Hãy học thành phố Hồ Chí Minh!

Trong hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2014 của Bộ Công Thương mới đây, nói về hiệu quả của chương trình bình ổn giá, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá rất cao cách làm của TP.HCM và khẳng định, đây là cách làm sáng tạo, hiệu quả, các địa phương trong cả nước cần học tập, làm theo. Vì sao vậy?.

CôngThương - Trước hết, để hỗ trợ người dân, nhất là người thu nhập thấp, chương trình bình ổn giá được các địa phương thực hiện gần 10 năm nay bằng hình thức phổ biến là tạm ứng vốn ngân sách cho doanh nghiệp (DN) với lãi suất 0% hoặc sử dụng ngân sách hỗ trợ lãi suất vốn vay ngân hàng cho DN. Sau đó, DN tham gia có trách nhiệm sản xuất, tạm trữ và cung ứng hàng hóa bảo đảm số lượng, chất lượng với giá bán phải thấp hơn từ 5-10% so với giá thị trường.

Chương trình này mang lại nhiều ích lợi, trước hết là bảo đảm an sinh xã hội, tuy nhiên cũng bộc lộ nhiều hạn chế, như: Bình ổn giá cho cả người giàu; giá hàng bình ổn nhiều khi cao hơn giá hàng cùng loại của DN không tham gia chương trình; xuất hiện cơ chế “xin- cho”… Nhưng có lẽ nghiêm trọng nhất là nảy sinh tư tưởng ỷ lại của DN và tình trạng sử dụng ngân sách lãng phí.

Để khắc phục tình trạng đó, TP.HCM đã tiên phong không sử dụng ngân sách nhà nước vào việc bình ổn giá mà thay vào đó, thực hiện kết nối giữa DN với các tổ chức tín dụng, giúp DN tiếp cận vốn với lãi suất phù hợp (ngắn hạn 6%/năm; trung và dài hạn 10%/năm). Trong khi đó, tất cả các địa phương còn lại, trong đó có Hà Nội, vẫn kiên trì bám “bầu sữa” ngân sách!

Đến đây, người viết chợt nhớ đến câu chuyện đã làm dư luận “nóng” lên trong những ngày cuối năm 2013 khi Sở Xây dựng Hà Nội đệ trình dự án xây dựng 14 nhà vệ sinh công cộng với tổng kinh phí từ ngân sách lên đến 15 tỷ đồng. Rất may, ngày 8/1/2014, UBND TP.Hà Nội đã có văn bản hỏa tốc yêu cầu dừng dự án. Nhưng, khá trùng hợp là văn bản này được ban hành chỉ 2 ngày sau khi TP.HCM công bố trong dịp Tết Nguyên đán 2014, sẽ xây dựng 11 nhà vệ sinh công cộng tiêu chuẩn 4- 5 sao kèm máy ATM, điểm đặc biệt là không sử dụng một đồng ngân sách nào, hơn thế, khi đưa vào sử dụng còn miễn phí hoàn toàn cho người dân và du khách, thậm chí các đơn vị tham gia dự án sẽ phụ trách luôn việc chi trả các chi phí vệ sinh, điện, nước...

Hai câu chuyện về thực hiện chính sách và xã hội hóa trong đầu tư xây dựng của TP.HCM rất đáng để các “công bộc” của dân suy ngẫm, học tập khi sử dụng tiền thuế của dân hiệu quả hơn, giảm thiểu lãng phí, tránh thất thoát tiền ngân sách!

Hoàng Châu