Tin Khu Vực 
CôngThương Nhân dịp này, ông Trần Thế Loãn - Phó Cục trưởng Cục Kiểm soát ô nhiễm, Tổng cục Môi trường (Bộ TN&MT), Giám đốc dự án - đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo Công Thương.
Dự án BAT/BEP được triển khai tại Việt Nam như thế nào, thưa ông?
Ông Trần Thế Loãn |
- Dự án BAT/BEP - dự án áp dụng phương pháp kỹ thuật tốt nhất (Best Available Techniques - BAT) và kinh nghiệm môi trường tốt nhất (Best Environmental Practices - BEP) do UNIDO, Tổng Cục môi trường và Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp phối hợp thực hiện. Tuy đây chỉ là một dự án nhỏ (kinh phí khoảng 800.000 USD) và thực hiện trong thời gian 2 năm, song lại có ý nghĩa hết sức quan trọng. Theo đó, dự án nhắm đến mục tiêu giảm phát thải các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy phát sinh không chủ định (Unintentienally Produces persistent Organic Pollutants U-POP), đặc biệt là các chất Dioxin/Furan trong các ngành công nghiệp chủ chốt của Việt Nam. Với quan điểm đó, từ khi thành lập (năm 1993), ngành tài nguyên và môi trường đã có nhiều nỗ lực và đạt được nhiều thành quả quan trọng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động chuyên ngành của mình thông qua việc tham gia xây dựng thể chế, tổ chức thực hiện, kiểm tra, đôn đốc, tuyên truyền giáo dục, đào tạo nhân lực… trong lĩnh vực môi trường.
Mục tiêu tổng thể của dự án là xây dựng nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng cần thiết, để thực hiện những nghĩa vụ quy định trong Công ước Stockholm, hướng đến việc giảm bớt sự hình thành các chất ô nhiễm hữu cơ bền vững phát sinh không chủ định trong ngành công nghiệp, đồng thời, hỗ trợ giải quyết các vấn đề liên quan đến U-POP bằng cách phát triển năng lực theo dõi và nghiên cứu chuyên sâu hơn.
Hiện dự án đã kết thúc. Xin ông cho biết, nhiệm vụ và kết quả của dự án?
- Để đạt được các mục tiêu đề ra, chúng tôi đã triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ và chọn thí điểm thực hiện với 4 ngành công nghiệp chủ chốt của Việt Nam, gồm: Ngành đốt chất thải, xi măng, luyện kim và công nghiệp giấy. Trong đó, bước đầu tiên và quan trọng nhất là xây dựng năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý và kỹ thuật độc lập có đủ năng lực chuyên môn áp dụng BAT/BEP thông qua các dự án tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật về quy trình quản lý, vận hành và trình diễn làm giảm U-POP.
Bên cạnh đó, dự án cũng tổ chức thiết kế chương trình và thực hiện quan trắc U-POP tại các dự án thí điểm, giới thiệu các quy trình quan trắc U-POP của quốc tế và tham gia vào các quá trình kiểm tra chất lượng liên phòng thí nghiệm.
Dự án tổ chức nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả giám sát sự phát thải các chất U-POP và các chất ô nhiễm khác; xây dựng chương trình phát triển kinh tế, xã hội, trong đó lồng ghép việc áp dụng BAT/BEP…
Đó là những kết quả chung, còn kết quả trong công tác kiểm soát và hạn chế tác hại của chất dioxin thì sao, thưa ông?
- Ở Việt Nam, các chất hữu cơ khó phân hủy tồn lưu trong môi trường khá nhiều, chúng tích tụ, tập trung hoặc phân tán trong môi trường đất, đặc biệt là dioxin do Mỹ sử dụng từ thời kỳ chiến tranh cũng như dioxin phát thải trong hoạt động sản xuất công nghiệp. Vì vậy, xử lý những điểm nóng dioxin do chiến tranh để lại là ưu tiên hàng đầu của Chính phủ Việt Nam hiện nay cũng như của dự án BAT/BEP do Quỹ Môi trường toàn cầu tài trợ thông qua UNIDO.
Trong khuôn khổ dự án BAT/BEP, ngoài việc quản lý, kiểm soát và hạn chế phát thải các chất U-POP nói chung, chúng tôi đã tập trung vào việc quản lý và hạn chế phát thải, giảm thiểu ảnh hưởng của chất dioxin, nhất là khu vực sân bay Đà Nẵng. Theo các nhà khoa học, trước đây, khu vực này có nồng độ dioxin rất cao, trung bình vượt hàng chục lần ngưỡng cho phép của Việt Nam, thậm chí có mẫu lên tới 363.000 ppt (trong khi ngưỡng cho phép của Việt Nam chỉ là 1.000 ppt). Do vậy, để tẩy sạch phần đất nhiễm độc trong khu vực, sau khi nghiên cứu, các cơ quan chuyên môn đề xuất cần tiến hành bê tông hóa bề mặt, xây tường bao và bể lọc ngăn dioxin tràn ra bên ngoài.
Thời gian tới, chúng tôi sẽ phối hợp với các cơ quan hữu quan xử lý bùn đất bị ô nhiễm dioxin bằng phương pháp hấp giải nhiệt để có thể phá hủy hầu hết dioxin tồn dư. Với sự hợp tác và hỗ trợ của Chính phủ Mỹ, Bộ Quốc phòng Việt Nam sẽ tiến hành dự án này từ nay đến năm 2013. Ngoài ra, Việt Nam sẽ tiến hành một số biện pháp khác nhằm kiểm soát và hạn chế thấp nhất những ảnh hưởng của dự án đối với môi trường xung quanh. Những bài học kinh nghiệm của Đà Nẵng sẽ được ứng dụng tại sân bay Phù Cát và Biên Hòa.
Hiện nay, chúng tôi đã xây dựng hoàn thiện bộ hướng dẫn chuẩn về những quy trình quản lý và vận hành BAT/BEP trong 4 lĩnh vực công nghiệp chủ chốt của Việt Nam và đang tổ chức triển khai trên diện rộng.
Xin cảm ơn ông!