Đơn giản hóa thủ tục, tạo thuận lợi cho người yêu cầu bồi thường

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc cho biết, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Để Luật sớm đi vào cuộc sống, các văn bản quy định chi tiết cần được hoàn thiện khẩn trương nhằm có hiệu lực cùng thời điểm với Luật. Thời gian qua, Ban soạn thảo đã tích cực xây dựng dự thảo Nghị định và tổ chức việc lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương cũng như các chuyên gia. Hội thảo lần này tiếp tục là diễn đàn để các bộ, ngành, chuyên gia và nhà khoa học chung tay hoàn thiện dự thảo.

Theo đó, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc đề nghị, các góp ý của đại biểu cần bám sát quy định chi tiết những nội dung được luật giao, đồng thời làm rõ những vấn đề thực tiễn đang đòi hỏi để bảo đảm tính thực thi.

Đặc biệt, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc đề nghị, cần tiếp cận và đánh giá dự thảo Nghị định dưới lăng kính “hai vai”: Vừa là cơ quan quản lý nhà nước đóng góp cho lĩnh vực của Bộ, ngành mình, vừa đặt mình vào vị trí của người dân, người bị oan sai cần được bồi thường.

Báo cáo dẫn đề tại Hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp cho biết, trên cơ sở kế thừa các quy định của Nghị định số 68/2018/NĐ-CP còn phù hợp, dự thảo Nghị định tập trung sửa đổi, hoàn thiện các quy định về thiệt hại được bồi thường; trình tự, thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường, trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ và trách nhiệm thực hiện công tác bồi thường nhà nước.

Việc xây dựng nghị định nhằm thể chế hóa đầy đủ các quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; bảo đảm phù hợp với yêu cầu đổi mới công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và chuyển đổi số trong giai đoạn hiện nay.

Về thiệt hại được bồi thường, dự thảo sửa đổi quy định về xác định thiệt hại do tài sản bị xâm phạm quy định tại Điều 23 của Luật theo hướng bảo đảm phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước. Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung để tách bạch rõ khoảng thời gian làm căn cứ xác định thiệt hại do thu nhập thực tế bị mất và khoảng thời gian tính thiệt hại do thu nhập thực tế bị giảm sút trong trường hợp người bị thiệt hại bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính trái pháp luật, bị tạm giữ hành chính và trong trường hợp người bị thiệt hại trong hoạt động tố tụng hình sự…

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận, góp ý về việc bảo đảm tối đa quyền của người yêu cầu bồi thường; đơn giản hóa thủ tục, giấy tờ theo hướng tinh gọn, thuận lợi, dễ tiếp cận, phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính và bảo đảm quyền con người, quyền công dân; cơ chế miễn, giảm trách nhiệm hoàn trả để bảo đảm tính khả thi của các quy định…

Đóng góp ý kiến tại hội thảo, đại diện Vụ Giám đốc, kiểm tra I, Tòa án nhân dân tối cao đánh giá, các quy định tại dự thảo nhìn chung hướng tới sự rõ ràng, định lượng và an toàn cho cán bộ thực thi nhiệm vụ bồi thường nhằm tránh làm thất thoát ngân sách. Tuy nhiên, cần mở rộng khái niệm thị trường sang “thị trường cấp tỉnh” hoặc “thị trường giao dịch điện tử hợp pháp” đối với động sản. Với tài sản có tính đặc thù cao, cần quy định linh hoạt, cho phép sử dụng báo giá từ cơ sở chính hãng hoặc đơn vị phân phối độc quyền.

Kết luận hội thảo, ông Lê Vệ Quốc, Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước, Bộ Tư pháp đánh giá cao những ý kiến tâm huyết, toàn diện của các đại biểu. Các góp ý tập trung vào quy định cụ thể của dự thảo, đồng thời làm rõ những vấn đề khoa học và kỹ thuật xây dựng văn bản. Lê Vệ Quốc khẳng định sẽ tiếp thu, ghi nhận đầy đủ các ý kiến để tiếp tục hoàn thiện dự thảo, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật và tính khả thi khi triển khai thực hiện.