Hàng Việt cần gì để mở rộng thị phần tại Philippines?

Nhu cầu nhập khẩu duy trì đà tăng

Thị trường Philippines tiếp tục duy trì nhu cầu nhập khẩu cao, song đang có sự phân hóa rõ hơn khi sức mua chịu sức ép, chi phí logistics tăng và chính sách điều hành ngày càng chú trọng an ninh lương thực, năng lượng và nguồn cung. Đây là những yếu tố đặt ra yêu cầu mới đối với hàng Việt nếu muốn mở rộng thị phần tại thị trường này.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Philippines, 7 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Philippines đạt 147,19 tỷ USD, tăng 16,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 54,92 tỷ USD, nhập khẩu đạt 92,26 tỷ USD, tăng 18,9% so với cùng kỳ năm 2025. 

Đáng chú ý, Việt Nam hiện là nguồn cung lớn thứ 8 của Philippines. Trong 7 tháng đầu năm, Philippines nhập khẩu từ Việt Nam 3,63 tỷ USD, tăng 7% so với cùng kỳ, chiếm 3,9% tổng kim ngạch nhập khẩu của nước này. Trong khi đó, Trung Quốc chiếm tới 29,7%, Hàn Quốc 12,1% và Nhật Bản 7,6%.

Khoảng cách thị phần này cho thấy dư địa dành cho hàng Việt vẫn còn, nhưng để khai thác được không đơn thuần là câu chuyện gia tăng lượng hàng xuất khẩu. Cơ cấu nhu cầu của Philippines đang thay đổi và đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải bám sát hơn diễn biến của từng nhóm hàng.

Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, 8 tháng năm 2026, xuất khẩu của Việt Nam sang Philippines đạt 4,31 tỷ USD, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước. Cán cân thương mại tiếp tục nghiêng về Việt Nam với mức xuất siêu 2,60 tỷ USD.

Điểm đáng chú ý là phía sau mức tăng chung đang xuất hiện sự phân hóa khá rõ giữa các nhóm hàng. Trong khi một số mặt hàng truyền thống như gạo, cà phê, clinke và xi măng, xơ sợi dệt, hàng dệt may, giày dép suy giảm thì nhiều nhóm hàng phục vụ sản xuất, xây dựng và logistics lại tăng mạnh.

8 tháng đầu năm, phương tiện vận tải và phụ tùng tăng 165,14%, đạt 524,37 triệu USD; chất dẻo nguyên liệu tăng 125,79%, đạt 84,94 triệu USD; phân bón tăng 174,31%, đạt 80,76 triệu USD; sản phẩm hóa chất tăng 74,43%, đạt 91,85 triệu USD. Máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác đạt 283,08 triệu USD, tăng 6,34%; điện thoại và linh kiện đạt 259,77 triệu USD, tăng 37,35%; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 181,94 triệu USD, tăng 29,75%.

Thương vụ Việt Nam tại Philippines nhận định, những diễn biến này cho thấy nhu cầu của Philippines đang tập trung mạnh hơn vào các mặt hàng phục vụ xây dựng, sản xuất công nghiệp, logistics và năng lượng. Đây cũng là những nhóm hàng có khả năng tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới.

Trong khi đó, thị trường tiêu dùng đang chịu sức ép từ giá dầu cao, đồng Peso mất giá, chính sách tiền tệ thắt chặt và chi phí logistics tăng. Sức mua vì vậy bị ảnh hưởng rõ hơn đối với những mặt hàng tiêu dùng có độ co giãn cao về giá. Chi phí vận tải biển quốc tế và logistics nội địa cũng làm thu hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, đồng thời làm giảm lợi thế cạnh tranh về giá so với nguồn cung tại Philippines và các nước ASEAN.

Ngược lại, các nhóm hàng phục vụ an ninh lương thực, năng lượng, nguyên nhiên vật liệu phục vụ sản xuất - hạ tầng như vật liệu xây dựng, sắt thép, phân bón, hóa chất cơ bản, hạt nhựa, sản phẩm chất dẻo, linh kiện điện tử, cơ khí và hàng tiêu dùng thiết yếu như gạo vẫn duy trì nhu cầu nhập khẩu cao.

Như vậy, mở rộng thị phần tại Philippines đang gắn nhiều hơn với khả năng đáp ứng đúng nhu cầu của thị trường thay vì mở rộng xuất khẩu theo diện rộng. Hàng hóa phục vụ sản xuất, hạ tầng và những nhu cầu thiết yếu đang có lợi thế hơn trong bối cảnh người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu.

Còn nhiều dư địa cho hàng Việt

Gạo vẫn là mặt hàng có vị trí đặc biệt trong thương mại Việt Nam - Philippines, dù xuất khẩu đang chịu tác động rõ từ chính sách điều tiết của nước sở tại. 8 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu sang Philippines hơn 1,19 tỷ USD gạo, giảm 16,8% so với cùng kỳ, nhưng vẫn chiếm 27,52% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Philippines, Philippines chủ động điều tiết nhập khẩu gạo trong thời gian thu hoạch nội địa và sử dụng công cụ cấp phép SPSIC (Giấy phép thông quan kiểm dịch động thực vật và an toàn sinh học do các cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp Philippines) để kiểm soát lượng nhập khẩu trước sức ép lạm phát và chủ trương đa dạng hóa nguồn cung. Gạo Việt Nam vẫn có lợi thế về khoảng cách địa lý, năng lực cung ứng ổn định và giá cạnh tranh, nhưng doanh nghiệp cần bám sát biến động giá thế giới để điều chỉnh biên độ chào thầu linh hoạt, tránh mất thị phần vào các đối thủ.

Đây cũng là yêu cầu có ý nghĩa rộng hơn đối với các nhóm hàng Việt Nam tại Philippines. Trong điều kiện chi phí vận tải và logistics còn cao, sức mua suy giảm và tỷ giá gây áp lực lên khả năng nhập khẩu, giá bán vẫn là yếu tố quan trọng để hàng hóa duy trì sức cạnh tranh.

Cùng với giá, khả năng cung ứng ổn định và đáp ứng nhanh cũng ngày càng được thị trường coi trọng. Thương vụ nhận định, trong quý III/2026, Philippines vẫn là thị trường còn nhiều dư địa cho hàng Việt Nam, song xu hướng nhập khẩu sẽ thiên về lựa chọn hơn, ưu tiên các mặt hàng thiết yếu, có giá cạnh tranh, nguồn cung ổn định và khả năng đáp ứng nhanh.

Một hướng đi khác đang cho thấy kết quả rõ là mở rộng hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam gắn với đầu tư, dịch vụ và hệ sinh thái sản phẩm. Công ty GSM thuộc Tập đoàn Vingroup đã mở rộng hoạt động vận chuyển hành khách bằng xe điện tại Cagayan De Oro, nâng tổng số xe điện hoạt động tại nhiều thành phố lớn của Philippines lên 16.000 xe. VinFast cũng đẩy mạnh giới thiệu và tiêu thụ xe buýt điện, xe máy điện tại thị trường này.

Theo thông tin từ GSM Philippines, doanh nghiệp dự kiến đưa thêm 10.000 xe điện vào vận hành trong thời gian còn lại của năm 2026. Sự mở rộng này không chỉ thúc đẩy xuất khẩu phương tiện và linh kiện mà còn mở ra khả năng hợp tác về năng lượng sạch, hạ tầng trạm sạc và dịch vụ kỹ thuật.

Ở cấp độ chính sách, Philippines cũng đang tạo thêm không gian cho các lĩnh vực gắn với chuyển đổi xanh, công nghệ và hạ tầng. Khung Kế hoạch ưu tiên đầu tư chiến lược giai đoạn 2026-2028 tập trung vào nông nghiệp hiện đại, công nghệ xử lý rác, hạ tầng kỹ thuật, trạm sạc xe điện, nhiên liệu hàng không bền vững, chế biến sâu khoáng sản và các ngành công nghệ mũi nhọn.

Đồng thời, Philippines mở rộng các ưu đãi đối với linh kiện, phụ tùng xe điện và thiết bị trạm sạc; đẩy nhanh cơ chế miễn trừ thủ tục đối với các dự án năng lượng tái tạo và hạ tầng phân phối năng lượng.

Với gạo, nước này tiếp tục theo dõi và rà soát định kỳ thuế nhập khẩu, đồng thời giám sát tồn kho để điều tiết việc cấp giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật nhập khẩu. Chính quyền Philippines cũng thúc đẩy đàm phán các thỏa thuận khung cung ứng lúa gạo dài hạn song phương nhằm bảo đảm sản lượng dự trữ và xây dựng công thức giá tham chiếu linh hoạt.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đối với hàng Việt Nam tại Philippines không chỉ nằm ở năng lực sản xuất và giá bán, mà còn ở khả năng thích ứng với cách thị trường này đang điều hành nhập khẩu. Việc theo sát các quy định về SPSIC, thuế quan, tiêu chuẩn kỹ thuật, diễn biến giá và nhu cầu từng nhóm hàng sẽ có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng duy trì thị phần.

Thương vụ Việt Nam tại Philippines nhận định, Philippines vẫn là thị trường còn nhiều dư địa cho hàng Việt Nam, nhưng dư địa ấy đang đi cùng yêu cầu cao hơn về năng lực cạnh tranh. Khi nhu cầu nhập khẩu ngày càng chọn lọc, những doanh nghiệp có sản phẩm phù hợp, giá cạnh tranh, nguồn cung ổn định, khả năng đáp ứng nhanh và chủ động thích ứng với chính sách sở tại sẽ có nhiều điều kiện hơn để mở rộng thị phần tại thị trường này.