Giải bài toán gọi “vốn” cho các startup

Các startup gọi vốn thành công từ các nhà đầu tư trong Chương trình Shark Tank Việt Nam - Thương vụ bạc tỉ

Nhiều chương trình thiết thực dành cho các startup

Theo báo cáo của Sở Khoa học Công nghệ (KHCN) TP. Hồ Chí Minh trong vòng 2 năm (2017-2018), thành phố (TP) đã có nhiều chính sách hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp. Tổng cộng TP đã chi khoảng 90 triệu USD ngân sách cho các hoạt động khởi nghiệp sáng tạo. Đến nay đã có hơn 20 đối tác nước ngoài liên kết hỗ trợ, 24 cơ sở ươm tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, 12 không gian khởi nghiệp... và hơn 760 startup hình thành.

Đến nay, các startup tập trung vào lĩnh vực công nghệ thông tin, nông nghiệp, giáo dục đào tạo… đang trong giai đoạn đánh giá thị trường, số mở rộng kinh doanh còn hạn chế. Vốn khởi nghiệp cho startup dưới 1 tỷ đồng chiếm gần 60%, cho thấy vốn khởi nghiệp còn khá thấp, gần 50% startup chưa được tài trợ vốn, 31% startup đang tìm nhà đầu tư.

Theo ông Nguyễn Việt Dũng - Giám đốc Sở KHCN TP. Hồ Chí Minh, muốn khởi nghiệp các startup phải tạo sản phẩm, có dịch vụ, xác định sẽ bán sản phẩm, dịch vụ ấy cho ai chứ không chỉ có ý tưởng là đủ. Vì thế để tạo ra sản phẩm khởi nghiệp cần rất nhiều yếu tố như vốn, kiến thức, công cụ, nhân lực... Kết nối tất các các yếu tố này để hình thành và phát triển các startup thật sự hiệu quả là điều hết sức cần thiết.

Từ thực tế cần hỗ trợ cho các startup, Sở KHCN TP. Hồ Chí Minh hiện đã hình thành các không gian khởi nghiệp, bao gồm Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo (Saigon Innovation Hub), Khu công nghệ phần mềm thuộc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh (ITP), Khu hỗ trợ khởi nghiệp SHTP Innovation Hub thuộc Khu công nghệ cao (SHTP)… Chương trình SpeedUp cũng là một trong những chương trình Hỗ trợ đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp giai đoạn 2016-2020 của Sở KHCN hỗ trợ lên đến 2 tỷ đồng cho một dự án khởi nghiệp.

Giải quyết những khó khăn mấu chốt

Để cụ thể hóa các chương trình hỗ trợ các startup, chương trình Thương vụ bạc tỷ (Shark Tank) Việt Nam thời gian qua cũng được xem là nơi thu hút sự tham gia của nhiều startup để gọi vốn từ các nhà đầu tư (hay còn gọi là các Shark - cá mập). Mùa đầu tiên của chương trình khép lại với 22 thương vụ được cam kết đầu tư, tổng số tiền đạt gần 117 tỷ đồng. Tiếp nối sự thành công của mùa 1, Shark Tank mùa 2 đã bắt đầu khởi động từ tháng 7/2018 với sự trở lại của nhiều doanh nhân, tập đoàn lớn đồng hành cùng các startup. Shark Tank mùa 2 sẽ có sự tham gia của nhiều startup chất lượng trong nhiều lĩnh vực, trong đó lĩnh vực công nghệ đặc biệt chiếm ưu thế.

Nhiều DN trong vai trò là nhà đầu tư cho startup chia sẻ, mỗi nhà đầu tư cho startup có tư duy khác nhau khi tiếp cận các dự án cần gọi vốn. Khi tham gia đầu tư cho các startup, các DN thường thích đầu tư vào những sản phẩm nhìn có vẻ rất bình thường nhưng sẽ tập trung vào xây dựng thương hiệu, áp dụng công nghệ để đổi mới sản phẩm. Đặc biệt, đây là thời đại 4.0 cần có những mô hình dịch vụ hoặc sản phẩm có tính lan tỏa mạnh tiếp cận được cộng đồng càng rộng càng tốt. Ngoài ra, các startup cần có ý tưởng, kế hoạch kinh doanh tốt, hiểu thị trường, phân tích được những điểm mạnh, điểm yếu, xem xét duy trì hoạt động khởi nghiệp của mình đến đâu, hiệu quả thực tế ra sao mới có thể lấy vốn được từ các nhà đầu tư.

Theo chia sẻ các chuyên gia từ Chương trình Đối tác đổi mới sáng tạo Việt Nam - Phần Lan (chương trình hợp tác phát triển giữa Chính phủ Việt Nam và Phần Lan, do Bộ KHCN Việt Nam và Bộ Ngoại giao Phần Lan cùng thực hiện trong giai đoạn 2014-2018), có rất nhiều mô hình khác nhau để có thể tìm kiếm nguồn vốn cho các startup như nguồn tài trợ cá nhân, các nhà đầu tư, các công ty vốn bảo hiểm, công ty quản lý quỹ, quỹ hưu trí, tổ chức tín dụng và ngân hàng… đều có thể đầu tư vào giai đoạn đầu của quá trình khởi nghiệp. Điều quan trọng là các startup phải có thông tin, có cách đề án kinh doanh, quản trị hiệu quả.