Dư địa nào cho xuất khẩu viên nén gỗ Việt?

Dư địa thị trường xuất khẩu và nội địa cho viên nén gỗ rất lớn, tuy nhiên, vẫn đang tồn tại một số yếu tố ảnh hưởng tới sự phát triển bền vững của ngành.
Những thay đổi về chính sách từ các thị trường nhập khẩu gỗ chính của Việt Nam Doanh nghiệp FDI chiếm gần 50% kim ngạch xuất khẩu ngành gỗ Miếng bánh viên nén gỗ 31 tỷ USD, doanh nghiệp Việt làm gì để giành phần?

Dự báo quy mô xuất khẩu viên nén gỗ năm 2023 sẽ giảm 17% so với năm ngoái

Sau thời gian “sốt” năm 2022 với lượng xuất khẩu viên nén gỗ tăng 30% và giá xuất khẩu tăng 150 - 200% so với năm 2021, hiện xuất khẩu viên nén sụt giảm cả về lượng và đơn giá xuất khẩu, đặc biệt là tại thị trường Hàn Quốc. Nếu đà xuất khẩu như hiện nay được duy trì, quy mô xuất khẩu viên nén gỗ năm 2023 sẽ tụt khoảng 15 - 17% so với năm 2022.

Viên nén gỗ (ảnh Nguyễn Hạnh)
Viên nén gỗ. Ảnh Nguyễn Hạnh

Trong 9 tháng năm 2023, trong khi lượng xuất khẩu vào thị trường Nhật Bản đạt 2 triệu tấn, tương đương gần 82% lượng xuất khẩu vào thị trường này năm 2022, lượng xuất khẩu vào Hàn Quốc chỉ đạt gần 1,3 triệu tấn, tương đương 56% lượng xuất vào thị trường này trong cả năm 2022.

Chia sẻ từ một số doanh nghiệp xuất khẩu cho thấy lượng viên nén của Việt Nam xuất sang Hàn Quốc giảm không phải là giảm cầu tại thị trường này mà do các doanh nghiệp Hàn Quốc nhập khẩu viên nén từ các nguồn cung khác, bao gồm cả nguồn cung từ Nga.

Ngành viên nén Việt Nam vẫn có cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu, đặc biệt tại Nhật Bản. Theo đánh giá của các doanh nghiệp viên nén, nhu cầu tiêu thụ viên nén gỗ tại Nhật Bản sẽ mở rộng gấp 3 lần so với hiện tại. Hiện Việt Nam đang cung khoảng 80% viên nén cho thị trường này. Cơ hội mở rộng thị phần tại đây là rất lớn.

Viên nén xuất khẩu vào Nhật Bản đòi hỏi cần có chứng chỉ bền vững. Do nguồn cung viên nén làm từ vỏ dầu cọ (PKS) có nguồn gốc từ Indonesia có thể sẽ không đạt được chứng chỉ và do vậy không đáp ứng được yêu cầu của thị trường Nhật Bản. Nếu điều này xảy ra, các doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội thay thế nguồn cung PKS từ Indonesia.

Tại thị trường Hàn Quốc, dư địa phát triển cho các doanh nghiệp Việt Nam trong tương lai không nhiều. Quy mô của thị trường này không có nhiều thay đổi. Đây là thị trường tương đối dễ tính, chấp nhận các nguồn cung với chất lượng và tiêu chuẩn không cao. Hiện một số doanh nghiệp của Hàn Quốc, chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ, vẫn tiếp tục mua nguồn viên nén từ Nga. Hàn Quốc là quốc gia duy nhất trên thế giới còn sử dụng nguồn cung từ Nga.

Theo một số doanh nghiệp Việt Nam hiện đang xuất khẩu viên nén vào Hàn Quốc, một số nhà mua lớn của Hàn Quốc đang bắt đầu đòi hỏi các bằng chứng về truy xuất nguồn gốc. Theo đánh giá của các doanh nghiệp này, trong 4 - 5 năm tới, yêu cầu truy xuất nguồn gốc sản phẩm sẽ là bắt buộc đối với các sản phẩm xuất khẩu vào Hàn Quốc.

Vẫn đang đối diện với nhiều khó khăn

Mặc dù mới chỉ hình thành trong thời gian ngắn, ngành viên nén đã trở thành một hợp phần quan trọng của ngành chế biến gỗ. Ngành vẫn đang tiếp tục mở rộng và còn nhiều dư địa để phát triển trong tương lai, cả ở thị trường xuất khẩu và nội địa. Tuy nhiên ngành đang phải đối mặt với một số khó khăn trực tiếp ảnh hưởng tới sự phát triển bền vững.

Một trong những khó khăn lớn nhất là tính chưa bền vững về nguồn gỗ nguyên liệu đầu vào kể cả về lượng và về tiêu chuẩn, chất lượng. TS Tô Xuân Phúc – Giám đốc điều hành Chương trình Chính sách, Thương mại và Tài chính Lâm nghiệp Tổ chức Forest Trends nhận định, giải quyết các khó khăn này đòi hỏi Chính phủ cần có các cơ chế chính sách hợp lý, đặc biệt là chính sách về cân bằng giữa năng lực chế biến và vùng nguyên liệu rừng trồng.

Cụ thể, các cơ quan quản lý tại các địa phương cần tính toán khả năng cung gỗ nguyên liệu của các diện tích rừng trồng (và các cơ sở chế biến) trong phạm vi địa phương của mình, đánh giá năng lực và công suất của các dự án chế biến, dựa trên đó quyết định cấp phép cho các dự án này theo khả năng cung nguyên liệu.

Quyết định này cần đảm bảo công suất chế biến của các doanh nghiệp sử dụng cùng nguồn gỗ nguyên liệu đầu vào (ví dụ cùng nguồn gỗ rừng trồng) không vượt quá khả năng cung nguyên liệu của vùng. Quyết định này cũng đòi hỏi những tính toán về mối tương tác và cạnh tranh giữa các hợp phần chế biến của các doanh nghiệp sử dụng gỗ rừng trồng – bao gồm các cơ sở chế biến đồ gỗ, ván bóc, ván ép, dăm, viên nén…

Quyết định phê duyệt đầu tư dựa trên việc cân nhắc các khía cạnh này sẽ giúp làm giảm tính cạnh tranh không bền vững về nguồn nguyên liệu đầu vào giữa các doanh nghiệp thuộc các hợp phần khác nhau của ngành gỗ và giữa các doanh nghiệp trong cùng hợp phần. Điều này sẽ góp phần làm cho các doanh nghiệp trong ngành viên nén (và trong các hợp phần khác của ngành gỗ) phát triển bền vững hơn.

Với tính chất hiện nay, ngành viên nén gỗ xứng đáng để nhận được sự quan tâm hơn cả về mặt cơ chế chính sách. Gỗ nguyên liệu đầu vào của ngành hiện là các phần phụ phẩm của ngành chế biến và/hoặc của nguồn gỗ rừng trồng.

Do là phụ phẩm, phần nguyên liệu này thường không được đánh giá cao về giá trị kinh tế. Tại một số địa phương nơi chưa có sự hiện diện của cơ sở sản xuất viên nén, phần phụ phẩm này thậm chí đang được đốt bỏ.

Tuy nhiên, phần phụ phẩm này hiện đang đem lại kim ngạch gần 800 triệu USD mỗi năm thông qua xuất khẩu. Phần phụ phẩm này cũng đang và sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc góp phần giảm phát thải khí nhà kính, không phải chỉ ở các quốc gia đang nhập khẩu sản phẩm này từ Việt Nam mà còn có tiềm năng giảm phát thải tại chính Việt Nam.

Tuy nhiên hiện nay ngành chưa nhận được cơ chế, chính sách nào nhằm thúc đẩy ngành phát triển bền vững. Các doanh nghiệp ngành viên nén xứng đáng để nhận được các cơ chế, chính sách dành riêng. Các cơ chế, chính sách có thể là những hỗ trợ trực tiếp dành cho các doanh nghiệp sản xuất (ví dụ ưu đãi trong tiếp cận vốn, công nghệ, đất đai…).

Cơ chế, chính sách hỗ trợ cũng có thể là gián tiếp, thông qua các công cụ nhằm khuyến khích mở rộng thị trường xuất khẩu và tiêu thụ nội địa mặt hàng này, bao gồm ưu đãi về giá điện sử dụng viên nén, ưu đãi đối với các doanh nghiệp chuyển đổi từ nguyên liệu phát thải cao sang sử dụng viên nén. Thực hiện hiệu quả các cơ chế chính sách dành riêng cho ngành viên nén sẽ góp phần quan trọng thúc đẩy ngành phát triển bền vững trong tương lai.

Nguyễn Hạnh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Xuất khẩu gỗ

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Danh tính mặt hàng Việt Nam đã chi gần 12 tỷ USD nhập khẩu gần 2 tháng qua

Danh tính mặt hàng Việt Nam đã chi gần 12 tỷ USD nhập khẩu gần 2 tháng qua

Tính đến 15/2, Việt Nam đã chi tới 11,34 tỷ USD để nhập khẩu nhóm mặt hàng phục vụ cho ngành công nghiệp chế biến, chế tạo.
Sản phẩm ống thép của Việt Nam có mặt tại chuỗi bán lẻ của Nhật Bản

Sản phẩm ống thép của Việt Nam có mặt tại chuỗi bán lẻ của Nhật Bản

Chuỗi hệ thống bán lẻ có hơn 1.200 cửa hàng trên khắp Nhật Bản đã nhập khẩu ống thép Hòa Phát để bán tận tay tới người tiêu dùng.
Đồng USD và tồn kho tăng đẩy giá cà phê xuất khẩu suy yếu

Đồng USD và tồn kho tăng đẩy giá cà phê xuất khẩu suy yếu

Đồng USD và tồn kho tăng đẩy giá cà phê giảm. Hiện tượng El Nino thường mang mưa lớn ở Brazil và hạn hán ở Ấn Độ,tác động tiêu cực đến giá cà phê xuất khẩu.
2 tháng đầu năm cả nước xuất siêu 4,72 tỷ USD

2 tháng đầu năm cả nước xuất siêu 4,72 tỷ USD

2 tháng đầu năm 2024, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 113,96 tỷ USD, cán cân thương mại nghiêng về xuất khẩu với con số xuất siêu 4,72 tỷ USD.
Giá hạt điều xuất khẩu đang có xu hướng giảm

Giá hạt điều xuất khẩu đang có xu hướng giảm

Trong tháng 1/2024, giá điều xuất khẩu đạt bình quân 5.311 USD/tấn, giảm khoảng 5% so với cùng kỳ năm ngoái và đang tiếp tục có xu hướng giảm.

Tin cùng chuyên mục

Nhu cầu tiêu thụ lớn, xuất khẩu tôm sang Trung Quốc tăng mạnh 275%

Nhu cầu tiêu thụ lớn, xuất khẩu tôm sang Trung Quốc tăng mạnh 275%

Xuất khẩu tôm Việt Nam sang Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc) trong tháng 1/2024 đạt 42 triệu USD, tăng mạnh 275% so với cùng kỳ năm 2023.
Tháng đầu năm 2024, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Lào tăng 104,4%

Tháng đầu năm 2024, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Lào tăng 104,4%

Xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang Lào trong thời gian tới được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng dựa trên cơ sở của mối quan hệ thương mại tích cực giữa hai nước.
Giá cà phê xuất khẩu đạt gần 3.100 USD/tấn, tăng tới 43%

Giá cà phê xuất khẩu đạt gần 3.100 USD/tấn, tăng tới 43%

Lượng cà phê xuất khẩu chỉ tăng 16,7% nhưng kim ngạch tăng tới 66,8%. Theo đó, giá cà phê xuất khẩu đạt gần 3.100 USD/tấn, tăng gần 43% so với cùng kỳ.
Quảng Ninh: Chi cục Hải quan Cửa khẩu Móng Cái, đồng hành cùng doanh nghiệp phát triển

Quảng Ninh: Chi cục Hải quan Cửa khẩu Móng Cái, đồng hành cùng doanh nghiệp phát triển

Theo báo cáo số liệu của Chi cục Hải quan cửa khẩu Móng Cái tính đến ngày 20/2/2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 19,65% so với cùng kỳ năm 2023.
Tháng 1 cả nước nhập khẩu hơn 5 triệu tấn than, tăng gần 217%

Tháng 1 cả nước nhập khẩu hơn 5 triệu tấn than, tăng gần 217%

Tháng 1/2024, cả nước nhập khẩu 5,077 triệu tấn than, tổng kim ngạch đạt 670 triệu USD, tăng tới 216,8% về lượng và tăng 150,2% về kim ngạch so với cùng kỳ 2023
Vì sao xuất khẩu gạo sang Pháp tăng đột biến tới 184 lần về giá trị

Vì sao xuất khẩu gạo sang Pháp tăng đột biến tới 184 lần về giá trị

Pháp đã bất ngờ vươn lên trở thành thị trường xuất khẩu gạo lớn thứ hai của Việt Nam trong tháng đầu năm với khối lượng 17.919 tấn, thu về 18,64 triệu USD.
Sức ép tồn kho tăng lên, giá cà phê xuất khẩu tiếp tục đi xuống

Sức ép tồn kho tăng lên, giá cà phê xuất khẩu tiếp tục đi xuống

Đồng USD suy yếu và sức ép khi tồn kho đã qua chứng nhận tiếp đà hồi phục đã khiến giá cà phê xuất khẩu giằng co trong phiên.
Xuất khẩu hạt điều: Đẩy mạnh chế biến sâu để tận dụng các FTA

Xuất khẩu hạt điều: Đẩy mạnh chế biến sâu để tận dụng các FTA

Đẩy mạnh chế biến sâu để xuất khẩu hạt điều là cách để các doanh nghiệp tận dụng các FTA và gia tăng giá trị cho ngành hàng này.
Chuyên gia “bắt bệnh” giá lúa và giá gạo xuất khẩu giảm

Chuyên gia “bắt bệnh” giá lúa và giá gạo xuất khẩu giảm

Trong vòng 1 tuần qua, giá lúa trong nước và giá gạo xuất khẩu giảm chiếm sóng nhiều diễn đàn. Tâm lý “chờ đợi” là nguyên nhân của tình trạng này.
Xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu tháng 1/2024 tăng mạnh 69,3%

Xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu tháng 1/2024 tăng mạnh 69,3%

Tháng 1/2024 xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu đạt 84,73 triệu USD, giảm 1,5% về kim ngạch so với tháng 12/2023; tăng mạnh 69,3% so với tháng 1/2023.
Nhiều đơn hàng trở lại, doanh  nghiệp xuất khẩu da giày khởi sắc

Nhiều đơn hàng trở lại, doanh nghiệp xuất khẩu da giày khởi sắc

Ngay từ những ngày đầu năm 2024, nhiều doanh nghiệp da giày liên tục đón tin vui khi đơn hàng quay trở lại, một số doanh nghiệp có đủ đơn hàng cho quý II/2024.
Sức ép nguồn hàng từ Brazil, giá cà phê xuất khẩu tiếp đà suy yếu

Sức ép nguồn hàng từ Brazil, giá cà phê xuất khẩu tiếp đà suy yếu

Sự cải thiện từ nguồn cung, kết hợp chênh lệch tỷ giá gây sức ép đến giá cà phê. Giá cà phê tiếp đà suy yếu mức giảm 3,43% với Arabica và 3,53% với Robusta.
Dự phòng rủi ro ‘đường đi’ cho hàng hóa xuất nhập khẩu

Dự phòng rủi ro ‘đường đi’ cho hàng hóa xuất nhập khẩu

Nếu vận tải đường hàng không chi phí cao, thì đường sắt là bài toán dài hơi khi những xung đột địa chính trị khiến vận tải đường biển đang là vấn đề rất nóng.
Xuất khẩu tuần từ 19-26/2: Mặt hàng chủ lực mang về hàng tỷ USD mỗi năm, thuỷ sản đón tin vui

Xuất khẩu tuần từ 19-26/2: Mặt hàng chủ lực mang về hàng tỷ USD mỗi năm, thuỷ sản đón tin vui

Mặt hàng chủ lực mang về hàng tỷ USD là nhà xuất khẩu đứng đầu thế giới; XK thuỷ sản đón tin vui đầu năm.. là những tin nổi bật trong điểm tin tuần từ 19-26.
Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường

Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường

Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường, giảm 1 thị trường so với tháng 1/2023 (Philippines), và giảm 3 thị trường so với cả năm 2023.
Điểm tên 7 thị trường nhập khẩu hàng hóa trên 1 tỷ USD trong tháng đầu năm 2024

Điểm tên 7 thị trường nhập khẩu hàng hóa trên 1 tỷ USD trong tháng đầu năm 2024

Trong tháng đầu năm 2024, có 7 thị trường, nhóm thị trường mà Việt Nam nhập khẩu hàng hóa với kim ngạch đạt 1 tỷ USD trở lên.
Tháng 1/2024 Australia là thị trường cung cấp lúa mì nhiều nhất cho Việt Nam

Tháng 1/2024 Australia là thị trường cung cấp lúa mì nhiều nhất cho Việt Nam

Australia vẫn đứng đầu về thị trường cung cấp lúa mì cho Việt Nam, chiếm 40,3% trong tổng lượng và chiếm 44,4% trong tổng kim ngạch lúa mì nhập khẩu cả nước.
Lào Cai: Tổ chức phân luồng vận chuyển hàng hóa qua Cửa khẩu đường bộ Kim Thành

Lào Cai: Tổ chức phân luồng vận chuyển hàng hóa qua Cửa khẩu đường bộ Kim Thành

Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai vừa thực hiện phương án phân luồng đối với phương tiện chở hàng hóa qua Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành.
Tính đến 15/2, xuất khẩu gạo thu về gần nửa tỷ USD

Tính đến 15/2, xuất khẩu gạo thu về gần nửa tỷ USD

Tính từ đầu năm đến ngày 15/2/2024, xuất khẩu gạo tiếp tục đạt kết quả tích cực với kim ngạch đạt 466,6 triệu USD.
Đâu là lý do khiến giá cà phê lập đỉnh lịch sử 30 năm qua?

Đâu là lý do khiến giá cà phê lập đỉnh lịch sử 30 năm qua?

Hơn 80.000 đồng/kg cà phê nhân xô. Đây được cho là mức giá trong mơ của người trồng cà phê, cũng là đỉnh lịch sử 30 năm qua đối với mặt hàng này.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động