Hưng Yên hướng tới trở thành trung tâm logistics hiện đại

Vị trí "bản lề" giữa các cực tăng trưởng

Sau hợp nhất, Hưng Yên sở hữu không gian trải dài từ cửa ngõ Thủ đô ra biển Đông. Tỉnh nằm giữa các cực tăng trưởng Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Ninh Bình. Các trục Vành đai 4, Vành đai 5, cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và hành lang ven biển giúp kết nối các vùng sản xuất trong tỉnh với thị trường Thủ đô và hệ thống cảng biển phía Bắc. Không gian phát triển này tạo thuận lợi cho tỉnh phát triển hệ thống đô thị, công nghiệp, công nghệ cao, logistics, dịch vụ, du lịch, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế biển.

Nhu cầu logistics tăng cùng quy mô kinh tế. Số liệu của UBND tỉnh Hưng Yên cho biết, 9 tháng năm 2026, GRDP của tỉnh ước tăng 11,22%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 15,70% so với cùng kỳ. Bên cạnh công nghiệp, nông nghiệp cũng tạo ra lượng hàng đáng kể. Mỗi năm, toàn tỉnh có khoảng 1,28 triệu tấn rau củ quả tươi, 148.000 tấn chuối, 56.000 tấn nhãn lồng, trên 427.000 tấn thịt hơi xuất chuồng và hơn 350.000 tấn thủy hải sản. Đây là nguồn hàng đòi hỏi kho lạnh, sơ chế, bảo quản và chuỗi cung ứng lạnh.

Tuy nhiên, dòng hàng tăng nhanh cũng làm lộ những khoảng trống. Theo số liệu được Viện Nghiên cứu và Phát triển Logistics Việt Nam tổng hợp, đường bộ hiện đảm nhận trên 94% khối lượng hàng hóa vận chuyển của tỉnh, đường thủy chưa đến 6%. Hưng Yên có 111 bến thủy nội địa, nhưng phần lớn nhỏ lẻ và ít được cơ giới hóa. Kho bãi và dịch vụ hỗ trợ mới chiếm khoảng 3,7-5% GRDP ngành vận tải, kho bãi. Trên địa bàn chưa có kho ngoại quan. Hoạt động logistics chủ yếu dừng ở vận tải và cho thuê kho cơ bản.

Hiện tại, Hưng Yên mới có một nút giao với cao tốc Hà Nội - Hải Phòng. Tỉnh cũng còn thiếu cầu vượt sông Hồng, thiếu trục nối thẳng sang Bắc Ninh và các tuyến Đông - Tây. Ở phía biển, luồng Diêm Điền với độ sâu khoảng -1,5 m mới tiếp nhận tàu khoảng 2.000-3.000 tấn; kết nối đường sắt với ICD, cảng và bến thủy còn yếu.

Vì vậy, dù có điều kiện kết nối bằng nhiều phương thức và không gian hướng biển, việc khai thác lợi thế này cho vận chuyển hàng hóa vẫn còn những mắt xích cần hoàn thiện. Hệ quả là nhiều doanh nghiệp phải thuê kho tại Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, khiến chi phí và thời gian vận chuyển tăng lên.

PGS.TS. Hồ Thị Thu Hòa - Cố vấn cấp cao Viện Nghiên cứu và Phát triển Logistics Việt Nam nhận định, việc mở rộng không gian công nghiệp sẽ làm luồng nguyên vật liệu, hàng công nghiệp và hàng xuất nhập khẩu tăng mạnh. Theo bà Hòa, điều đó hình thành nhu cầu kết nối theo trục Bắc Hưng Yên - trung tâm tỉnh - ven biển, cảng biển. Yêu cầu này đòi hỏi phát triển đồng bộ trung tâm logistics, kho bãi, vận tải đa phương thức và kết nối chặng cuối với các khu, cụm công nghiệp; tạo điều kiện để Hưng Yên chuyển từ địa bàn sản xuất thành nút tổ chức và trung chuyển chuỗi cung ứng của Đồng bằng sông Hồng.

Ưu tiên phát triển logistics

Quy hoạch tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã xác định logistics là một trong những động lực tăng trưởng chính. Từ đó, tỉnh định hình 3 vùng phát triển, trong đó: Vùng động lực phía Bắc là trung tâm phát triển công nghiệp - đô thị - dịch vụ - logistics, công nghệ cao, là cửa ngõ giao thương kết nối vùng Thủ đô với khu vực đồng bằng ven biển, tạo động lực lan tỏa phát triển cho toàn tỉnh. Vùng ven biển là vùng động lực tăng trưởng chiến lược mới của tỉnh, trung tâm phát triển kinh tế biển tổng hợp, bao gồm công nghiệp năng lượng, chế biến, chế tạo, logistics cảng biển, đô thị - dịch vụ biển, sản xuất nông nghiệp quy mô lớn.

Theo ông Trần Ngọc Phúc, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hưng Yên, tỉnh ưu tiên phát triển logistics phục vụ xuất nhập khẩu, logistics công nghiệp, logistics nông nghiệp và logistics thương mại điện tử; phát triển các trung tâm logistics gắn với khu công nghiệp, khu kinh tế và đầu mối giao thông chiến lược. Đồng thời, tăng cường kết nối giữa hạ tầng logistics của tỉnh với mạng lưới logistics quốc gia và quốc tế. Không chỉ tập trung hoàn thiện hạ tầng kho bãi, trung tâm logistics, cảng cạn và kho ngoại quan, Hưng Yên còn hướng tới phát triển logistics theo hướng xanh, thông minh, tăng ứng dụng công nghệ trong quản lý chuỗi cung ứng và vận hành. 

Nền móng ban đầu đã hình thành. Hưng Yên hiện có Trung tâm Logistics Thăng Long đang hoạt động; tại các khu công nghiệp có 23 dự án đăng ký mục tiêu đầu tư logistics, kho bãi với khoảng 817.000 m² diện tích đăng ký. Quy hoạch tỉnh định hướng phát triển 14 cảng cạn và 16 trung tâm logistics.

Ngày 12/9 vừa qua, tỉnh cũng đồng loạt khởi công 7 dự án khu, cụm công nghiệp và giao thông lớn. Trong đó có tuyến đường bên và các cầu vượt trên trục kết nối dọc sông Hồng. Những công trình như vậy, nếu được đặt đúng vào bài toán dòng hàng, sẽ trực tiếp rút ngắn chặng đầu và chặng cuối của chuỗi cung ứng.

Ngoài ra, theo đề án quy hoạch tầm nhìn đến năm 2050 của tỉnh, Hưng Yên cũng tập trung hoàn thiện quy hoạch hạ tầng giao thông với các trục đường huyết mạch xuyên suốt từ Bắc tới Nam, các tuyến đường kết nối với các tỉnh, thành phố trong vùng đồng bằng sông Hồng; trong đó đặc biệt là trục phát triển kết nối từ Hà Nội ra biển với quy mô mặt cắt 180m, vận tốc tối đa 120 km/h, bảo đảm thời gian di chuyển không quá một giờ đồng hồ; tuyến đường kết nối trung tâm tỉnh tới sân bay Gia Bình và sân bay phía Nam của Hà Nội, với quy mô mặt cắt 120m kết hợp đường sắt.

Đây là hai tuyến giao thông huyết mạch để kết nối Hưng Yên với Hà Nội và các địa phương trong vùng; trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội toàn diện, nhất là logistics và kinh tế biển. Đó cũng là nền tảng để tỉnh hướng tới mục tiêu đến năm 2050 trở thành trung tâm logistics hiện đại cấp vùng và quốc gia, đầu mối trung chuyển hàng hóa quan trọng của Đồng bằng sông Hồng và khu vực phía Bắc.

Theo định hướng đến năm 2050, Hưng Yên trở thành trung tâm logistics hiện đại cấp vùng và quốc gia, đầu mối trung chuyển hàng hóa quan trọng của Đồng bằng sông Hồng và khu vực phía Bắc. Khi không gian phát triển đã mở rộng tới biển, dòng hàng đã có và dòng vốn quốc tế đã tìm đến, điều còn thiếu là một cấu trúc tổ chức đủ thông minh để nối các mắt xích. Nhờ đó, logistics có thể trở thành trụ cột chiến lược, giúp Hưng Yên vươn từ một địa bàn sản xuất lên vị thế nút điều phối chuỗi cung ứng của vùng, từng bước định hình là cực tăng trưởng của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.