EVNNPC: Sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả cần trở thành thói quen thường xuyên

Áp lực cung ứng điện gia tăng khi nắng nóng kéo dài

Chia sẻ tại Tọa đàm "Miền Bắc vào mùa nắng nóng: Sử dụng điện hiệu quả, giảm áp lực hệ thống và hóa đơn tiền điện" do Báo Công Thương tổ chức vào sáng 4/6, ông Đỗ Văn Năm - Thành viên Hội đồng thành viên, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho biết, sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả được xác định là giải pháp quan trọng, nhằm bảo đảm cung ứng điện mùa hè.

- Miền Bắc là khu vực có tốc độ tăng trưởng phụ tải cao nhất cả nước, dự báo năm 2026 có thể đạt trên 21.000 MW, thậm chí cao hơn trong các đợt nắng nóng cực đoan. Trong bối cảnh đó, theo ông, đâu là thách thức lớn nhất trong công tác bảo đảm cung ứng điện mùa hè?

Ông Đỗ Văn Năm: Trong đợt nắng nóng diện rộng từ ngày 23/5 đến 25/5, công suất phụ tải cực đại (Pmax) trên địa bàn do Tổng công ty Điện lực miền Bắc quản lý đã đạt 20.234 MW vào lúc 22h00 ngày 25/5/2026, tăng khoảng 27% so với cùng kỳ và tăng khoảng 6,6% so với mức Pmax cao nhất năm 2025. Đây là mức tăng trưởng phụ tải rất cao, phản ánh nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh trong bối cảnh thời tiết nắng nóng gay gắt xuất hiện sớm và kéo dài tại khu vực miền Bắc.

Giai đoạn 2021 - 2025 và dự kiến các năm tiếp theo, hệ thống điện về cơ bản vẫn đáp ứng nhu cầu điện năng về mặt sản lượng. Tuy nhiên, đặc thù phụ tải miền Bắc phụ thuộc lớn vào yếu tố thời tiết, đặc biệt nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát tăng mạnh trong các đợt nắng nóng cực đoan.

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn quốc gia, năm 2026 tiếp tục chịu ảnh hưởng của hiện tượng El Nino với nền nhiệt cao, nắng nóng có thể xuất hiện sớm và kéo dài hơn trung bình nhiều năm. Do đó, phụ tải điện tại miền Bắc được dự báo sẽ tăng cao trong các khung giờ cao điểm, đặc biệt là cao điểm trưa từ 12h00 - 15h00 và cao điểm tối từ 21h00 - 24h00. Trong đó, cao điểm tối thường là thời điểm áp lực lớn nhất đối với hệ thống điện do nhu cầu sinh hoạt tăng cao, trong khi nguồn điện mặt trời không còn khả năng hỗ trợ.

Trên cơ sở tính toán và cập nhật tình hình phụ tải thực tế, EVNNPC dự báo công suất cực đại năm 2026 có thể đạt khoảng 21.200 - 21.500 MW, tương ứng mức tăng trưởng khoảng 11,7% - 13,3% so với năm trước.

Bên cạnh áp lực phụ tải tăng cao, một trong những thách thức lớn trong công tác bảo đảm cung ứng điện mùa hè là điều kiện thời tiết cực đoan kéo dài có thể ảnh hưởng đến hiệu suất vận hành của các nguồn điện, đặc biệt là các tổ máy nhiệt điện vận hành trong môi trường nhiệt độ cao. Trong một số thời điểm, công suất khả dụng của tổ máy có thể bị suy giảm đáng kể so với thiết kế, làm gia tăng áp lực vận hành hệ thống trong các giờ cao điểm.

Trước bối cảnh đó, EVNNPC đã và đang chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp kỹ thuật, vận hành và điều độ phụ tải, nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định, liên tục cho khách hàng. Đồng thời, Tổng công ty cũng mong tiếp tục nhận được sự đồng hành của khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả; khuyến khích các doanh nghiệp tham gia điều chỉnh phụ tải, dịch chuyển sản xuất khỏi khung giờ cao điểm, nhằm góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện trong các thời điểm phụ tải tăng cao.

Biến nhận thức tiết kiệm điện thành hành động hằng ngày

- Là đơn vị trực tiếp cung cấp điện cho hơn 11,6 triệu khách hàng, EVNNPC đã triển khai nhiều hoạt động truyền thông và hỗ trợ khách hàng sử dụng điện hiệu quả. Ông có thể chia sẻ những kết quả nổi bật trong công tác này, đặc biệt là việc tiếp nhận và xử lý các phản ánh liên quan đến hóa đơn tiền điện tăng cao trong mùa nắng nóng?

Ông Đỗ Văn Năm: Thời gian qua, với vai trò là đơn vị cung cấp điện cho hơn 11,6 triệu khách hàng, EVNNPC đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp truyền thông và hỗ trợ khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, đặc biệt trong các tháng cao điểm nắng nóng.

Trước hết, về công tác truyền thông, EVNNPC đã đẩy mạnh tuyên truyền trên đa nền tảng, nội dung tập trung vào việc thay đổi thói quen sử dụng điện, sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng và theo dõi sản lượng điện tiêu thụ hằng ngày qua các ứng dụng chăm sóc khách hàng; cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác về tình hình cung ứng điện, diễn biến phụ tải cũng như nguyên nhân sản lượng điện tiêu thụ tăng cao trong các đợt nắng nóng kéo dài, góp phần giúp khách hàng và người dân hiểu rõ hơn về tình hình sử dụng điện thực tế trong mùa hè.

Bên cạnh đó, EVNNPC đã tăng cường ứng dụng công nghệ số trong chăm sóc khách hàng. Hệ thống trung tâm chăm sóc khách hàng hoạt động 24/7, tiếp nhận yêu cầu qua nhiều kênh, giúp khách hàng dễ dàng tra cứu thông tin và phản ánh kịp thời các vấn đề phát sinh.

Đối với các phản ánh liên quan đến hóa đơn tiền điện tăng cao trong mùa nắng nóng, EVNNPC xác định đây là nội dung trọng tâm cần xử lý minh bạch, kịp thời. Tổng công ty đã chỉ đạo các đơn vị trong Tổng công ty thực hiện đồng bộ các giải pháp: Chủ động rà soát sản lượng điện tiêu thụ của khách hàng có mức tăng bất thường; phối hợp kiểm tra hệ thống đo đếm, đảm bảo ghi chỉ số công tơ chính xác; giải thích rõ nguyên nhân tăng cao; tư vấn giải pháp sử dụng điện hợp lý để giảm chi phí tiền điện cho khách hàng... Ngoài ra, EVNNPC cũng công khai thông tin, khách hàng có thể tự tra cứu được sản lượng điện tiêu thụ theo ngày trên app, web; minh bạch hóa cách tính hóa đơn tiền điện.

Với phương châm chăm sóc khách hàng chủ động, lấy khách hàng làm trọng tâm, nhằm tạo sự đồng thuận và nâng cao chất lượng dịch vụ. Nhờ các giải pháp đồng bộ, công tác tiếp nhận và xử lý phản ánh của khách hàng đã được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt mức cao, góp phần nâng cao sự hài lòng và niềm tin của người dân đối với ngành điện.

- Có thể thấy, áp lực cung ứng điện mùa hè rất lớn, trong đó sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả được xác định là giải pháp quan trọng. Tuy nhiên, trên thực tế, công tác này vẫn chưa đạt như kỳ vọng, xin ông cho biết, đâu là khó khăn lớn nhất hiện nay trong việc thúc đẩy tiết kiệm điện?

Ông Đỗ Văn Năm: Khó khăn hiện nay là sự đan xen của cả 3 yếu tố: Nhận thức, cơ chế và công cụ thực hiện. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất là việc chuyển từ “nhận thức” sang “hành động thường xuyên”.

Thực tế cho thấy, phần lớn người dân và doanh nghiệp đều hiểu cần phải tiết kiệm điện, đặc biệt trong các đợt nắng nóng hoặc khi hệ thống điện gặp áp lực. Tuy nhiên, việc sử dụng điện tiết kiệm vẫn chưa trở thành thói quen ổn định, liên tục. Nhiều khách hàng chỉ điều chỉnh hành vi khi có cảnh báo nguồn điện thiếu công suất đỉnh, hệ thống điện bị sự cố hoặc hóa đơn tăng cao, trong khi tiềm năng tiết kiệm điện bền vững còn rất lớn.

Bên cạnh đó, cơ chế khuyến khích hiện nay chưa thực sự tạo động lực mạnh. Một số chương trình điều chỉnh phụ tải, dịch chuyển phụ tải hay sử dụng điện hiệu quả vẫn chủ yếu dựa trên tinh thần tự nguyện. Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các cơ sở sản xuất lớn, việc thay đổi quy trình vận hành hoặc đầu tư công nghệ tiết kiệm điện thường liên quan đến chi phí, kế hoạch sản xuất và lợi ích kinh tế trước mắt, nên cần có cơ chế đủ hấp dẫn và ổn định lâu dài.

Đã có Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả và Thủ tướng đã ban hành các Chỉ thị số 09/CT-TTg, Chỉ thị 10/CT-TTg năm 2026, tuy nhiên sự vào cuộc của các cơ quan liên quan còn chưa quyết liệt. Trong bối cảnh mùa hè phụ tải tăng rất cao, tiết kiệm điện không còn là giải pháp tình thế mà phải trở thành “nguồn điện tại chỗ” quan trọng nhất và ít tốn kém nhất. Để làm được điều đó, cần đồng thời nâng cao nhận thức, hoàn thiện cơ chế khuyến khích và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, dữ liệu số để mỗi khách hàng có thể chủ động quản lý và tối ưu việc sử dụng điện của mình.

- Xin cảm ơn ông!

Ông Đỗ Văn Năm - Thành viên Hội đồng thành viên, Tổng công ty Điện lực miền Bắc: EVNNPC đã và đang chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp kỹ thuật, vận hành và điều độ phụ tải nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định và liên tục cho khách hàng.