Gắn kết hội nhập kinh tế với khoa học, công nghệ

Gắn kết hội nhập kinh tế với khoa học, công nghệ

Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới xác định đẩy mạnh hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ là một trong 7 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Định hướng này tiếp tục được cụ thể hóa trong Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng với yêu cầu phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại, trọng tâm là ngoại giao kinh tế, đồng thời thúc đẩy ngoại giao khoa học, công nghệ phục vụ chuyển đổi mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của đất nước.

Những chủ trương trên đặt ra yêu cầu gắn kết hội nhập kinh tế với hội nhập khoa học, công nghệ trong một chỉnh thể thống nhất. Hội nhập không chỉ dừng ở mở rộng thị trường, gia tăng trao đổi hàng hóa mà còn phải thúc đẩy lưu chuyển công nghệ, tri thức, nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Chính vì vậy, để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong quý IV năm 2026 và tạo nền tảng cho tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tiếp theo, Chính phủ ban hành Quyết định số 01-QĐ/BCTLN ngày 1/10/2026 về việc thành lập Ban Công tác liên ngành đối ngoại và hội nhập quốc tế về kinh tế và khoa học - công nghệ (gọi tắt là Ban Công tác liên ngành).

Việc thành lập Ban Công tác liên ngành là bước kiện toàn quan trọng trong cơ chế phối hợp liên ngành, góp phần nâng cao hiệu quả tham mưu, điều phối và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ đối ngoại, hội nhập quốc tế trong hai lĩnh vực có quan hệ ngày càng chặt chẽ là kinh tế và khoa học - công nghệ. Tại Phiên họp lần thứ nhất của Ban Công tác liên ngành hôm 13/10, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Trưởng Ban Công tác liên ngành đã yêu cầu chuyển mạnh từ mở rộng quan hệ sang nâng cao chất lượng, hiệu quả thực chất của hội nhập quốc tế, với những kết quả cụ thể về mở rộng thị trường, huy động nguồn lực, thu hút đầu tư có chất lượng, tiếp nhận và làm chủ công nghệ.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ cũng yêu cầu cần gắn kết chặt chẽ hội nhập kinh tế quốc tế với hội nhập về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phát huy vai trò của Ban Công tác liên ngành trong tham mưu, điều phối, tháo gỡ những vấn đề lớn, có tính liên ngành.

Thúc đẩy hội nhập khoa học, công nghệ với các quốc gia

Dưới góc độ Bộ Công Thương, nhằm thực hiện nghiêm các văn bản nêu trên, các đơn vị thuộc Bộ đã đẩy mạnh triển khai các hoạt động gắn hội nhập kinh tế quốc tế với khoa học công nghệ, Thực tiễn từ Argentina cho thấy, trong các tháng 6, 7 và 8/2026, Thương vụ Việt Nam tại Argentina đã triển khai nhiều hoạt động kết nối doanh nghiệp, hỗ trợ tìm kiếm đối tác và khai thác tiềm năng hợp tác với Argentina cũng như khối MERCOSUR.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Ngô Mạnh Khôi, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Argentina cho biết, mới đây, thương vụ phối hợp hỗ trợ tổ chức Vòng đàm phán đầu tiên về Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa MERCOSUR và Việt Nam tại Buenos Aires từ ngày 24 đến 28/8/2026. Tiến trình này mở ra triển vọng cải thiện điều kiện tiếp cận thị trường, tạo thuận lợi cho trao đổi máy móc, thiết bị, sản phẩm công nghệ và nguyên liệu sản xuất. 

Ông Ngô Mạnh Khôi nhấn mạnh, cùng với xúc tiến thương mại, hợp tác trong các lĩnh vực pin, ắc quy, thiết bị điện, lưu trữ năng lượng, viễn thông, logistics, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo được chú trọng. Việc hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham dự Expo Transporte 2026 và Expo Logisti-k 2026 tại Buenos Aires từ ngày 11 đến 13/8 vừa qua đã tạo cơ hội giới thiệu sản phẩm công nghiệp, tiếp cận đối tác và tìm hiểu nhu cầu công nghệ.

Ngoài ra, thương vụ cũng hỗ trợ các đoàn doanh nghiệp, trong đó có Tập đoàn Viettel và PINACO, khảo sát thị trường, tìm kiếm cơ hội hợp tác. Từ những kết quả kết nối giao thương trên, ông Ngô Mạnh Khôi cho rằng, hiệu quả hội nhập không chỉ được đo bằng kim ngạch xuất nhập khẩu hay số lượng hoạt động xúc tiến, mà còn ở khả năng chuyển hóa kết nối quốc tế thành hợp tác công nghệ, mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp và củng cố chuỗi cung ứng. Gắn kết ngoại giao kinh tế với ngoại giao khoa học, công nghệ vì thế là hướng đi cần thiết để Việt Nam vừa khai thác hiệu quả nguồn lực bên ngoài, vừa nâng cao năng lực nội sinh, sức cạnh tranh và khả năng tự chủ của nền kinh tế.

Tương tự, hợp tác trong lĩnh vực công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang trở thành một hướng hợp tác mới giữa Việt Nam và Thụy Điển. Từ đầu năm 2026 đến nay, Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển thường xuyên tổ chức các buổi làm việc giữa đối tác công nghệ hai nước, thúc đẩy hợp tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực số.

Các cuộc trao đổi tập trung xây dựng hệ sinh thái đào tạo, đánh giá và kết nối nhân lực công nghệ giữa Việt Nam và châu Âu; chuẩn hóa kỹ năng theo tiêu chuẩn quốc tế, tăng cường kết nối doanh nghiệp và thúc đẩy các mô hình làm việc xuyên biên giới, đáp ứng sự chuyển dịch nhanh chóng của thị trường lao động công nghệ toàn cầu.

Một dấu mốc đáng chú ý là lễ trao thỏa thuận hợp tác giữa BiPlus và NationDev đầu năm 2026, với sự chứng kiến của Đại sứ Việt Nam tại Thụy Điển Trần Văn Tuấn; bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy, Vụ trưởng, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển; ông Lê Hoàng Phương, Trưởng Văn phòng Khoa học Công nghệ Việt Nam tại Thụy Điển cùng lãnh đạo các doanh nghiệp. Thỏa thuận tạo nền tảng triển khai các chương trình đào tạo, đánh giá và kết nối nhân lực công nghệ thông tin, AI; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp hai nước tiếp cận nguồn nhân lực có kỹ năng được chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế.

Đại sứ Trần Văn Tuấn nhấn mạnh, sự kết hợp giữa năng lực đổi mới sáng tạo, trình độ số hóa và hệ sinh thái công nghệ của Thụy Điển với nguồn nhân lực công nghệ năng động của Việt Nam sẽ tạo ra giá trị bổ trợ quan trọng, thúc đẩy kinh tế số và đổi mới sáng tạo tại hai quốc gia.

Đánh giá cao sáng kiến hợp tác giữa NationDev và BiPlus, Đại sứ cho rằng đây là mô hình kết nối giữa hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Bắc Âu với nguồn nhân lực công nghệ Việt Nam. Việc xây dựng hạ tầng nhân lực số xuyên biên giới, trong đó kỹ năng được chuẩn hóa, xác thực bằng dữ liệu và kết nối linh hoạt với thị trường lao động quốc tế, có ý nghĩa thiết thực trong nâng cao khả năng tham gia của nhân lực Việt Nam vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương về công tác hội nhập kinh tế gắn với hội nhập khoa học công nghệ, đại diện Văn phòng Ban Chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về kinh tế cho biết, việc kết hợp hai lĩnh vực kinh tế và khoa học - công nghệ trong cùng một cơ chế công tác liên ngành phản ánh yêu cầu ngày càng rõ về gắn kết giữa hội nhập kinh tế quốc tế với phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn công nghệ, tiêu chuẩn xanh, chuyển đổi số, sở hữu trí tuệ và khả năng tiếp cận công nghệ ngày càng trở thành những yếu tố quan trọng quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, việc tăng cường phối hợp giữa các lĩnh vực này sẽ góp phần giúp Việt Nam chủ động hơn trong hội nhập và nâng cao khả năng tận dụng các cơ hội từ hợp tác quốc tế.

Ban Công tác liên ngành được kỳ vọng sẽ góp phần thực hiện hiệu quả đường lối đối ngoại của Đảng, thúc đẩy hội nhập quốc tế chủ động, tích cực, sâu rộng, thực chất và hiệu quả, phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.