Iran nới lỏng kiểm soát eo biển Hormuz: Tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng?

Iran nới lỏng kiểm soát eo Hormuz với một số tàu “thân thiện”, phát tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng và thúc đẩy đối thoại khu vực.

Theo The Malaysian Reserve ngày 31/3, ông Valiollah Mohammadi Nasrabadi, Đại sứ Iran tại Malaysia cho biết Tehran đã được thông báo về việc một số tàu đang hiện diện tại Vịnh Ba Tư và có kế hoạch di chuyển qua eo biển Hormuz - một tuyến hàng hải quan trọng của thế giới.

Ông Nasrabadi cho biết Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia đã chuyển thông tin liên quan đến vị trí và lộ trình của các tàu, đồng thời khẳng định phía Iran không gặp trở ngại đối với việc cho phép quá cảnh, trong bối cảnh quan hệ giữa hai nước được đánh giá là thân thiện.

“Chúng tôi đã xem xét vấn đề này, các tàu sẽ được đi qua và các quốc gia thân thiện có thể sử dụng eo biển Hormuz”, Đại sứ Iran chia sẻ với New Straits Times.

Tàu chở khí dầu mỏ khi di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: The Nation Thailand

Tàu chở khí dầu mỏ khi di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: The Nation Thailand  

Đáng chú ý, nhà ngoại giao Iran cũng nhấn mạnh các tàu của Malaysia sẽ không bị thu phí khi đi qua eo biển Hormuz. “Tất nhiên, các tàu Malaysia được tự do đi qua. Chúng tôi sẽ không thu phí”, ông Nasrabadi phát biểu.

Trước đó, ngày 29/3, Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia Mohamad Hasan cho biết 7 tàu chở dầu thuộc sở hữu Malaysia đang chờ được cấp phép để đi qua eo biển, trong đó có 4 tàu chở dầu thô. Các tàu hiện không bị giữ lại nhưng đang chờ “khoảng thời gian an toàn” và sự chấp thuận chính thức từ phía Iran, trong bối cảnh Tehran trước đó siết chặt kiểm soát hoạt động hàng hải sau các diễn biến xung đột Trung Đông liên quan đến Mỹ và Israel.

Bộ trưởng Giao thông Malaysia Anthony Loke khẳng định Iran đã cam kết không thu phí đối với tàu Malaysia, nhấn mạnh hai nước duy trì quan hệ ngoại giao tích cực. Các tàu thuộc các tập đoàn năng lượng lớn như Petronas, Sapura Energy và MISC hiện vẫn đang chờ hoàn tất thủ tục để tiếp tục hành trình, trong bối cảnh tình trạng ùn ứ hàng hải tại khu vực được ghi nhận gia tăng.

Cùng ngày, tờ The Nation Thailand đưa tin Chính phủ Trung Quốc cảm ơn các bên liên quan đã hỗ trợ 3 tàu của nước này đi qua eo biển Hormuz an toàn. Theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc, quá trình quá cảnh được thực hiện thông qua phối hợp giữa các bên liên quan, trong đó có 2 tàu container của tập đoàn COSCO và 1 tàu chở dầu - hóa chất treo cờ Hong Kong (Trung Quốc).

Trong khi đó, Philippines cho biết sẽ tiến hành đàm phán ngoại giao với Iran nhằm bảo đảm dòng chảy vận chuyển nhiên liệu qua eo biển Hormuz không bị gián đoạn. Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. đã chỉ đạo Bộ Ngoại giao nước này ưu tiên xử lý vấn đề nhằm bảo vệ an ninh năng lượng quốc gia.

Eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 20% lưu lượng dầu mỏ và khí đốt toàn cầu đã chứng kiến hoạt động vận tải suy giảm, kể từ khi Iran tăng cường kiểm soát sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Tehran tuyên bố chỉ tạo điều kiện cho các quốc gia “thân thiện” trong bối cảnh an ninh khu vực diễn biến phức tạp.

Những diễn biến mới cho thấy Iran đang áp dụng cách tiếp cận mang tính chọn lọc đối với hoạt động hàng hải tại eo biển chiến lược này, vừa duy trì đòn bẩy địa chính trị, vừa phát tín hiệu mở cửa có kiểm soát trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao khu vực tiếp tục được thúc đẩy nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Phương Trang

Có thể bạn quan tâm