Đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển của toàn xã hội

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo toàn dân

Sự kiện có sự tham dự của ông Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; ông Hồ Quốc Dũng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; nguyên lãnh đạo Chính phủ; lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương, đại diện các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm đổi mới sáng tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, các nhà khoa học, nhà sáng chế và cơ quan báo chí.

Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia là sự kiện chính trị - xã hội quan trọng khẳng định quyết tâm và cam kết mạnh mẽ của Đảng, Nhà nước trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo toàn dân, toàn diện, đưa các cơ chế, chính sách về đổi mới sáng tạo vào thực tiễn để đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực quan trọng cho phát triển đất nước nhanh và bền vững. 

Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng luôn nhấn mạnh vai trò động lực của đổi mới sáng tạo, yêu cầu tự chủ công nghệ cốt lõi và sự đồng hành giữa đổi mới công nghệ với đổi mới thể chế. Đây là những gợi mở đáng chú ý: Muốn giải phóng sức sáng tạo, phải đồng thời tạo điều kiện cho con người, công nghệ và cách thức tổ chức cùng tiến lên.

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đất nước đang xác lập những định hướng lớn cho kỷ nguyên phát triển mới. Việc đặt vấn đề xây dựng tầm nhìn phát triển trong 100 năm tiếp theo thể hiện trách nhiệm với tương lai lâu dài của dân tộc. Tầm nhìn ấy yêu cầu chúng ta vượt lên giới hạn của một nhiệm kỳ, suy nghĩ về những nền tảng phải xây dựng hôm nay để các thế hệ mai sau có thể tiến xa hơn. Yêu cầu ấy đòi hỏi tư duy đổi mới. 

Bộ trưởng nêu rõ, tư duy đổi mới là cuộc “sắp xếp lại giang sơn” mở ra yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển, nâng cao hiệu lực bộ máy và xây dựng nền quản trị gần dân, phục vụ nhân dân. Ý nghĩa của sự thay đổi phải được thể hiện trong công việc giải quyết nhanh hơn, nguồn lực sử dụng hiệu quả hơn, cơ hội phát triển rộng mở hơn.

Tư duy đổi mới là mô hình phát triển Việt Nam được xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo là động lực chính. Đây là sự chuyển đổi căn bản về cách tạo ra năng lực phát triển của đất nước. "Chúng ta phải tạo ra nhiều giá trị hơn bằng tri thức, năng suất và khả năng làm chủ công nghệ. Mỗi đồng vốn, mỗi nguồn tài nguyên, mỗi giờ lao động phải được sử dụng thông minh hơn" - Bộ trưởng nói. 

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cũng nêu, Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, khơi dậy khát vọng khởi nghiệp, tinh thần dám làm, chấp nhận rủi ro và khoan dung với thất bại. Chiều sâu của một quốc gia khởi nghiệp nằm ở khả năng nuôi dưỡng sáng kiến và tạo cơ hội để sáng kiến ấy trưởng thành.

Từ đó, Bộ trưởng nhấn mạnh những yêu cầu rất cụ thể. Với mỗi người dân, tư duy đổi mới bắt đầu từ học tập suốt đời, chủ động tiếp cận công nghệ và cải tiến công việc hàng ngày. Một sáng kiến giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí hay nâng cao chất lượng đều đáng được trân trọng.

Với mỗi doanh nghiệp, đổi mới cần trở thành một phần của chiến lược kinh doanh. Hãy bắt đầu từ bài toán thực tế của mình: năng suất ở đâu còn thấp, khách hàng cần gì, công nghệ nào có thể tạo ra giá trị mới. Đầu tư cho con người và nghiên cứu chính là đầu tư cho năng lực cạnh tranh lâu dài.

Với mỗi tổ chức, trường đại học, viện nghiên cứu, cần xây dựng môi trường khuyến khích câu hỏi mới, lắng nghe ý kiến khác biệt và đánh giá ý tưởng bằng kết quả kiểm chứng. Người đứng đầu phải tạo điều kiện để người có sáng kiến được thử sức và chịu trách nhiệm.

Với mỗi bộ, ngành, địa phương, tư duy đổi mới phải thể hiện trước hết trong cách xây dựng và thực thi chính sách. Khi thực tiễn xuất hiện vấn đề mới, phải chủ động nghiên cứu, đề xuất cơ chế phù hợp. Khi người dân, doanh nghiệp gặp vướng mắc, phải xác định rõ ai giải quyết, khi nào hoàn thành và kết quả được đo bằng gì.

"Bộ Khoa học và Công nghệ cũng phải bắt đầu từ chính mình: đổi mới cách đặt hàng, tài trợ, đánh giá và hỗ trợ ứng dụng kết quả nghiên cứu; đưa chính sách đến gần hơn với nhu cầu thực tế; lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo" - Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho hay. 

"Kim chỉ nam" định hình sự phát triển

Tại sự kiện, ông Na Ki Hong, Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam chia sẻ, đối với Samsung, đổi mới sáng tạo không chỉ là một khẩu hiệu hay một xu hướng, mà là DNA sống còn, là kim chỉ nam định hình toàn bộ sự phát triển của chúng tôi trên toàn cầu.

"Chúng tôi nhận thấy sự đồng điệu sâu sắc trong định hướng phát triển của Việt Nam và Samsung. Việt Nam coi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng chủ yếu; Samsung lấy đổi mới công nghệ làm nền tảng để duy trì năng lực cạnh tranh và tạo ra giá trị mới cho xã hội" - ông Na Ki Hong nêu.

Theo các thống kê gần đây, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 77,3% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam; trong các ngành điện tử và công nghệ cao, vai trò của khu vực FDI càng nổi bật. Điều đó đặt ra trách nhiệm lớn hơn đối với các tập đoàn toàn cầu đang hoạt động tại Việt Nam.

Ông Tạ Hồng Phúc, Phó Tổng Giám đốc Công ty Hyphen Deux bày tỏ, từ góc nhìn doanh nghiệp, chúng tôi tiếp nhận câu chuyện về hệ thống đổi mới sáng tạo ở một điểm rất cụ thể: Công nghệ phải đi hết con đường đến sản phẩm và khách hàng. Với ngành bán dẫn, hành trình đó dài hơn nhiều so với một mốc kỹ thuật được công bố.

"Đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển khi công nghệ tạo ra sản phẩm, năng suất, việc làm và doanh thu. Cách cụ thể để nâng phần giá trị do Việt Nam tạo ra là có nhiều linh kiện, thiết kế, phần mềm và giải pháp do đội ngũ trong nước làm chủ được tích hợp vào sản phẩm. Thành công không chỉ là một con chip được tạo ra, mà là một con chip được sử dụng và tiếp tục cải tiến" - ông Tạ Hồng Phúc nói. 

Cũng tại sự kiện, ông Nguyễn Khánh Linh, CEO TDA Việt Nam - một doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo cho biết, sau 6 năm phát triển, doanh nghiệp đã mở rộng đội ngũ lên hơn 100 kỹ sư công nghệ tại 4 văn phòng trong và ngoài nước, đồng hành cùng hơn 400 dự án, 150 khách hàng trong nhiều lĩnh vực như giáo dục, bất động sản, thương mại điện tử, sản xuất và tài chính.

“Đây là lần đầu tiên chúng tôi tham dự Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia. Sự kiện là cơ hội để doanh nghiệp giao lưu, học hỏi với các đơn vị trong ngành, đồng thời tìm kiếm thêm cơ hội hợp tác và động lực để phát triển các sản phẩm công nghệ tại thị trường trong nước" - ông Nguyễn Khánh Linh khẳng định. 

Đặc biệt, đây là dịp để đơn vị giới thiệu các sản phẩm của doanh nghiệp tới những đơn vị có nhu cầu chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm nâng cao năng suất và tối ưu hoạt động. Các sản phẩm của TDA Việt Nam đã được cung cấp tại thị trường Nhật Bản trong khoảng 5 năm qua, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất làm việc.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, nhu cầu tại thị trường Việt Nam ngày càng tăng. Các doanh nghiệp đang đẩy mạnh tự động hóa, chuyển đổi số và ứng dụng AI, vì vậy TDA Việt Nam đã bắt đầu tập trung khai thác thị trường trong nước từ hơn một năm trở lại đây. "Khi đầu tư vào thị trường Việt Nam, chúng tôi nhận thấy Nhà nước đang tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin, từ chính sách ưu đãi về thuế đến các chương trình hỗ trợ tiếp cận thông tin, chính sách, cũng như tạo điều kiện để doanh nghiệp tham dự các triển lãm, hội nghị, hội thảo chuyên ngành" - ông Nguyễn Khánh Linh đánh giá. 

Tại sự kiện, không gian triển lãm, trải nghiệm và kết nối có sự tham gia của 150 gian hàng trong nước nhằm giới thiệu công nghệ, sản phẩm, giải pháp và mô hình đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức hỗ trợ, tổ chức tài chính. 

Theo quy định tại Nghị định số 268/2025/NĐ-CP, ngày 1/10 hằng năm là Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia. Các hoạt động hưởng ứng năm 2026 được triển khai trên phạm vi cả nước từ ngày 25/9 đến hết ngày 5/10/2026.