Tin Khu Vực
Xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp
Chuyển đổi số đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thay đổi phương thức quản lý, sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ. Theo đó, một hành lang pháp lý phù hợp sẽ là “bệ đỡ” vững chắc, tạo điều kiện để chuyển đổi số được triển khai đồng bộ, hiệu quả, qua đó mở ra những dư địa và nguồn lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.
Ông Lê Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia
Từ ngày 1/7/2026, Luật Chuyển đổi số, Nghị định quy định chi tiết và các Thông tư hướng dẫn có hiệu lực đồng thời. Không còn tình trạng Luật chờ Nghị định, Nghị định chờ Thông tư. Trong đó, quy định rất quan trọng là chuyển đổi số được bố trí thành lĩnh vực chi ngân sách riêng.
Bên cạnh đó, Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045 cũng đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngay trong tháng 7/2026. Chiến lược này xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp thực hiện để các cơ quan làm căn cứ quan trọng, tổ chức thực hiện chuyển đổi số trong giai đoạn mới.
Có thể nói, lần đầu tiên thể chế cho chuyển đổi số được xây dựng, ban hành đồng bộ, thống nhất từ chương trình, kế hoạch, chiến lược chuyển đổi số cho đến Luật Chuyển đổi số, Nghị định quy định chi tiết và các Thông tư hướng dẫn.
Ông Lê Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia cho biết, từ ngày 1/7/2026, Luật Chuyển đổi số chính thức có hiệu lực. Cùng với đó, hàng loạt văn bản quan trọng đã được ban hành như Nghị định số 224/2026/NĐ-CP ngày 1/7/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Chuyển đổi số; Quyết định số 1266/QĐ-TTg ngày 14/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045; Quyết định số 1425/QĐ-TTg ngày 29/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số (phiên bản 1.0)
Trong đó, Nghị định số 224/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/7, tạo hành lang pháp lý thống nhất, đồng bộ cho hoạt động chuyển đổi số. Nghị định này quy định chung từ chiến lược, chương trình, kế hoạch chuyển đổi số đến từng bước lập các chương trình kinh tế số, xã hội số. Đồng thời, quy định các bộ ngành địa phương phải lập kế hoạch chuyển đổi số 5 năm cũng như hàng năm để làm cơ sở triển khai thực hiện.
Nghị định cũng quy định việc tuân thủ khung kiến trúc tổng thế số quốc gia số; thiết kế hệ thống số phải thể hiện rõ vị trí và mối quan hệ về kết nối, tích hợp với các hệ thống số khác trong Kiến trúc số của cơ quan, tổ chức.
Ngoài ra, quy định quản lý đầu tư, mua sắm, thuê dịch vụ và cơ chế đặc thù cho phát triển thử nghiệm trong chuyển đổi số sử dụng nguồn vốn ngân sách; thống kê, đo lường, giám sát, đánh giá về chuyển đổi số... "Có thể nói, đây là một Nghị định tổng thể cho các hoạt động chuyển đổi số từ chủ trương định hướng cho đến các bài toán cụ thể" - ông Lê Anh Tuấn nói.
Đáng chú ý, trong tháng 7/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045. Trong chiến lược này, đã đưa ra các mục tiêu triển khai chính phủ số, kinh tế số, xã hội số.
Ví dụ, nhóm mục tiêu về phát triển chính phủ số gồm: 100% hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính được số hóa; 99% người dân, doanh nghiệp đánh giá hài lòng khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến; 100% bộ, ngành, địa phương sử dụng thống nhất, hiệu quả các nền tảng số dùng chung quốc gia phục vụ chỉ đạo, điều hành và cung cấp dịch vụ công; 100% trung tâm điều hành thông minh cấp tỉnh được nâng cấp theo hướng tích hợp AI phục vụ phân tích, dự báo, cảnh báo, giám sát và hỗ trợ ra quyết định.
Hay, nhóm mục tiêu về phát triển kinh tế số, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, chiến lược đưa ra quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP; hỗ trợ tối thiểu 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số.
Về nhóm mục tiêu về phát triển xã hội số, thu hẹp khoảng cách số, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân: Phấn đấu tỷ lệ người dân được lập sổ sức khỏe điện tử đạt 100%; đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng số cơ bản cho tối thiểu 10.000.000 lượt người trong độ tuổi lao động.
Để triển khai được các nhiệm vụ, mục tiêu không bị dàn trải, trùng lặp, chồng chéo, Bộ Khoa học và Công nghệ đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số. Qua đó, khái quát mô hình kiến trúc số tổng thể cho quốc gia, trong đó xác định những thành phần dùng chung, cơ bản nhất cho các cơ quan trong hệ thống chính trị các cấp.
Theo ông Lê Anh Tuấn, ngoài Bộ Công an đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục 20 cơ sở dữ liệu quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành 79 nền tảng số quốc gia dùng chung từ trung ương đến cấp xã.
Chia sẻ thêm về nền tảng số quản lý khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, ông Nguyễn Văn Thuật, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số cho hay, mục tiêu của nền tảng số này giúp theo dõi tiến độ, đánh giá kết quả, đo lường hiệu quả các công tác triển khai hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng như chuyển đổi số trên phạm vi toàn quốc từ trung ương đến địa phương.
"Ngay từ cuối năm 2025, chúng tôi đã thử nghiệm và đưa vào phân hệ là quản lý các nhiệm vụ khoa học công nghệ trực tuyến của Quỹ Nafosted cũng đã triển khai. Hiện tại, gần như tất cả các tỉnh thành và các bộ đang sử dụng phân hệ này để thực hiện việc là quản lý các nhiệm vụ khoa học công nghệ qua các quỹ" - ông Nguyễn Văn Thuật thông tin.
Tăng cường hỗ trợ, đồng hành cùng địa phương
Mặc dù nhiều cơ chế mới về đầu tư, mua sắm và thuê dịch vụ chuyển đổi số đã có hiệu lực, trong đó chuyển đổi số được bố trí thành lĩnh vực chi ngân sách riêng. Tuy nhiên, một trong những vấn đề được quan tâm hiện nay là các dự án, nền tảng số và cơ sở dữ liệu còn chậm thực hiện, chậm giải ngân.
Người dân và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, đồng thời là đối tượng thụ hưởng chính của quá trình chuyển đổi số
Trước vấn đề này, đại diện Cục Chuyển đổi số quốc gia cho rằng, theo đánh giá của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW thì khâu yếu nhất hiện nay là tổ chức thực hiện.
Trong cùng điều kiện, nơi nào tổ chức thực hiện quyết liệt, người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo thì tạo được sản phẩm, kết quả cụ thể; nơi nào triển khai còn hình thức, chậm trễ, người đứng đầu chưa phát huy đầy đủ trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo kỷ luật thực thi thì chuyển biến hạn chế.
"Vấn đề trong khâu thực thi này có ảnh hưởng rất lớn đến tình trạng các dự án, nền tảng số và cơ sở dữ liệu chậm thực hiện, chậm giải ngân" - đại diện Cục Chuyển đổi số quốc gia nêu.
Theo đó, về giải pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ, đồng hành cùng địa phương, khắc phục tình trạng triển khai thiếu thống nhất, đầu tư phân tán, trùng lặp, thiếu kết nối; tổ chức ngay từ tháng 7/2026 trở đi các đợt phổ biến chính sách, văn bản, quy định mới về chuyển đổi số, về đầu tư, mua sắm, thuê dịch vụ cho chuyển đổi số để các cơ quan, các đối tượng liên quan “biết - hiểu - áp dụng”.
Đồng thời, trực tiếp làm việc, hướng dẫn “cầm tay chỉ việc”, tăng cường trao đổi, giải đáp ngay qua nhiều hình thức, nhiều kênh về những nội dung mà các cơ quan của bộ, ngành, địa phương còn lúng túng, chưa hiểu rõ, trên tinh thần kịp thời, vướng đâu gỡ đó, đặc biệt là đối tượng cấp cơ sở, cấp xã.
Ngoài ra, tăng cường phối hợp với Bộ Tài chính trong khâu hướng dẫn lập dự toán, phân bổ kinh phí cho các nhiệm vụ, dự án chuyển đổi số của các bộ, ngành, địa phương để tạo sự đồng bộ, thống nhất giữa Bộ Khoa học và Công nghệ (cơ quan hướng dẫn ngành, lĩnh vực) với Bộ Tài chính (cơ quan tham mưu giúp Chính phủ công tác quản lý ngân sách nhà nước).
Quyết định số 1266/QĐ-TTg nêu rõ: Chuyển đổi số là một trong những động lực đột phá quan trọng hàng đầu để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị, nâng cao năng lực quản trị quốc gia, năng suất lao động, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và chất lượng cuộc sống của Nhân dân; góp phần đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh trong kỷ nguyên mới.