Giảm gánh nặng vốn, khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ

Tạo động lực cho doanh nghiệp

Ngày 10/7/2026, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo lấy ý kiến về triển khai nhiệm vụ hỗ trợ lãi suất vay của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF).

Theo phương án đề xuất, doanh nghiệp đầu tư ứng dụng, chuyển giao, đổi mới công nghệ và đổi mới sáng tạo có thể được hỗ trợ 50% lãi suất vay theo hợp đồng tín dụng, nhưng không vượt quá 6%/năm, trong thời gian tối đa 5 năm. Chính sách dự kiến được triển khai thí điểm đối với 20 doanh nghiệp trước khi đánh giá, hoàn thiện để nhân rộng.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, thực tiễn cho thấy, nhiều doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư đổi mới công nghệ để nâng cao năng lực sản xuất, năng lực cạnh tranh và tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao; tuy nhiên, việc triển khai còn gặp nhiều khó khăn về nguồn vốn.

Các dự án này thường đòi hỏi nhu cầu vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài nên chi phí lãi vay là một trong những rào cản quan trọng ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc nhà nước hỗ trợ một phần chi phí lãi vay góp phần giảm gánh nặng tài chính, tạo động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào đổi mới công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, thông qua định hướng ưu tiên, nhà nước còn khuyến khích nguồn vốn tín dụng đổ vào các dự án thuộc lĩnh vực công nghệ ưu tiên, công nghệ chiến lược và các ngành, lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng suất, chất lượng, năng lực cạnh tranh và năng lực tự chủ công nghệ của quốc gia.

Phát biểu tại hội thảo, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng của mô hình tăng trưởng mới. Để hiện thực hóa mục tiêu này cần triển khai đồng bộ các giải pháp từ nghiên cứu, phát triển công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, xây dựng hạ tầng đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực đến hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định, doanh nghiệp là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; các chính sách phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, xây dựng cơ chế và hạ tầng dùng chung nhằm giảm chi phí đầu tư, tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo Bộ trưởng, mục tiêu của chương trình hỗ trợ lãi suất vay thông qua NATIF là khuyến khích doanh nghiệp đầu tư ứng dụng, chuyển giao và đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động, không chỉ đối với doanh nghiệp khoa học và công nghệ mà cả những doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư công nghệ mới.

Đề xuất triển khai thí điểm với 20 doanh nghiệp

Chia sẻ về phương án tại hội thảo, ông Bùi Quang Minh, Giám đốc Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia cho biết, chính sách hỗ trợ lãi suất vay được xây dựng theo nguyên tắc thị trường. Theo đó, tổ chức tín dụng thực hiện thẩm định, quyết định cho vay và quản lý rủi ro theo quy định; Nhà nước hỗ trợ một phần chi phí lãi vay nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ.

Cơ chế này được kỳ vọng tạo hiệu ứng "đòn bẩy", huy động nguồn vốn tín dụng xã hội, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo phương án đề xuất, doanh nghiệp thực hiện các dự án ứng dụng công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới công nghệ hoặc đổi mới sáng tạo sẽ được xem xét hỗ trợ nếu đáp ứng các tiêu chí về tính khả thi của dự án, hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và tuân thủ các quy định của pháp luật.

Chính sách ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ thuộc Danh mục công nghệ khuyến khích chuyển giao, công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và công nghệ chiến lược; hướng tới các dự án tạo giá trị gia tăng cao và có tác động lan tỏa đối với nền kinh tế. Đề xuất mức hỗ trợ bằng 50% lãi suất vay theo hợp đồng tín dụng nhưng không vượt quá 6%/năm, thời gian hỗ trợ tối đa 5 năm.

Để kiểm chứng tính khả thi của cơ chế và quy trình phối hợp giữa Quỹ, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp, Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất triển khai thí điểm đối với 20 doanh nghiệp. Giai đoạn thí điểm dự kiến thực hiện đến hết tháng 9/2026, sau đó tổng kết, đánh giá để tiếp tục hoàn thiện cơ chế.

Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 và các nghị định của Chính phủ đã hình thành khung pháp lý đầy đủ đối với nhiệm vụ hỗ trợ lãi suất vay, từ việc xác định chức năng, nhiệm vụ của Quỹ, đối tượng và điều kiện hỗ trợ đến cơ chế tài chính, trình tự, thủ tục và tổ chức thực hiện. Đây là cơ sở pháp lý để Quỹ tổ chức triển khai nhiệm vụ, đồng thời tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện và tiếp tục hoàn thiện cơ chế trong quá trình triển khai.

Bên cạnh đó, để sẵn sàng triển khai ngay sau khi được cấp có thẩm quyền cho phép, Quỹ NATIF đã chủ động chuẩn bị các điều kiện theo quy định, gồm: Ban hành quy trình nội bộ triển khai nhiệm vụ hỗ trợ lãi suất vay; triển khai ký kết thỏa thuận hợp tác với các ngân hàng thương mại để phối hợp triển khai; chuẩn bị cơ sở dữ liệu chuyên gia tham gia Hội đồng xét duyệt; xây dựng hệ thống công nghệ thông tin quản lý nhiệm vụ để phục vụ tiếp nhận, đánh giá, quản lý và theo dõi quá trình thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ lãi suất vay.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung góp ý về nhu cầu và tác động của chính sách; tiêu chí, điều kiện hỗ trợ; các rủi ro có thể phát sinh và phương án kiểm soát; quy trình phối hợp giữa Quỹ, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp; đồng thời cho ý kiến về phương án triển khai thí điểm.

Các ý kiến này sẽ được Bộ Khoa học và Công nghệ tổng hợp để tiếp tục hoàn thiện cơ chế, bảo đảm chính sách hỗ trợ lãi suất vay được triển khai công khai, minh bạch, đúng đối tượng, góp phần thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và năng lực tự chủ công nghệ.

Việc triển khai nhiệm vụ hỗ trợ lãi suất vay thông qua Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) là cần thiết nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025, góp phần thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư thực hiện các dự án có nội dung ứng dụng công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới công nghệ và đổi mới sáng tạo.