Hà Tĩnh: Siết chặt xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng

Nhận diện những "biến số" vi phạm trên thị trường số

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, hoạt động thương mại điện tử (TMĐT) tại Hà Tĩnh đã có những bước tiến dài về quy mô. Từ thành thị đến nông thôn, mua sắm trực tuyến không còn là khái niệm xa lạ mà đã trở thành thói quen hằng ngày của đại bộ phận người dân.

Chỉ với vài thao tác trên điện thoại thông minh, người tiêu dùng có thể tiếp cận nguồn hàng hóa khổng lồ, đa dạng từ nhu yếu phẩm, thời trang đến đồ điện tử cao cấp. Nắm bắt xu thế này, các hộ kinh doanh và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã nhanh chóng chuyển đổi mô hình, đẩy mạnh bán hàng đa kênh. Bên cạnh các sàn thương mại điện tử (TMĐT) uy tín như Shopee, Lazada, Tiki, việc kinh doanh qua mạng xã hội như Facebook, Zalo hay TikTok đang trở nên đặc biệt sôi động. Tuy nhiên, sự phát triển "nóng" này cũng mở đường cho các hành vi gian lận thương mại, đặc biệt là vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT).

Các mặt hàng bị làm giả, làm nhái nhiều nhất thường tập trung vào nhóm hàng thời trang (quần áo, giày dép, túi xách), mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và đồ gia dụng. Những sản phẩm này thường mang nhãn mác của các thương hiệu nổi tiếng thế giới nhưng được rao bán với mức giá "siêu rẻ", chỉ bằng một phần nhỏ so với hàng chính hãng.

Thủ đoạn của các đối tượng vi phạm ngày càng tinh vi. Thay vì bày bán công khai tại cửa hàng như trước, các đối tượng sử dụng căn hộ chung cư, nhà riêng hoặc các địa điểm khuất để làm kho chứa hàng. Việc quảng bá chủ yếu thực hiện qua hình thức livestream hoặc chạy quảng cáo trên mạng xã hội.

Khi bị lực lượng chức năng kiểm tra, các đối tượng lập tức đóng trang cá nhân, xóa dữ liệu hoặc tẩu tán hàng hóa, gây rất nhiều khó khăn cho công tác xác minh và xử lý.

Tình trạng này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế cho người tiêu dùng khi mua phải hàng kém chất lượng mà còn làm suy giảm uy tín của các doanh nghiệp làm ăn chân chính, gây méo mó môi trường kinh doanh và ảnh hưởng trực tiếp đến nỗ lực thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hà Tĩnh.

Quyết liệt ra quân, "xóa sổ" các điểm nóng vi phạm

Ghi nhận của phóng viên Báo Công Thương thời gian qua tại các địa bàn trọng điểm trên địa bàn Hà Tĩnh, lực lượng quản lý thị trường đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, từ trinh sát, theo dõi dấu vết trên không gian mạng đến kiểm tra đột xuất các kho hàng "ẩn mình".

Đội QLTT số 2 hiện đang quản lý 26 xã, phường trên địa bàn Hà Tĩnh. Đầu năm 2026 đến nay, đội đã phát hiện và xử lý 11 vụ vi phạm trong lĩnh vực thương mại điện tử. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính đạt 80 triệu đồng; trị giá hàng hóa vi phạm buộc tiêu hủy ước tính trên 55 triệu đồng.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Kiều Thái Lưu, Đội trưởng Đội QLTT số 2, Chi cục QLTT Hà Tĩnh cho biết, khác với thương mại truyền thống, các đối tượng trên sàn TMĐT thường không có cửa hàng cố định, thông tin cá nhân trên mạng thường là ảo, phương thức thanh toán và vận chuyển lại hết sức linh hoạt thông qua các đơn vị chuyển phát nhanh.

Để kịp thời ngăn chặn, Đội QLTT số 2 đã cắt cử cán bộ chuyên trách theo dõi, bám sát các tài khoản mạng xã hội có dấu hiệu nghi vấn, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan như Công an, Thanh tra chuyên ngành để củng cố hồ sơ. Bên cạnh việc kiểm tra, xử lý, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng được đơn vị đặc biệt chú trọng.

"Đội thường xuyên tổ chức các buổi làm việc, ký cam kết với các chủ cơ sở kinh doanh về việc không kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ. Đồng thời, khuyến cáo người tiêu dùng cần nâng cao tinh thần cảnh giác, lựa chọn những địa chỉ mua sắm uy tín và kịp thời phản ánh đến cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi vi phạm", ông Lưu thông tin thêm.

Trong thời gian tới, Chi cục QLTT Hà Tĩnh xác định TMĐT sẽ tiếp tục là mặt trận trọng điểm. Lực lượng chức năng sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác nghiệp vụ, tăng cường phối hợp liên ngành để kiểm soát chặt chẽ luồng hàng hóa lưu thông. Mục tiêu cao nhất là xây dựng một môi trường kinh doanh trực tuyến lành mạnh, minh bạch, góp phần thúc đẩy kinh tế tỉnh nhà phát triển bền vững và bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của nhân dân.

Với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng QLTT và sự chung tay của cộng đồng, tin rằng công tác quản lý và xử lý vi phạm SHTT trên không gian mạng tại Hà Tĩnh sẽ đạt được những kết quả tích cực, tạo đà cho TMĐT phát triển đúng hướng và hiệu quả.

Theo thống kê của Chi cục QLTT Hà Tĩnh, từ đầu năm đến nay, chi cục đã phát hiện, xử lý 46 vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (chủ yếu là buôn bán hàng hóa giả mạo nhãn hiệu), phạt hành chính 313 triệu đồng, tịch thu, tiêu hủy hàng hóa vi phạm có giá trị 150 triệu đồng.