng mục đích, có trách nhiệm, bảo đảm liêm chính học thuật và từng bước biến AI thành công cụ hỗ trợ học tập, nghiên cứu và sáng tạo.

Gắn nghiên cứu với bài toán doanh nghiệp

- Nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ là một trong những nội dung trọng tâm của Nghị quyết 57-NQ/TW. IUH đang có những cơ chế, chính sách và mô hình nào để thúc đẩy các nhóm nghiên cứu, phòng thí nghiệm, hợp tác doanh nghiệp và thương mại hóa kết quả nghiên cứu?

PGS.TS Phan Hồng Hải: Một thay đổi mà IUH đang thúc đẩy là chuyển dần từ tư duy “nghiên cứu để có sản phẩm khoa học” sang “nghiên cứu để giải quyết vấn đề và tạo ra giá trị”.

Công bố quốc tế vẫn rất quan trọng. Tuy nhiên, với một trường đại học định hướng ứng dụng như IUH, kết quả nghiên cứu cần được đo lường thêm thông qua khả năng giải quyết các bài toán thực tế, chuyển giao công nghệ và đóng góp cho doanh nghiệp, địa phương và xã hội.

Theo hướng đó, nhà trường tập trung phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, tăng cường đầu tư và khai thác hiệu quả hệ thống phòng thí nghiệm; ưu tiên các nhiệm vụ liên ngành và có khả năng tạo ra sản phẩm.

Đồng thời, chúng tôi khuyến khích giảng viên, nhà khoa học kết nối trực tiếp với doanh nghiệp để nhận diện nhu cầu công nghệ ngay từ đầu, thay vì nghiên cứu xong mới tìm nơi ứng dụng.

Mô hình hợp tác gần đây giữa IUH và Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn là một ví dụ. Hai bên hướng tới việc đưa bài toán của doanh nghiệp vào trường đại học và đưa kết quả nghiên cứu từ trường đại học ra doanh nghiệp, từ đào tạo nhân lực, nghiên cứu - phát triển đến chuyển giao công nghệ và chuyển đổi số.

Trong thời gian tới, IUH sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ sở hữu trí tuệ, ươm tạo ý tưởng, kết nối doanh nghiệp và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.

Chúng tôi kỳ vọng từng bước hình thành một chuỗi tương đối hoàn chỉnh từ ý tưởng, nghiên cứu, thử nghiệm, sản phẩm đến chuyển giao, qua đó đưa đổi mới sáng tạo trở thành hoạt động thường xuyên trong nhà trường.

Hoàn thiện cơ chế và hạ tầng số

- Để Nghị quyết 57-NQ/TW đi vào thực chất, nguồn lực và cơ chế được xem là yếu tố quan trọng. IUH đang tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn nào về cơ chế, tài chính, nhân lực, hạ tầng nghiên cứu và công nghệ; đồng thời nhà trường đặt mục tiêu gì trong thời gian tới?

PGS.TS Phan Hồng Hải: Theo tôi, điểm khó hiện nay không nằm ở việc đầu tư thêm máy móc hay công nghệ, mà là làm thế nào để cơ chế, con người, hạ tầng và nguồn lực tài chính cùng vận hành theo một mục tiêu chung. Đây cũng là tinh thần quan trọng của Nghị quyết 57.

Với IUH, trước hết chúng tôi tập trung hoàn thiện cơ chế quản trị theo hướng trao quyền và tăng trách nhiệm cho các đơn vị, nhóm nghiên cứu và nhà khoa học; đồng thời giảm bớt các quy trình nội bộ không còn phù hợp.

Nguồn lực đầu tư cho khoa học - công nghệ cần có trọng tâm, tránh dàn trải; ưu tiên các phòng thí nghiệm và những hướng nghiên cứu có khả năng tạo ra sản phẩm, chuyển giao hoặc hình thành năng lực công nghệ dài hạn cho nhà trường.

Về nhân lực, IUH tiếp tục thu hút và phát triển đội ngũ giảng viên, chuyên gia có trình độ cao, đồng thời đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ hiện hữu về công nghệ mới, AI và năng lực nghiên cứu quốc tế.

Về hạ tầng, chúng tôi hướng tới phát triển đồng bộ hạ tầng nghiên cứu và hạ tầng số, kết nối dữ liệu trong quản trị, đào tạo và nghiên cứu, đi cùng yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh thông tin.

Trong giai đoạn tới, mục tiêu của IUH là xây dựng nhà trường trở thành một đại học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có năng lực cạnh tranh trong khu vực, trong đó ba nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu và phục vụ cộng đồng được kết nối chặt chẽ.

Chúng tôi mong muốn mỗi khoản đầu tư cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số tạo ra kết quả có thể đo lường được: chất lượng đào tạo tốt hơn, nghiên cứu tạo ra nhiều sản phẩm hơn, doanh nghiệp nhận được nhiều giá trị hơn và người học được phục vụ tốt hơn.

Đó cũng là cách IUH cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết 57: chuyển từ nhận thức sang hành động, từ đầu tư sang hiệu quả và từ nghiên cứu trong nhà trường sang những giá trị phục vụ sự phát triển của đất nước.

- Xin cảm ơn PGS.TS!

Triển khai Nghị quyết 57, IUH tập trung phát triển nguồn nhân lực công nghệ, đổi mới chương trình đào tạo theo hướng liên ngành, tăng hàm lượng công nghệ số, dữ liệu, AI và tự động hóa; chú trọng bán dẫn, robot, năng lượng, sản xuất thông minh. Nhà trường đẩy mạnh nghiên cứu, kết nối doanh nghiệp, chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu; đồng thời chuyển đổi số trong quản trị, đào tạo và nghiên cứu.