Tin Khu Vực
Nghị quyết 27-NQ/TW (Nghị quyết 27) về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới, thay thế 6 nghị quyết vùng của khoá XIII, xác định ba hành lang kinh tế được ưu tiên phát triển: Bắc – Nam trên cơ sở trục giao thông Bắc – Nam phía Đông; Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh; Mộc Bài (Tây Ninh) – TP. Hồ Chí Minh – Biên Hòa (Đồng Nai) – Vũng Tàu (TP. Hồ Chí Minh).
Ba mắt xích quan trọng trong hành lang kinh tế tại phía Nam
Với vị trí nằm trên hành lang kinh tế xuyên Á, Tây Ninh sở hữu một lợi thế mà không phải địa phương nào cũng có: đường biên giới vừa là ranh giới, vừa là cánh cửa mở ra thị trường Campuchia và khu vực ASEAN. Tỉnh hiện có đường biên giới dài gần 369 km tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng 4 cửa khẩu quốc tế và 3 khu kinh tế cửa khẩu (Long An, Mộc Bài, Xa Mát) với tổng diện tích quy hoạch 68.561 ha.
Trong khi đó, Đông Nam Bộ phát triển mạnh cơ khí chế tạo, hóa dầu, hóa chất, vật liệu mới, điện tử, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp công nghệ số; các trục địa bàn gồm khu vực dọc Quốc lộ 22, 13, 1, 51, cao tốc Bắc – Nam phía Tây và đường Vành đai 4 qua TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh. Khu vực này vẫn duy trì sức hút lớn dòng vốn đầu tư trong 8 tháng đầu năm 2026.
Tháng 8/2026, Cảng Tân Cảng – Cái Mép Thị Vải đạt sản lượng 128.073 TEU, mức cao nhất kể từ khi cảng đi vào khai thác.
Ở phía Đông Nam là cụm cảng nước sâu, mắt xích có sức bật rõ nhất. Đơn cử, tháng 8/2026, Cảng Tân Cảng – Cái Mép Thị Vải đạt sản lượng 128.073 TEU, mức cao nhất kể từ khi cảng đi vào khai thác, vượt kỷ lục 114.908 TEU hồi tháng 5/2025; lũy kế tám tháng đạt 789.087 TEU, tương đương 69,8% kế hoạch năm.
Một thông tin đáng chú đối với các doanh nghiệp phía Nam là ngày 23/7/2026, UBND TP. Hồ Chí Minh ký quyết định thành lập Khu Thương mại tự do gắn với cảng biển Cái Mép Hạ, quy mô 4.174,35 ha. Đây là một trong các mô hình phù hợp với nhiệm vụ, giải pháp mà Nghị quyết 27 đã nêu. Đó là, hoàn thiện đồng bộ thể chế nhằm xác lập mô hình tăng trưởng mới, trong đó có các cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội để phát triển các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, các vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, khu kinh tế đặc biệt, đặc khu công nghệ, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm dữ liệu quốc gia.
Nghị quyết 27 tác động ra sao?
Một trong các nhiệm vụ, giải pháp Nghị quyết 27 đặt ra là tổ chức không gian phát triển vùng và thực hiện tốt quy hoạch vùng. Theo đó, tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội của vùng theo hướng đa tầng, đa cực, liên kết đồng bộ đất liền, vùng biển, vùng trời, không gian ngầm, không gian số và các không gian phát triển mới; chuyển từ việc tổ chức lại không gian phát triển theo địa giới hành chính tỉnh, thành phố sang phát triển theo chức năng, tiềm năng, lợi thế, điều kiện tài nguyên, môi trường và liên kết vùng, liên kết ngành, tiểu vùng và địa phương trong vùng theo chức năng đã được xác định trong quy hoạch.
Thứ hai, ngay phần mở đầu, Nghị quyết đã nhìn nhận kết cấu hạ tầng vẫn là một điểm nghẽn; hành lang kinh tế, cụm liên kết ngành còn chậm phát triển; một số đô thị lớn, cực tăng trưởng chưa phát huy được vai trò hạt nhân, lan toả; liên kết vùng còn yếu và chưa hiệu quả. Để khắc phục, Nghị quyết xác định hoàn thiện cơ chế phối hợp, điều phối và huy động nguồn lực vùng thật sự mạnh, thực chất, hiệu quả là khâu đột phá trong phát triển vùng, nhất là đối với các công trình liên vùng, theo nguyên tắc các địa phương cùng quyết định, cùng góp vốn, cùng chịu trách nhiệm và cùng hưởng lợi, không phát sinh các khâu trung gian; các công trình liên ngành, liên vùng, có ý nghĩa chiến lược quốc gia phải có cơ chế điều phối thống nhất và một đầu mối chịu trách nhiệm.
Thứ ba, đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành và phát triển các động lực kinh tế mới của vùng. Nghị quyết xác định phát triển kết cấu hạ tầng thành ngành kinh tế chiến lược, tạo thị trường lớn cho năng lực sản xuất trong nước, nhằm “tạo không gian cho doanh nghiệp Việt Nam tích luỹ công nghệ, kinh nghiệm và năng lực thực hiện các công đoạn có giá trị gia tăng”. Hành lang kinh tế tại phía Nam sắp triển khai khối lượng công trình rất lớn: cao tốc, Vành đai 4, hệ thống cảng, hạ tầng logistics. Theo tinh thần Nghị quyết, mỗi công trình vừa là hạ tầng, vừa là một đơn hàng cho doanh nghiệp, công nghiệp trong nước.
Cùng với đó là phát triển hệ thống đô thị hiện đại và các cực tăng trưởng của vùng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số...
Để sản xuất và kinh doanh trong một không gian kinh tế liên kết
Theo Phụ lục 01 ban hành cùng Nghị quyết 27, đến năm 2030, vùng Đông Nam Bộ phải đạt tăng trưởng GRDP bình quân 10 – 11% mỗi năm, GRDP bình quân đầu người 14.500 USD (cao nhất cả nước), công nghiệp chế biến chế tạo 30 – 32% GRDP, kinh tế số 35 – 40%, đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp vào tăng trưởng 60%. Đây là bộ chỉ tiêu cao nhất trong 6 vùng.
Một trong những giải pháp đạt được các con số này là hành lang kinh tế vận hành như một chuỗi liên hoàn, bổ trợ cho nhau giữa các địa phương.
Một trong các chỉ tiêu quan trọng đặt ra đến năm 2030 đối với vùng Đông Nam Bộ là GRDP bình quân đầu người đạt 14.500 USD, cao nhất cả nước.
Phát biểu tại Hội nghị Kết nối đầu tư và hợp tác phát triển giữa TP. Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long được tổ chức mới đây, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP. Hồ Chí Minh, cho rằng: “Nếu TP. Hồ Chí Minh cùng các tỉnh, thành Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long xây dựng được một không gian đầu tư mà doanh nghiệp nhìn thấy cơ hội ở quy mô vùng, thay vì từng địa phương riêng lẻ, chúng ta sẽ không chỉ thu hút thêm vốn. Quan trọng hơn là có thể nâng chất lượng dòng vốn, giảm chi phí của doanh nghiệp và hình thành những chuỗi giá trị mới có sức cạnh tranh cao hơn. Khi đó, hợp tác giai đoạn 2026-2030 sẽ không chỉ dừng lại ở việc các địa phương hợp tác với nhau”. Theo ông Đinh Hồng Kỳ, mục tiêu cuối cùng phải là để doanh nghiệp thực sự đầu tư, sản xuất và kinh doanh trong một không gian kinh tế liên kết.
Một trong những lời giải cho "không gian kinh tế liên kết" mà doanh nghiệp kỳ vọng là phát triển các hành lang kinh tế nói chung, hành lang kinh tế Mộc Bài (Tây Ninh) – TP. Hồ Chí Minh – Biên Hòa (Đồng Nai)– Vũng Tàu (TP. Hồ Chí Minh) nói riêng. Là trục động lực sở hữu trọn vẹn các mắt xích chiến lược từ cửa khẩu, vùng sản xuất đến cảng nước sâu, hành lang kinh tế này khi được tiếp sức bởi các giải pháp đột phá của Nghị quyết 27-NQ/TW, sẽ trở thành dòng chảy đầu tư, thương mại hiệu quả cao, nơi mỗi km luân chuyển đều đóng góp thêm giá trị thực cho nền kinh tế.
"Phát huy liên kết, bổ trợ và lan toả giữa các vùng, vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, chuỗi đô thị và các trung tâm kinh tế; khai thác hiệu quả các không gian phát triển mới trong giới hạn sinh thái, phù hợp với khả năng chịu tải của môi trường, khắc phục tư duy cục bộ, phát triển dàn trải, trùng lặp" (Trích Nghị quyết 27/NQ-TW về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới)