Tin Khu Vực 
Lời giải cho bài toán phòng thủ UAV tầm thấp
Tập đoàn Kalashnikov mới đây tuyên bố bắt đầu các cuộc thử nghiệm sơ bộ đối với hệ thống phòng không tầm ngắn (SHORAD) Krona, đây là tổ hợp được thiết kế chuyên biệt để đối phó với các mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) bay thấp.
Sự xuất hiện của Krona phản ánh xu hướng gia tăng nhu cầu phòng thủ điểm tự động nhằm bảo vệ hạ tầng trọng yếu, khu vực đô thị và các vị trí chiến lược trước các đợt xâm nhập UAV ngày càng thường xuyên. Đáng chú ý, hệ thống được đưa vào thử nghiệm chưa đầy hai năm sau giai đoạn nghiên cứu ban đầu, cho thấy chu kỳ phát triển được rút ngắn đáng kể nhờ kinh nghiệm thực chiến.
Hệ thống Krona của Nga tích hợp radar, chỉ huy và hỏa lực, tạo lưới phòng không tầm ngắn hiệu quả trước các mối đe dọa UAV ngày càng gia tăng. Ảnh: Army Recognition
Về cấu trúc, Krona không được thiết kế như bệ phóng độc lập mà là cấu trúc phòng không tích hợp, kết nối các thành phần trinh sát, phát hiện mục tiêu, chỉ huy - điều khiển và hỏa lực trong một mạng lưới thống nhất. Mô hình này cho phép chuỗi tác chiến vận hành theo logic cảm biến - hỏa lực đồng bộ, nâng cao hiệu quả phản ứng và phối hợp đánh chặn trong môi trường mục tiêu bay thấp, thời gian xử lý ngắn.
Ở cấp chiến đấu, hệ thống mang theo 10 tên lửa sẵn sàng phóng, gồm 6 Sosna-R và 4 tên lửa 9M333, với vùng tác chiến từ 1-6 km về cự ly và đến 3,5 km về độ cao. Thời gian chuyển trạng thái từ cơ động sang sẵn sàng chiến đấu khoảng 10 phút, phù hợp với yêu cầu phản ứng nhanh trong bảo vệ điểm. Thiết kế mô-đun cũng cho phép triển khai linh hoạt trên nhiều nền tảng cơ động hoặc cấu hình cố định.
Ở cấp khẩu đội, Krona được tổ chức theo mô hình phân tán nhưng điều khiển tập trung. Cấu hình Krona-E có thể bao gồm tới 6 phương tiện chiến đấu hoặc mô-đun hỏa lực, kết hợp radar hai băng tần và một sở chỉ huy chuyên dụng, đồng thời duy trì liên kết với các nguồn trinh sát bên ngoài để mở rộng vùng nhận thức tình huống và tối ưu phân bổ hỏa lực.
Một điểm kỹ thuật đáng chú ý là việc kết hợp hai nguyên lý dẫn đường trong cùng hệ thống: Sosna-R sử dụng phương thức bám chùm tia, trong khi 9M333 dùng đầu tự dẫn quang học. Cấu hình này giúp tăng khả năng thích ứng trước các mục tiêu nhỏ, tín hiệu yếu và bay thấp, đặc biệt quan trọng trong tác chiến chống UAV, khi đặc điểm mục tiêu rất đa dạng và khó phát hiện.
“Lá chắn cuối” bảo vệ mục tiêu chiến lược
Về nhiệm vụ, Krona được định hướng bảo vệ các cơ quan nhà nước, hạ tầng đô thị, kho tàng chiến lược và các tuyến giao thông quan trọng. Điều này đặt hệ thống vào lớp phòng thủ bên trong của mạng phòng không nhiều tầng, nơi ưu tiên không phải là bao phủ diện rộng mà là gia cường khả năng bảo vệ các mục tiêu trọng yếu trước các đòn tấn công tầm thấp lặp lại.
Krona cho thấy sự dịch chuyển trong tư duy phòng không tầm ngắn, thay vì tập trung vào mở rộng tầm bắn, trọng tâm được đặt vào mật độ bảo vệ, tốc độ phản ứng, mức độ tự động hóa và khả năng tác chiến theo mạng lưới. Việc sử dụng các loại tên lửa đã được sản xuất hàng loạt cũng phản ánh cách tiếp cận thực dụng, tận dụng nền tảng sẵn có để nhanh chóng hình thành năng lực phòng thủ điểm và chống UAV.
Krona được kỳ vọng trở thành “lá chắn” bảo vệ mục tiêu quan trọng trước các cuộc tấn công UAV. Ảnh: Army Recognition
Việc khởi động thử nghiệm chưa đủ để khẳng định hiệu quả tác chiến trên thực địa, nhưng cho thấy Krona đang bước vào giai đoạn kiểm chứng cụ thể trong bối cảnh các hệ thống phòng thủ điểm và chống UAV ngày càng trở thành thành phần thiết yếu trong cấu trúc phòng không hiện đại.
Chuyên gia Brandon Weichert của tạp chí National Interest nhận định, Krona đảm bảo tiêu diệt mọi mục tiêu được phát hiện, bao gồm tên lửa hành trình, máy bay trực thăng và đạn dược có độ chính xác cao.
Theo chuyên gia, hệ thống Krona có thể tạo ra một lớp bảo vệ đáng tin cậy xung quanh các mục tiêu chiến lược của Nga. Hệ thống tên lửa phòng không này được tích hợp với Pantsir-S1/S-400 và trao đổi dữ liệu với chúng, tạo thành một hệ thống phòng thủ đa tầng.
Trong khi đó, ông Dmitry Stefanovich, nhà nghiên cứu tại Trung tâm An ninh Quốc tế tại Viện Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga cho biết, Krona có thể được xem là một trong những nỗ lực đầu tiên nhằm thể chế hóa kinh nghiệm chống UAV trong chiến trường hiện đại. Ông cho rằng, đây là sản phẩm được hình thành từ thực tiễn chiến trường, thay vì xuất phát từ các thiết kế lý thuyết thuần túy, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu phát triển các hệ thống phòng không chống UAV sẽ ngày càng mang tính phổ quát trên phạm vi toàn cầu.
Krona hứa hẹn thay đổi tư duy phòng không khi đảm nhận vai trò tiêu diệt các mục tiêu rẻ tiền, tránh lãng phí các loại tên lửa tầm xa đắt đỏ.