Tin Khu Vực
Điện mặt trời tiếp tục giữ vai trò chủ đạo
Hơn một nửa sản lượng điện của Liên minh châu Âu (EU) trong quý II/2026 đến từ các nguồn năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, tỷ trọng này gần như không thay đổi so với cùng kỳ năm trước, trong khi khoảng cách giữa các quốc gia thành viên vẫn còn đáng kể.
Theo dữ liệu mới nhất từ Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), năng lượng tái tạo, bao gồm cả nhiên liệu sinh học, chiếm 54,1% tổng sản lượng điện của khối trong quý II/2026, tiếp tục vượt các nguồn năng lượng khác, trong đó có nhiên liệu hóa thạch.
Tuy nhiên, tỷ trọng điện năng từ năng lượng tái tạo giảm nhẹ so với mức 54,3% cùng kỳ năm 2025, dù tăng đáng kể so với mức 41% ghi nhận trong tháng 1/2026. Kể từ đầu năm 2025, tỷ trọng này dao động trong khoảng 41% đến hơn 56%, cho thấy tốc độ tăng trưởng có dấu hiệu chững lại.
Xét về sản lượng, điện năng từ các nguồn năng lượng tái tạo tăng 2,8% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng 3,2% của tổng sản lượng điện. Trong khi đó, sản lượng điện từ khí đốt tăng 3,9%.
Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary.
Diễn biến này đặt ra những thách thức đối với cam kết của EU về chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch hơn, được sản xuất trong nước, trong bối cảnh các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran gây ra những bất ổn mới về năng lượng. Trước đó, Brussels đã khởi động các nỗ lực giảm phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng từ nước ngoài sau khi Nga tiến hành cuộc xung đột vào Ukraine và đã đạt được những kết quả đáng kể.
Từ đầu năm 2023, năng lượng tái tạo đóng góp ngày càng rõ nét vào sản lượng điện của EU nhờ sự mở rộng nhanh chóng của công suất điện gió và điện mặt trời, cùng với quá trình giảm mạnh sự phụ thuộc vào khí đốt của Nga. Sự phát triển của năng lượng tái tạo đã giúp EU tiết kiệm hàng chục tỷ USD chi phí nhập khẩu khí đốt và than đá tiềm năng. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của lĩnh vực này hiện dường như không còn mạnh mẽ như trước, một phần do nhiều quốc gia thành viên đã đạt được tỷ trọng năng lượng sạch ở mức cao.
Theo Eurostat, điện mặt trời tiếp tục là nguồn đóng góp lớn nhất vào sản lượng điện tái tạo của EU, chiếm 41,6%, tăng từ mức 37% cùng kỳ năm ngoái. Đây cũng là nguồn điện lớn nhất châu Âu trong tháng 6. Điện gió chiếm 27,7% sản lượng điện tái tạo, trong khi thủy điện đóng góp 22,6%. Phần còn lại đến từ nhiên liệu tái tạo dạng đốt, chiếm 7,7% và năng lượng địa nhiệt cùng các nguồn năng lượng khác, chiếm 0,4%.
Dữ liệu mới nhất của Eurostat cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa các quốc gia thành viên EU về tỷ trọng điện năng được sản xuất từ các nguồn năng lượng tái tạo. Latvia đứng đầu danh sách, với 97,7% sản lượng điện đến từ năng lượng tái tạo. Quốc gia Baltic này chủ yếu sử dụng thủy điện và điện mặt trời. Hệ thống sông Daugava đóng vai trò là nguồn cung cấp điện tái tạo cơ bản, bên cạnh việc triển khai nhanh chóng các tấm pin mặt trời tại các hộ gia đình. Đứng ngay sau Latvia là Đan Mạch, với khoảng 94% sản lượng điện được sản xuất từ năng lượng tái tạo, chủ yếu là điện gió. Đây cũng là một trong những quốc gia tiên phong trong lĩnh vực này.
Croatia xếp thứ ba, với tỷ trọng điện năng từ năng lượng tái tạo đạt 92,2%, chủ yếu nhờ thủy điện. Áo, Estonia, Bồ Đào Nha và Lithuania cũng nằm trong nhóm các quốc gia dẫn đầu về tỷ trọng điện năng được sản xuất từ các nguồn năng lượng tái tạo. Ở chiều ngược lại, Slovakia có tỷ trọng điện năng từ năng lượng tái tạo ở mức 19,8%. Quốc gia này chủ yếu sản xuất điện từ năng lượng hạt nhân, chiếm khoảng 70%. Cộng hòa Séc cũng nằm ở cuối bảng xếp hạng, với tỷ trọng điện sạch chỉ đạt 20,9% và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng hạt nhân cùng nhiên liệu hóa thạch.
EU cần tăng tốc để đạt mục tiêu năng lượng tái tạo vào năm 2030
Điện năng chỉ là một phần trong bức tranh tổng thể về chuyển dịch năng lượng của EU. Xét trên tổng lượng năng lượng tiêu thụ, bao gồm cả sưởi ấm và giao thông vận tải, tỷ trọng năng lượng tái tạo của khối đạt 26,2% trong năm 2025, tăng từ mức 25,2% năm 2024. EU đặt mục tiêu nâng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng tiêu thụ năng lượng lên 42,5% vào năm 2030, với định hướng phấn đấu đạt 45%.
Eurostat cho biết, các quốc gia thành viên cần tăng cường nỗ lực để cùng thực hiện mục tiêu đến năm 2030, theo đó tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng của EU cần tăng thêm hơn 16 điểm phần trăm chỉ trong vòng 5 năm. Mục tiêu dài hạn của khối là đạt trạng thái trung hòa khí hậu vào năm 2050.
Trong nhóm các quốc gia thành viên, Thụy Điển dẫn đầu về tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng tiêu thụ năng lượng, với 65,4%, tiếp theo là Phần Lan (53%) và Đan Mạch (48,2%). Ngược lại, tỷ trọng này tại Bỉ chỉ đạt 14,9%, Slovakia đạt 16,3% và Ireland đạt 17,2%.
Mặc dù tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng tiêu thụ năng lượng của EU đã tăng gần gấp ba lần so với mức 9,6% năm 2004, các chuyên gia lo ngại khối vẫn chưa đạt được tốc độ cần thiết để hoàn thành mục tiêu năm 2030. Những vướng mắc về cơ sở hạ tầng và sự hoài nghi tại một số quốc gia thành viên tiếp tục là những thách thức đối với quá trình chuyển dịch năng lượng.
Bức tranh năng lượng tái tạo tại EU cho thấy những kết quả đáng kể nhưng chưa đồng đều giữa các quốc gia thành viên. Khoảng cách về tỷ trọng năng lượng sạch, cùng những khác biệt về hạ tầng và tốc độ phát triển, sẽ tiếp tục là những yếu tố ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các mục tiêu năng lượng của khối đến năm 2030.