Đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng: Hiện đại nhưng... ế ẩm

Vì đâu nên nỗi...

Bất chấp cả công văn của Bộ Giao thông vận tải yêu cầu tất cả các xe tải trên 15 tấn không được đi đường 5 cũ do đang phải sửa chữa, sau gần 4 tháng đưa vào khai thác, đường ôtô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng hiện đại với 6 làn xe vẫn rất ít xe qua lại và hầu như không có xe vận tải container.

Đường cao tốc hiện đại nhưng nhiều xe không dám đi

Ông Phạm Xuân Việt - Giám đốc một công ty vận tải container đường dài cho biết, hiện tại gần như tất cả các doanh nghiệp kinh doanh vận tải nói chung và vận tải container nói riêng đều không chọn đi đường cao tốc vì phí quá cao (gấp 2,62 lần phí lưu thông trên quốc lộ 5 cũ). Ví dụ một công ty có 20 đầu xe, trung bình mỗi ngày một xe khứ hồi được hai chuyến hàng, số tiền phí chênh lệch so với phí lưu thông trên đường 5 cũ cũng tăng lên vài chục triệu trong một ngày, trong khi đơn hàng đã ký từ trước đó, chủ hàng không đồng ý điều chỉnh giá cước nên kinh phí bù chênh lệnh này là quá lớn, thậm chí thu không đủ bù chi. Theo tính toán của Hiệp hội Vận tải Hải phòng, nếu đi vào đường cao tốc với mức phí cao "ngất ngưởng" như vậy, trung bình mỗi tháng doanh nghiệp vận tải Hải Phòng sẽ phải mất hơn 300 tỷ chi phí phát sinh.

Ông Lương Duy Hoàng chủ một doanh nghiệp vận tải hàng rời cho biết  thêm, một nguyên nhân không hề đơn giản nữa khiến các doanh nghiệp kinh doanh vận tải hàng hóa và container không muốn đi trên tuyến đường hiện đại này là do phần lớn các khu công nghiệp, các nhà máy lớn, các kho chứa hàng hóa của các doanh nghiệp hiện tại đều nằm hai bên quốc lộ 5 cũ. Vậy nên dù đi trên đường cao tốc nhưng để trả hàng đúng địa điểm thì cuối cùng xe vẫn cứ phải rẽ sang các đường tỉnh lộ, có những nơi đường vòng này dài gấp đôi so với việc đi theo lộ trình quen thuộc trên đường 5 cũ. Cùng với đó, việc kiểm soát tải trọng xe trên đường cao tốc Hà Nội  - Hải Phòng được thực hiện chặt chẽ hơn so với quốc lộ 5 nên các tài xế chấp nhận liều lĩnh cho xe đi len lỏi vào các đường tỉnh lộ địa phương, để tránh trạm thu phí... vì vậy những con đường này cũng đang xuống cấp nhanh chóng.

Theo thống kê của Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) - chủ đầu tư Dự án đường ôtô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, lưu lượng xe vận tải hàng hóa lưu thông trên đường cao tốc khá thấp, chỉ đạt khoảng 102.000 lượt xe/tổng số 1,3 triệu lượt xe (tương đương 7,65%) và bằng 15% so với lượng xe loại này lưu thông trên quốc lộ 5.

Dù vậy, bắt đầu từ ngày 1/4 mức phí trên hệ thống cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và 2 trạm thu phí ở quốc lộ 5 vẫn sẽ đồng loạt tăng. Ở quốc lộ 5 (cũ) sẽ dao động từ 45.000 đồng/lượt đến 200.000 đồng/lượt (tăng từ 15.000 đồng đến 40.000 đồng/lượt so với mức phí cũ). Còn tại cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, phí tăng trung bình 25% so với mức áp từ đầu tháng 12/2015. Mức phí cao nhất là 840.000 đồng/lượt áp cho xe tải có tải trọng từ 18 tấn trở lên và xe container 40' cho tuyến từ vành đai 3 đến nút giao đường 356 (Đình Vũ) và ngược lại. Cũng với tuyến này, phí áp cho ô tô dưới 12 chỗ tăng từ mức 160.000 đồng/lượt lên 210.000 đồng/lượt.

Các chuyên gia kinh doanh vận tải cho rằng, quyết định tăng phí đường bộ trong lúc này là quá "tàn nhẫn" với doanh nghiệp. Trên thực tế người chịu thiệt thòi cuối cùng vẫn là người dân, bởi cước đường bộ tăng các doanh nghiệp vận tải cũng sẽ tìm cách tăng giá vận tải, giá cả hàng hóa vì thế cũng sẽ tăng theo.

Các phương án khai thác được tính đến 

Trước tình trạng "ế ẩm" như vậy, mới đây VIDIFI đã đề xuất một số phương án nhằm thu hút các phương tiện vận tải hàng hóa tham gia giao thông nhiều hơn trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng.

Ngày 22/3, VIDIFI đã có tờ trình kiến nghị Bộ Giao thông vận tải chấp thuận việc tạm thời giảm 35% mức phí xe tải có tải trọng từ 18 tấn trở lên, xe chở hàng bằng container loại 40' từ ngày 1/4 và áp dụng trong năm 2016. Sau năm 2016, căn cứ lưu lượng xe lưu thông, VIDIFI sẽ báo cáo Bộ GTVT cho điều chỉnh mức phí xe từng loại cho phù hợp, mức phí cao nhất đối với xe container loại 40' từ nút giao vành đai III đến nút giao đường 356 (Đình Vũ) và ngược lại là 760.000 đồng (giảm 80.000 đồng so với biểu giá thu phí được điều chỉnh tăng từ ngày1/4 ).

Theo đại diện VIDIFI, việc giảm 35% mức phí xe tải có tải trọng từ 18 tấn trở lên, xe container 40' từ ngày 1/4 tới sẽ kích thích các phương tiện thuộc diện trên tham gia giao thông nhiều hơn trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng. Số lượng xe tăng sẽ đảm bảo được doanh thu, phương án kinh doanh thu hồi vốn của dự án vẫn được bảo đảm. Cho biết về khả năng áp dụng mức phí này, vị đại diện VIDIFI cho biết, theo quy trình và bảo đảm việc thực hiện theo phương án tài chính của dự án nên tổng công ty đã có báo cáo với Bộ Giao thông vận tải.

Trước động thái thu hút tích cực trên của chủ đầu tư, một số doanh nghiệp lớn như: Samsung, Honda Việt Nam… cho biết, nếu giảm mức phí như trên thì toàn bộ phương tiện vận tải trên tuyến của họ sẽ đi trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng.