Đưa nghị quyết Trung ương 2 vào cuộc sống: Tạo động lực trong kỷ nguyên mới

Sáng 13/4, tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Hội nghị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, định hình "hành lang pháp lý" và "kịch bản phát triển", đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

Hội nghị diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ Hội trường Diên Hồng đến các điểm cầu trên cả nước. Tại hội nghị, các đại biểu đã được nghe 5 chuyên đề cốt lõi, bao quát toàn diện các lĩnh vực từ xây dựng Đảng, chỉnh đốn đội ngũ đến chiến lược phát triển kinh tế - xã hội bứt phá.

Xây dựng Đảng là "then chốt": Cụ thể hóa Quy định thi hành Điều lệ Đảng

Mở đầu hội nghị, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương đã trình bày chuyên đề về “Quy định thi hành Điều lệ Đảng” (Quy định số 20-QĐ/TW).

Đây là văn bản nền tảng, bám sát nguyên tắc tuân thủ Điều lệ Đảng nhưng được cập nhật để phù hợp với thực tiễn nhiệm kỳ mới. Quy định tập trung vào việc kiện toàn nhân sự chi bộ nhiệm kỳ 2025 - 2030, bảo đảm tính liên tục và thống nhất trong lãnh đạo. Việc ban hành quy định này là bước chuẩn bị quan trọng để tiến tới sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng tại Đại hội XV, khẳng định quyết tâm xây dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh ngay từ cơ sở.

"Việc Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV ban hành Quy định thi hành Điều lệ Đảng lần này là bước chuẩn bị rất quan trọng cho việc tổng kết thực tiễn, đề xuất bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng cùng với bổ sung, sửa đổi Cương lĩnh Chính trị xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội tại Đại hội XV của Đảng vào dịp 100 năm thành lập Đảng ta (1930 - 2030) theo đúng tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng", đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.

Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát: Không để bỏ trống, bỏ lọt các địa bàn, lĩnh vực

Đồng chí Trần Sỹ Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã quán triệt Nghị quyết về “Đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng”.

Điểm mới nổi bật là việc chuyển đổi từ tư duy "xử lý vi phạm" sang "chủ động phát hiện, bảo vệ và nhân rộng nhân tố tích cực". Chuyên đề nhấn mạnh việc hiện đại hóa công tác kiểm tra thông qua chuyển đổi số, liên thông dữ liệu và xử lý nghiêm các biểu hiện né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Đây chính là công cụ sắc bén để giữ vững kỷ cương, củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

"Việc ban hành Nghị quyết thay thế Nghị quyết Trung ương 5 Khóa X là rất cần thiết, góp phần xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, toàn diện, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu, sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng và năng lực quản lý, quản trị quốc gia vì sự phát triển của đất nước”, đồng chí Trần Sỹ Thanh nói.

Đồng thời đồng chí Trần Sỹ Thanh nhấn mạnh, Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã chỉ rõ phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng; đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương pháp công tác kiểm tra, giám sát, gắn kiểm tra, giám sát với các phương thức kiểm soát quyền lực khác. Kiểm tra, giám sát là phương thức lãnh đạo chủ yếu, rất quan trọng để góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng.

Chuyển trọng tâm sang giám sát thường xuyên; chủ động ngay từ đầu, xuyên suốt trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quyết định của cấp ủy các cấp; bảo đảm mọi chủ trương, đường lối của Đảng được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả…

Để thực hiện tốt các nhiệm vụ đặt ra và bảo đảm nguyên tắc “ở đâu có hoạt động của tổ chức đảng, đảng viên thì ở đó phải được kiểm tra, giám sát”, không để bỏ trống, bỏ lọt các địa bàn, lĩnh vực; không để “khoảng trống”, “vùng tối” mà công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không vươn tới được; tổ chức bộ máy của cấp ủy, tổ chức đảng, Ủy ban Kiểm tra các cấp phải phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Do vậy, việc rà soát, sửa đổi để cập nhật, bổ sung những quan điểm, nội dung, quy định mới và thay thế Quy định số 296-QĐ/TW là rất cần thiết.

Công tác chính trị, tư tưởng: Thực sự trở thành "văn hóa trong lãnh đạo"

Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã trình bày Quy định số 19-QĐ/TW về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng.

Đây là lần đầu tiên Đảng ta ban hành một quy định mang tính hệ thống, toàn diện về lĩnh vực này. Mục tiêu cao nhất là làm cho công tác chính trị, tư tưởng thực sự trở thành "văn hóa trong lãnh đạo". Đảng yêu cầu không để khoảng trống thông tin, giữ vững thế chủ động trên mặt trận tư tưởng và lấy chuẩn mực đạo đức công vụ làm thước đo để chấn chỉnh những biểu hiện lệch lạc, suy thoái.

Quy định công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng là kết quả của quá trình chuẩn bị công phu, nghiêm túc, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và sự chỉ đạo trực tiếp, sâu sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đặc biệt là đồng chí Tổng Bí thư. Quá trình xây dựng được tiến hành bài bản, khoa học, bám sát Cương lĩnh, Điều lệ Đảng, các nghị quyết, kết luận của Trung ương; đồng thời kế thừa có chọn lọc những kết quả lý luận và tổng kết thực tiễn trong nhiều nhiệm kỳ, nhất là 40 năm đổi mới; cùng những ý kiến đóng góp sâu sắc từ các đảng bộ trực thuộc Trung ương.

Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, điểm nổi bật của Quy định là lần đầu tiên công tác chính trị, tư tưởng được tiếp cận như một hệ thống quản trị: có mục tiêu, tiêu chí, được lượng hóa, đo lường, có kiểm soát và quy định trách nhiệm rõ ràng. Đây không chỉ là một văn bản quy phạm nội bộ, mà là bước nâng tầm chiến lược đối với công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng; là nền tảng để củng cố niềm tin, tăng cường sức mạnh nội sinh của đất nước, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Phòng, chống tham nhũng, lãng phí: Đấu tranh chống "giặc nội xâm"

Đồng chí Lê Minh Trí, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương đã quán triệt Nghị quyết số 04 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Điểm đột phá là sự gắn kết chặt chẽ giữa chống tham nhũng với chống lãng phí và tiêu cực, thúc đẩy hiệu năng quản lý nhà nước. Nghị quyết yêu cầu các cấp ủy Đảng phải chủ động hành động ngay từ cơ sở, không chờ đợi hướng dẫn, nhằm tạo ra môi trường kinh doanh liêm chính, minh bạch.

Về quan điểm, nguyên tắc xử lý sai phạm, đồng chí Lê Minh Trí nhấn mạnh, nội hàm mới trong Nghị quyết 04 để giải quyết hai yêu cầu vừa kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vừa đồng hành, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội là quan điểm: “Xử lý nghiêm minh, kịp thời, nhân văn, thuyết phục, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; đồng thời bảo đảm khách quan, toàn diện, xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp. Ưu tiên thu hồi tối đa tài sản, khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả”.

Việc xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia, dân tộc để xử lý phù hợp là bảo vệ người đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, khuyến khích kiến tạo phát triển.

Kiên định mục tiêu tăng trưởng "2 con số"

Chuyên đề cuối cùng và cũng là kịch bản hành động cho sự phát triển kinh tế được đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương trình bày về Kết luận số 18-KL/TW.

Đảng xác lập mục tiêu bứt phá: Phấn đấu tăng trưởng kinh tế ở mức “hai con số” trong giai đoạn 2026- 2030. Để đạt được điều này, kịch bản hành động tập trung vào việc khơi thông nguồn lực đầu tư công, nợ công và tài chính quốc gia. Ngành Công Thương và các ngành động lực được giao nhiệm vụ đi đầu trong việc đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển từ “tuần tự” sang “đột phá”, tạo tiền đề đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao.

Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, tình hình thế giới có nhiều diễn biến mới hết sức phức tạp, khó lường, gây gián đoạn nguồn cung; đặc biệt là xung đột ở Trung Đông khiến giá dầu, khí và chi phí vận tải tăng cao, ảnh hưởng tiêu cực đến thương mại, đầu tư quốc tế và tác động trực tiếp đến việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội nước ta.

Mặc dù khó khăn nhiều hơn thời cơ, thuận lợi, nhưng để hoàn thành 02 mục tiêu chiến lược 100 năm, chúng ta vẫn kiên định mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, liên tục trong nhiều năm.

Sau khi nghe các chuyên đề báo cáo tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá: “Tôi cơ bản nhất trí với các định hướng thực hiện. Trong giai đoạn phát triển mới, sau thành công của Đại hội XIV và kiện toàn bộ máy nhân sự nhiệm kỳ 2026 - 2031, hệ thống chính trị đã cơ bản hoàn chỉnh. Yêu cầu đặt ra hiện nay là phải tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm”. Đồng thời nhấn mạnh 5 vấn đề cốt yếu:

Thứ nhất, phải nhận thức thực chất, đầy đủ và sâu sắc các quy định của Đảng. Đây là "thể chế bản lề" đảm bảo sự vận hành thống nhất, xuyên suốt của toàn hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở. Giữ vững kỷ cương, kỷ luật Đảng là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực lãnh đạo và cầm quyền. Mỗi cán bộ, đảng viên phải thực hiện nghiêm, không được "phát biểu khác, làm khác" hoặc lợi dụng quy định để trục lợi cá nhân. Mọi sai phạm phải được xử lý nghiêm minh gắn với kiểm tra, giám sát chặt chẽ.

Thứ hai, cần đoạn tuyệt với tư duy phát triển cũ – tư duy dựa dẫm vào ngân sách, đất đai và đầu tư công làm trụ cột (vốn có tính hữu hạn và thiên về phân chia hơn kiến tạo).

Vốn Nhà nước phải là "vốn mồi" để kích hoạt các nguồn vốn ngoài Nhà nước. Khơi dậy nguồn vốn trong Nhân dân. Đây không chỉ là tiền tệ mà còn là trí tuệ, kỹ năng và khát vọng vươn lên. Khi nguồn lực này được kết nối với công nghệ và hạ tầng, nó sẽ tạo ra sức mạnh tự cường vô hạn cho nền kinh tế.

Thứ ba, khắc phục tư duy cục bộ địa phương, ngành và nhiệm kỳ trong quy hoạch. Quy hoạch phải được hiểu là "tư duy phát triển được không gian hóa" với tầm nhìn dài hạn, đa mục tiêu và tích hợp. Lấy hướng Đông làm đột phá mở ra đại dương, lan tỏa sức phát triển sâu vào phía Tây; trục Bắc - Nam là xương sống.

Chấm dứt tình trạng đầu tư theo phong trào, "xin - cho" hay tư duy nhiệm kỳ. Mọi dự án phải tuân thủ tiêu chuẩn quốc gia, đảm bảo tính kết nối đồng bộ giữa hạ tầng giao thông với điện lực, năng lượng, giáo dục và y tế.

Thứ tư, giải phóng sức sản xuất, khơi thông mọi "mạch máu" kinh tế. Mục tiêu tăng trưởng 2 con số đòi hỏi quyết tâm rất cao. 

"Nền kinh tế mạnh chỉ thực sự mạnh khi từng tế bào phải mạnh" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh. Tăng trưởng thực chất phải hình thành từ hai chiều: từ điều hành vĩ mô của Trung ương và từ sự khỏe mạnh của từng "tế bào" kinh tế (hộ gia đình, doanh nghiệp).

Đảm bảo thể chế ổn định, chi phí tuân thủ hợp lý và tiếp cận thị trường công bằng. Biến niềm tin của người dân và doanh nghiệp thành động lực phát triển lâu dài.

Thứ năm, nâng cao hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Sau giai đoạn khởi động, mô hình chính quyền địa phương hai cấp cần đi vào chiều sâu với nguyên lý: "Trung ương mạnh về chiến lược, thể chế; địa phương mạnh về tổ chức thực hiện".

Trọng tâm là cấp xã, bởi đây là nơi tiếp xúc trực tiếp với dân, nơi "gốc" của mọi nghị quyết. Năm 2026 sẽ tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở. Trong đó, cấp xã phải được giao quyền chủ động gắn với trách nhiệm cụ thể để giải quyết các vấn đề phát sinh ngay tại địa bàn, tạo sức bật từ cơ sở lên cấp tỉnh và Trung ương.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ: “Những nội dung tôi vừa trao đổi không chỉ là những yêu cầu cụ thể trong tổ chức thực hiện Nghị quyết, mà là những vấn đề có ý nghĩa định hướng lâu dài đối với năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và hiệu quả vận hành của toàn bộ hệ thống chính trị trong giai đoạn phát triển mới.

Tôi đề nghị các cấp ủy, tổ chức đảng, các đồng chí cán bộ, đảng viên từ Trung ương đến cơ sở phải thực sự vào cuộc với tinh thần trách nhiệm cao nhất, chủ động hơn, quyết liệt hơn, thực chất hơn. Mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi địa phương phải tự đặt mình trong tổng thể chung, nhìn rõ vai trò, trách nhiệm của mình trong bức tranh phát triển chung của đất nước, từ đó hành động một cách nhất quán, có kỷ luật và có hiệu quả.

Điều quan trọng hơn cả là phải tạo được niềm tin và động lực phát triển trong toàn xã hội. Khi người dân tin tưởng, doanh nghiệp tin tưởng, hệ thống vận hành thông suốt, nguồn lực được khơi thông, thì khát vọng phát triển sẽ được chuyển hóa thành sức mạnh thực tế, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới".

Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã tạo nên sự thống nhất cao về nhận thức và hành động trong toàn Đảng, toàn quân và toàn dân. Với 5 chuyên đề toàn diện, Nghị quyết Trung ương 2 khóa XIV trở thành kim chỉ nam, để mỗi cán bộ, đảng viên thực hiện quyết liệt, đưa đất nước vững bước trong kỷ nguyên mới.