Hải Phòng khuyến khích các lò vôi thủ công chuyển đổi nghề

Hình ảnh thường thấy tại các cơ sở sản xuất vôi thủ công - bụi phủ mịt mờ

Theo khảo sát của các cơ quan quản lý, trên địa bàn Hải Phòng hiện có 82 cơ sở sản xuất vôi, trong đó huyện Thủy Nguyên với 81 cơ sở, huyện Vĩnh Bảo có 1 cơ sở. Việc sản xuất vôi thủ công chủ yếu mang tính tự phát, tuy giải quyết được một số lao động tại địa phương, nhưng các lò nung thủ công thường thải ra lượng lớn khí cacbon kèm bụi vôi dày, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe của người lao động tại các lò cũng như người dân xung quanh, gây hại cho hoạt động canh tác nông nghiệp, mất mỹ quan khu vực xung quanh… Bên cạnh đó, mặt bằng đất sử dụng dựng lò đa số không đúng quy định, thực chất là lấn chiếm đất đai, khai thác đá trái phép. Các sản phẩm tiêu thụ hầu hết không hợp đồng, không kê khai, gây thất thu thuế cho Nhà nước.

Theo quy hoạch phát triển công nghiệp vôi đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 đã được Bộ Xây dựng ban hành từ năm 2015, trước mắt đến 31/12/2016, Hải Phòng sẽ chấm dứt hoạt động 4 lò vôi tại Minh Đức, Thủy Nguyên và một lò tại Cổ Am, Vĩnh Bảo. Đến ngày 30/10/2020 sẽ xóa bỏ tất cả những lò vôi thủ công trên địa bàn thành phố.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc thực hiện lộ trình này cũng đang gặp vướng mắc. Với những lò thủ công liên hoàn có giá trị đầu tư từ hai đến năm trăm triệu đồng thì chủ lò còn có thể sớm thu hồi vốn, nhưng với những lò vôi thủ công gián đoạn, đầu tư lên tới 1,8-2 tỷ đồng, việc thu hồi vốn lâu dẫn đến các chủ lò không hợp tác với lộ trình chấm dứt hoạt động.

Nhằm tạo điều kiện cho các cơ sở sản xuất vôi thủ công thu hồi vốn, chuyển đổi đầu tư sang lĩnh vực khác từ nay đến năm 2020, Sở Xây dựng Hải Phòng đã tham mưu với UBND thành phố cho phép các cơ sở vẫn được duy trì sản xuất, với những điều kiện đúng quy định như, sử dụng nguồn nguyên liệu đá vôi có xuất xứ, sản phẩm bán ra phải có hợp đồng hoặc thể hiện trên sổ sách, có kê khai và thực hiện nghĩa vụ nộp thuế cho ngân sách theo đúng quy định, khi đến thời điểm chấm dứt hoạt động vào năm 2020 thì các chủ cơ sở phải tự tổ chức tháo dỡ… Trong trường hợp, nếu chủ cơ sở kịp thời chuyển đổi ngành nghề phù hợp với quy hoạch, thì sẽ được ưu tiên sử dụng mặt bằng.

Chủ trương kiên quyết chấm dứt hoạt động các lò vôi thủ công là hoàn toàn đúng đắn. Tuy nhiên quá trình thực thi mềm dẻo, hài hòa, đảm bảo an sinh xã hội cũng là điều Hải Phòng luôn hướng tới.