Hơn 60.000 tỷ đồng kéo dài tuyến metro số 1 đến sân bay Long Thành

Trục giao thông xương sống TP. Hồ Chí Minh - Đồng Nai - sân bay Long Thành

Ngày 31/1/2026, UBND tỉnh Đồng Nai thông tin, tỉnh vừa ban hành Quyết định số 411/QĐ-UBND về việc thành lập Tổ công tác thực hiện Dự án kéo dài tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) đến Trung tâm hành chính tỉnh và Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Động thái này cho thấy quyết tâm cao của địa phương trong việc chủ động tham gia phát triển hệ thống đường sắt đô thị, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu kết nối vùng Đông Nam Bộ bằng hạ tầng giao thông hiện đại, bền vững.

Theo quyết định, Tổ công tác có chức năng tham mưu UBND tỉnh Đồng Nai triển khai thực hiện dự án đúng quy định pháp luật; nghiên cứu, đề xuất và soạn thảo các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt nhằm phát triển mạng lưới đường sắt đô thị trên địa bàn tỉnh. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng, tạo nền tảng thể chế cho một dự án có quy mô lớn, tính chất liên vùng và tổng mức đầu tư rất cao.

Song song với động thái từ phía Đồng Nai, Thường trực HĐND TP. Hồ Chí Minh khóa X, nhiệm kỳ 2021 - 2026 cũng đã quyết định tổ chức kỳ họp thứ 8 (kỳ họp chuyên đề) vào ngày 6/2 tới. Tại kỳ họp này, HĐND TP. Hồ Chí Minh sẽ xem xét, thông qua nhiều nghị quyết quan trọng.

Đáng chú ý, trong lĩnh vực hạ tầng giao thông, HĐND TP. Hồ Chí Minh sẽ xem xét thống nhất để UBND tỉnh Đồng Nai làm cơ quan có thẩm quyền thực hiện Dự án kéo dài tuyến metro số 1 từ Bến Thành - Suối Tiên về Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Việc giao Đồng Nai làm cơ quan chủ quản thể hiện sự linh hoạt trong điều phối dự án liên tỉnh, đồng thời phù hợp với định hướng phát triển không gian đô thị - công nghiệp - dịch vụ xoay quanh sân bay Long Thành trong tương lai.

Dự án được xác định thực hiện theo phương thức đối tác công - tư (PPP). Qua đó, huy động nguồn lực xã hội cho đầu tư kết cấu hạ tầng, giảm áp lực cho ngân sách nhà nước, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành dự án. Khi hoàn thành, tuyến metro không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại của người dân mà còn hướng đến mục tiêu khai thác hiệu quả sân bay Long Thành, thúc đẩy phát triển dịch vụ đô thị, logistics, góp phần giảm tải cho Xa lộ Hà Nội và Quốc lộ 51, những trục giao thông đường bộ đang chịu áp lực lớn.

Quy mô, công nghệ hiện đại và động lực tăng trưởng mới

Theo phương án nghiên cứu, dự án kéo dài tuyến metro số 1 có hướng tuyến cơ bản bám theo các quy hoạch đã được phê duyệt. Tuyến bắt đầu từ ga S0 tại Tân Vạn, đi theo hướng tuyến quy hoạch, vượt sông Đồng Nai và chạy dọc Quốc lộ 1, kết nối vào nhà ga SC thuộc Trung tâm hành chính mới của tỉnh Đồng Nai. Từ đây, tuyến tiếp tục theo hành lang quy hoạch đường sắt Biên Hòa - Long Thành, dọc theo ĐT.771, cắt qua cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, kết nối vào nhà ga SA và sau đó đi theo hành lang quy hoạch dành cho các tuyến đường sắt vào Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 41,4 km, được chia thành 3 đoạn chính. Đoạn 1 từ ga S0 đến ga Trung tâm hành chính (SC) dài khoảng 6,1 km. Đoạn 2 từ ga SC đến ga SA (kết nối với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành) dài khoảng 28,2 km. Đoạn 3 là đoạn vào sân bay Long Thành, dài khoảng 7,1 km, gồm tuyến mới và đoạn đi song song với tuyến metro Thủ Thiêm - Long Thành cũng như tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trong tương lai. Cách tổ chức tuyến cho thấy tầm nhìn dài hạn, bảo đảm khả năng tích hợp đa phương thức vận tải.

Về kỹ thuật, tuyến metro được thiết kế với tốc độ tối đa 120 km/h (90 km/h trong hầm), tốc độ khai thác tối đa 110 km/h (80 km/h trong hầm). Hệ thống sử dụng đoàn tàu động lực phân tán (EMU), khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mm, đường đôi, phù hợp với xu hướng phát triển đường sắt đô thị hiện đại trên thế giới. Đặc biệt, hệ thống tín hiệu điều khiển chạy tàu dựa trên thông tin vô tuyến (CBTC), cho phép vận hành tự động cấp độ 4 (GoA4), góp phần nâng cao năng lực vận chuyển, bảo đảm an toàn và tối ưu chi phí vận hành. Hệ thống cấp điện có thể sử dụng dòng điện một chiều 1.500V DC (cấp điện trên cao) hoặc 750V DC (ray thứ 3), linh hoạt theo điều kiện thực tế.

Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án khoảng 60.261,8 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khoảng 4.323 tỷ đồng. Thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2025 đến 2029.

Với quy mô đầu tư lớn và thời gian triển khai tương đối ngắn, dự án được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ cho thị trường xây dựng, vật liệu, tư vấn - thiết kế, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho các đô thị vệ tinh, khu công nghiệp, trung tâm logistics dọc tuyến.

Về dài hạn, việc kéo dài tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) đến sân bay Long Thành không chỉ đơn thuần là một dự án giao thông, mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy liên kết vùng. Khi sân bay Long Thành đi vào khai thác, tuyến metro sẽ đóng vai trò là “xương sống” vận tải công cộng khối lượng lớn, góp phần giảm phụ thuộc vào giao thông đường bộ, nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong tiến trình hội nhập và phát triển bền vững.