Đối thoại trực tuyến: “Quảng Ngãi- Bước đột phá về phát triển công nghiệp”

CôngThương - Tỉnh Quảng Ngãi nằm trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung được Chính phủ chọn khu vực Dung Quất để xây dựng nhà máy lọc dầu đầu tiên của cả nước, góp phần đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch nhanh cơ cấu kinh tế tỉnh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Năm 2013, Quảng Ngãi đứng thứ 7/63 tỉnh thành trên cả nước về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh. Kinh tế-xã hội của Quảng Ngãi đã có những bước tiến khá mạnh mẽ, hầu hết các chỉ tiêu chủ yếu của tỉnh đều đạt và vượt so với kế hoạch đề ra. GDP của Quảng Ngãi tăng 12,1%, các ngành kinh tế chủ yếu đều tăng trưởng và phát triển. GDP của ngành công nghiệp và nông nghiệp vượt kế hoạch khá cao.

Đặc biệt, Nhà máy lọc dầu Dung Quất hoạt động ổn định, nhiều doanh nghiệp, hộ cá thể tiếp tục vượt khó, sản xuất, kinh doanh có hiệu quả, nên thu ngân sách nhà nước của Quảng Ngãi ước đạt 30.000 tỷ đồng, tăng 58,9% so với năm 2012 và bằng 139,3% dự toán năm (vượt 8.118,5 tỷ đồng). Đây là mức thu cao nhất từ trước đến nay và là kết quả có nhiều ý nghĩa quan trọng đối với tỉnh Quảng Ngãi.

Kim ngạch xuất khẩu trong năm 2013 của Quảng Ngãi đạt kết quả rất khả quan, ước khoảng 475 triệu USD, vượt 26,7% kế hoạch năm. GDP bình quân đầu người tăng từ 1.728 USD năm 2012 lên 2.040 USD năm 2013, cao hơn kế hoạch đề ra (1.930 USD).

Năm 2013, tỉnh Quảng Ngãi đã cấp mới chứng nhận đầu tư cho 6 dự án FDI, 25 dự án trong nước. Đây là con số rất có ý nghĩa. Đặc biệt là việc khởi công dự án Khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ VSIP Quảng Ngãi do nhà đầu tư Singapore đứng đầu, đã mở ra tiềm năng và triển vọng mới cho sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh.

Trong khi đó, dự án mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất, dự án Nhà máy nhiệt điện Dung Quất, Nhà máy thép Quảng Liên và dự án đưa khí vào bờ tại Khu kinh tế Dung Quất đã đưa vào kế hoạch, cũng là cơ hội lớn cho Quảng Ngãi thúc đẩy quá trình thu hút đầu tư, tạo công ăn việc làm cho địa phương. Đặc biệt, tỉnh Quảng Ngãi sẽ phối hợp và tạo điều kiện thuận lợi tối đa để dự án VSIP sớm đi vào hoạt động nhằm tạo sức bật mới trong phát triển công nghiệp, giải quyết việc làm cho người lao động.

Tuy nhiên, UBND tỉnh Quảng Ngãi nhận thấy còn nhiều tồn tại cần phải có những giải pháp hữu hiệu để khắc phục trong thời gian tới.

Để có được một cái nhìn tổng thể về sự phát triển kinh tế- xã hội của Quảng Ngãi nói chung, lĩnh vực công nghiệp của Quảng Ngãi nói riêng, đặc biệt là những đột phá thu hút đầu tư của Quảng Ngãi..., Công Thương Điện tử tổ chức buổi Đối thoại trực tuyến với chủ đề “Quảng Ngãi - Bước đột phá về phát triển công nghiệp”. Độc giả, doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước sẽ giao lưu với lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi, các nhà quản lý, các chuyên gia kinh tế, đại diện các doanh nghiệp.

Khách mời của buổi đối thoại trực tiếp gồm:

Ông Phạm Như Sô- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, Trưởng Ban quản lý Khu kinh tế Dung Quất

Ông Trần Đình Thiên- Viện trưởng- Viện Kinh tế Việt Nam

Ông Bùi Tất Thắng- Viện chiến lược phát triển- Bộ Kế hoạch và đầu tư

Ông Nguyễn Mạnh Quân- Vụ trưởng, Vụ Công nghiệp nặng- Bộ Công Thương

Và đại diện các doanh nghiệp:

Ông Ryuhang Ha- Tổng giám đốc Công ty Doosan Vina

ÔngNguyễn Quang Hòa- Ủy viên Hội đồng thành viên, Công ty TNHH MTV Lọc hóa dầu Bình Sơn

Ông Vũ Quang Vinh- Giám đốc tiếp thị cao cấp Công ty liên doanh TNHH Khu công nghiệp Việt Nam- Singapore

Hình ảnh tại buổi đối thoại trực tuyến.

Công nghiệp, xuất nhập khẩu Quảng Ngãi đang trên đà phát triển.

Vài nét tổng thể kinh tế- xã hội Quảng Ngãi

Để có được một cái nhìn tổng thể về Quảng Ngãi nói chung, Khu kinh tế Dung Quất nói riêng, nhất là sau những đột phá thu hút đầu tư trong mấy năm qua của Quảng Ngãi, độc giả, các DN, nhà đầu tư trong và ngoài nước sẽ giao lưu với vị khách mời đầu tiên, đó là: Ông Phạm Như Sô - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi , Trưởng Ban quản lý Khu kinh tế Dung Quất.

Hỏi: Thưa ông Phạm Như Sô, trước đây, nhiều ý kiến cho rằng: Quảng Ngãi có quá nhiều khó khăn, ít có lợi thế phát triển, vì vậy, Chính phủ quyết định đầu tư Khu kinh tế (KKT) Dung Quất là để đẩy mạnh kinh tế, nâng cao đời sống cho người dân tỉnh Quảng Ngãi - ông suy nghĩ thế nào về ý kiến này?

Ông Phạm Như Sô - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi , Trưởng Ban quản lý Khu kinh tế Dung Quất:

Quảng Ngãi là tỉnh thuần nông, có 6 huyện miền núi, một huyện đảo.Cơ cấu kinh tế của tỉnh cách đây hơn 10 năm công nghiệp chỉ chiếm 30%, thu ngân sách dưới 500 tỷ đồng/năm. Những con số này minh chứng việc khó khăn của tỉnh trong con đường phát triển, đời sống của người dân rất khó khăn. Vì thế, lãnh đạo tỉnh quyết tâm làm sao phải có phát triển mới, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp để đời sống người dân phát triển.

Thực hiện chiến lược phát triển cân đối vùng miền, Chính phủ quyết định thành lập Khu kinh tế Dung Quất phát triển đa ngành, đa lĩnh vực với trọng tâm là phát triển công nghiệp lọc hóa dầu, tổ hợp công nghiệp nặng, các dự án qui mô lớn… gắn với lợi thế phát triển cảng biển nước sâu Dung Quất.

Sau hơn 15 năm hình thành và phát triển, KKT Dung Quất trở thành hạt nhân thúc đẩy kinh tế của tỉnh Quảng Ngãi tăng trưởng với tốc độ cao, được đánh giá là một trong những KKT phát triển nhanh và thành công của đất nước.

Điều này chứng minh chủ trương về xây dựng Khu kinh tế Dung Quất gắn với phát triển công nghiệp lọc hóa dầu là đúng đắn. Sự phát triển của KKT Dung Quất đã tạo ra bước tăng trưởng nhảy vọt về giá trị sản xuất công nghiệp và thu ngân sách trên địa bàn, góp phầnnâng cao đời sống cho người dân của Quảng Ngãi.

Độc giả ở Hà Nội hỏi: Tôi đã đến Quảng Ngãi, đã nghe một câu nói - Quảng Ngãi: “Thức dậy lúc mọi người còn ngủ” - Câu nói này thể hiện điều gì về Quảng Ngãi, thưa ông?

Ông Phạm Như Sô: Câu nói này hàm chứa nhiều ý nghĩa, đối với tập quán người miền Trung nói chung và Quảng Ngãi nói riêng là cần cù chịu khó, thức khuya dậy sớm và đi làm về muộn.

Về công nghiệp, câu nói này hàm chứa ở đây là đi tắt đón đầu phát triển. Vì thế, năm 1996 tỉnh đã xin Chính phủ cho thành lập KKT Dung Quất vì xác định phải thành lập KKT mới thúc đẩy kinh kế địa phương. Trong quá trình hình thành phát triển, đến năm đến 2005 đã nâng lên một bước đối với KKT nàyvới việc xây dựng nhà máy lọc dầu quốc gia. Đâylà động lực cho tỉnh phát triển và cũng là động lực cải thiện kinh tế của khu vực.

Một ý nghĩa nữa trong câu nói này là không phải Quảng Ngãi hài lòng với những gì mình có mà phải phát triển để KKT Dung Quất trở thành trọng điểm của miền Trung, trở thành 1 trong 5 KKT được Chính phủ quan tâm

Không hài lòng với những gì đã có, chúng tôi vẫn liên tục thu hút đầu tư dựa trên nền tảng là công nghiệp nặng và công nghiệp phụ trợ, Quyết tâm phát triển kinh tế của tỉnh lên tầm cao mới.

Hỏi: Số dự án, số vốn đầu tư vào KKT Dung Quất tính đến thời điểm hiện nay như thế nào? Đóng góp của KKT Dung Quất   vào ngân sách tỉnh Quảng Ngãi?

Ông Phạm Như Sô: Đến nay, đã có 113 dự án được cấp Giấy chứng nhận đầu tư vào KKT Dung Quất với tổng vốn đăng ký trên 8,5 tỷ USD, vốn thực hiện gần 5 tỷ USD, có trên 73 dự án hoạt động sản xuất kinh doanh, tạo ra khoảng gần 14.000 việc làm. Tại Dung Quất đã hình thành Trung tâm công nghiệp nặng đầu tiên của Việt Nam, bao gồm Nhà máy lọc dầu, Nhà máy Polypropylene, Nhà máy bao bì nhựa, Nhà máy đóng tàu, Tổ hợp nhà máy chế tạo thiết bị nặng Doosan Vina, Nhà máy nhiên liệu sinh học, các nhà máy công nghiệp cơ khí, sản xuất bột giấy- giấy, sản xuất xi măng, hệ thống cảng và các dịch vụ công nghiệp, dịch vụ đô thị,…

Ngoài ra, có một số dự án quy mô lớn đang chuẩn bị đầu tư như: Nhà máy nhiệt điện có công suất 1.200 MW, với tổng vốn 2 tỷ USD của Tập đoàn Sembcorp (Singapore) làm chủ đầu tư cũng đang hoàn thành các thủ tục trình các bộ, ngành Trung ương. Nhà máy thép Dung Quất trên cơ sở tích hợp Tập đoàn thép JFE củaNhật Bản và Nhà máy thép Quảng Liên. Đây là dự án khá lớn với tổng vốn đầu tư dự kiến 4-5 tỷ USD. Như vậy, các dự án này dự kiến sẽ triển khai xây dựng giai đoạn 2015- 2020 sẽ tạo bước đột phá phát triển công nghiệp nặng. 

Năm 2013, tổng giá trị sản lượng công nghiệp, dịch vụ thương mại tại KKT Dung Quất đạt 130.000 tỷ đồng, tổng nguồn thu ngân sách trên địa bàn tỉnh đạt gần 30.500 tỷ đồng (cao nhất từ trước đến nay), trong đó đóng góp KKT Dung Quất là 28.000 tỷ. Như vậy có thể nói sản xuất công nghiệp mang lại nguồn thu chủ yếu cho tỉnh

Trong những năm qua tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh khá cao, đến nay công nghiệp  của tỉnh chiếm tỷ trọng 60%, GDP bình quân năm  2013 của tỉnh đã vượt qua mức bình quân chung của cả nước.

Hỏi: Đẩy mạnh phát triển công nghiệp bao giờ cũng có một số hệ lụy kèm theo. Đã có những kiến nghị, kiện tụng của người dân địa phương tại một số KKT của tỉnh, thành khác về vấn đề ô nhiễm môi trường dân sinh - Thực tế ở Quảng Ngãi ra sao, Giải pháp và phương án cho việc này chưa?

Ông Phạm Như Sô: Với phạm vi 45 ngàn hecta của KKT Dung Quất có cả nhà máy và người dân sinh sống trong khu vực này nên vấn đề môi trường tại đây luôn được đặt ra đối với tỉnh. Chúng tôi quan điểm phát triển phải trên cơ sở bền vững, chỉ đạo của tỉnh luôn tập trung vào bảo vệ môi trường, đảm bảo cuộc sống của người dân. Tỉnh đã có dự án đánh giá tổng quát về chiến lược môi trường của KKT Dung Quất, xác định những điểm nhạy cảm về môi trường để có chiến lược đầu tư phù hựop. Trong các giấy phép đầu tư cấp cho các doanh nghiệp đều có đánh giá tác động môi trường một cách đầy đủ, nghiêm túc. Sau khi các nhà máy đi vào vận hành thì luôn luôn có giám sát kiểm tra về môi trường và có định hướng khắc phục nếu có sai sót xảy ra. Tỉnh đã xử lý một số dự án không đảm bảo về môi trường.

Tại KKT Dung Quất, chúng tôi đã xây dựng khu xử lý tập trung để đảm bảo môi trường, giảm thiểu vấn đề công nghiệp đối với môi trường và tác động tới người dân.

Trải qua một thời gian khá dài phát triển Dung Quất, đặc biệt là khi Dung Quất trở thành một đại công trường thì cũng xuất hiện nhiều khó khăn, phức tạp, trong đó có vấn đề an ninh trật tự, bồi thường, tái định cư, môi trường… Việc xuất hiện những vấn đề  này mang tính khách quan nhưng vấn đề là các cơ quan, các cấp, các địa phương, cần phải tập trung giải quyết như thế nào để bảo đảm sự ổn định và phát triển của khu kinh tế.

Tỉnh Quảng Ngãi đã chỉ đạo các cấp các ngành tuyên truyền trong an ninh trật tự nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm, cũng như những quy định của pháp luật; đồng thời chỉ đạo các ngành, địa phương tăng cường quản lý về xã hội, thực hiện tốt phong tràotoàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Riêng tại Khu kinh tế có Đồn công an Dung Quất để tăng cường công tác an ninh.

Tỉnh đang triển khai đề án giải quyết việc làm đối với các hộ gia đình phải di dời, nhường đất cho các dự án, xác định cụ thể số lao động, độ tuổi, nguyện vọng đào tạo… để từ đó sẽ có chương trình, kế hoạch hỗ trợ các lao động thuộc diện này đào tạo, chuyển đổi nghề nghiệp và giải quyết việc làm phù hợp với độ tuổi, trình độ, nguyện vọng… tại các nhà máy, xí nghiệp. Đồng thời kiến nghị các doanh nghiệp có quan tâm tiếp nhận lao động phổ thông đối với những công việc giản đơn trong các nhà máy, xí nghiệp đối với những người không đủ điều kiện làm việc trong các dây chuyền sản xuất.

Để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của một KKT, thì môi trường là một trong những vấn đề được đặc biệt quan tâm. Tỉnh Quảng Ngãi luôn quan tâm đến vấn đề môi trường. Do vậy, các dự án đầu tư phải thực hiện các quy định bảo vệ môi trường trong các khâu lập, thẩm định, phê duyệt và việc thực hiện cam kết bảo vệ môi trường .

Tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức pháp luật về bảo vệ môi trường, các quy định về bảo vệ môi trường cho các doanh nghiệp trong Khu kinh tế Dung Quất; đồng thời kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động đầu tư, sản xuất của các doanh nghiệp; kịp thời xử lý triệt để tình trạng ô nhiễm ở các nhà máy, nhất là nước thải, khí thải, chất thải rắn, chất thải nguy hại.

Các chuyên gia, doanh nghiệp nói gì?

Các nhà quản lý, các chuyên gia kinh tế, các DN đã và đang đầu tư nói gì về quá trình đầu tư và hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như nhìn nhận về cơ chế chính sách của Chính phủ, tỉnh Quảng Ngãi đối với Dung Quất sau gần 1 năm được lựa chọn là 1 trong 5 khu kinh tế ven biển - Chúng tôi xin được trao đổi với ông Trần Đình Thiên, Viện trưởng - Viện Kinh tế Việt Nam; ông Bùi Tất Thắng, Viện chiến lược phát triển - Bộ Kế hoạch và đầu tư; ông Nguyễn Mạnh Quân, Vụ trưởng, Vụ Công nghiệp nặng - Bộ Công Thương; ông Ryuhang Ha- Tổng giám đốc Công ty Doosan Vina; ôngNguyễn Quang Hòa- UVHĐTV, Công ty TNHH MTV Lọc hóa dầu Bình Sơn; ông Vũ Quang Vinh- Giám đốc tiếp thị cao cấp Công ty LD TNHH KCN Việt Nam- Singapore

Hỏi: Thưa ông Bùi Tất Thắng, ông suy nghĩ thế nào về việc năm 2013, Chính phủ lựa chọn Dung Quất là 1 trong 5 KKT ven biển? Các chính sách và cơ chế đặc thù?

Ông Bùi Tất Thắng- Viện chiến lược phát triển, Bộ Kế hoạch và đầu tư: Năm 2008, Chính phủ đã ra quyết định phê duyệt các khu kinh tế ven biển Việt Nam. Hiện tại, ở nước ta hệ thống các khu kinh tế gồm hai loại: khu kinh tế ven biển (15 khu) và khu kinh tế cửa khẩu (28 khu).

Trong quá trình rà soát, "xây dựng tiêu chí lựa chọn một số khu kinh tế ven biển tập trung đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2013- 2015”, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản đồng ý lựa chọn 5 khu kinh tế ven biển để “tập trung đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2013- 2015”, gồm: (1) Nhóm KKT Chu Lai (Quảng Nam)- Dung Quất (Quảng Ngãi); (2) KKT Đình Vũ- Cát Hải (Hải Phòng); (3) KKT Nghi Sơn (Thanh Hóa); (4) KKT Vũng Áng (Hà Tĩnh); và (5) KKT Phú Quốc và cụm đảo Nam An Thới (Kiên Giang. Như vậy, KKT Dung Quất thuộc số những KKT được lựa chọn để  “tập trung đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2013-2015”.

Hỏi: Thưa ông Nguyễn Mạnh Quân, ông nhìn nhận thế nào về kết quả và định hướng phát triển công nghiệp nặng tại KKT Dung Quất của tỉnh Quảng Ngãi - Các điều kiên cần và đủ?

Ông Nguyễn Mạnh Quân, Vụ trưởng, Vụ Công nghiệp nặng- Bộ Công Thương: Là những người làm công nghiệp tôi rất vui mừng về những kết quả đạt được. Dù có địa lý khó khăn, nhưng công nghiệp nặng ở Quảng Ngãi lại phát triển rất tốt với nhiều dự án lớn. Cụ thể, Quảng Ngãi có dự án cơ khí trên 300 triệu USD, chế biến khoáng sản có nhà máy lọc dầu Bình Dương; luyện kim đang trong quá trình chuẩn bị đầu tư nhà máy thép Dung Quất công suất 7 triệu tấn thép/năm.

Thiết nghĩ, dù vị trí không có nhiều thuận lợi, nhưng lại thu hút được rất nhiều các nhà đầu tư. Lý do chủ yếu là nhờ lãnh đạo tỉnh đã tạo điều kiện cần và đủ: hạ tầng cơ sở, cơ chế chính sách ổn định, thủ tục hành chính và các nhà lãnh đạo đã đồng hành cùng doanh nghiệp (điểm mấu chốt).

Hỏi: Có thể nói, Doosan Vina là 1 trong những nhà đầu tư tiên phong đặt nền móng phát triển về CN nặng (cơ khí chế tạo máy) tại KKT Dung Quất, xin ông Ryuhang Ha - Tổng giám đốc Công ty Doosan Vina có thể chia sẻ với độc giả, các nhà đầu tư về việc vì sao Doosan Vina lại chọn Dung Quất - Quảng Ngãi là điểm dừng chân?

Ông Ryuhang Ha - Tổng giám đốc Công ty Doosan Vina: Công ty Doosan Vina chuyên sâu công nghiệp nặng, với các sản phẩm lớn đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Như  sản phẩn cần cẩu, nâng hạ phục vụ cho dịch vụ hậu cần cảng biển có thể bốc dỡ ở độ cao 60m, nặng 150 tấn; hệ thống máy lọc nước biển khoảng 4.000 tấn và rộng bằng 1 sân bóng đá. 

Lý do chúng tôi chọn Dung Quất: Thứ nhất, chính là nơi đây có cảng biển nước sâu, đáp ứng việc xây dựng cảng chuyên sâu. Doosan là doanh nghiệp chuyên sản xuất các thiết bị công nghiệp nặng siêu trường siêu trọng trong các lĩnh vực về điện, nước, xử lý hóa chất và hậu cần, do đó việc nhập khẩu vật tư cũng như xuất các sản phẩm siêu trường siêu trọng của công ty thì nhu cầu về cảng biển là hết sức bức thiết. Điều kiện đó được Dung Quất đáp ứng tốt nhất với cảng nước sâu, để xây dựng cảng chuyên dụng phục vụ cho nhu cầu nêu trên của chúng tôi.

Thứ hai, là sự liên kết đồng bộ giữa hệ thống cảng biển, đất liền. Mặt  khác Khu Dung Quất có quỹ đất rộng lớn 110 ha vàcó thể giải phóng mặt bằng nhanh chóng để giao cho nhà đầu tư. Các ưu đãi đầu tư ở Dung Quất cũng đang được áp dụng, đặc biệt là thuế doanh nghiệp, thuế cá nhân đây là những ưu đãi mà DN luôn mong muốn để kinh doanh, phát triển.

Thứ ba, nguồn nhân lực của Dung Quất trẻ, dồi dào. HiệnDoosan Vina có 3.000 lao động, trong đó 80% nhân lực chúng tôi tuyển ở Dung Quất.

Hỏi: Xin ông Ryuhang Ha cho biết đôi nét về tình hình hoạt động của Doosan Vina tại KKT Dung Quất hiện nay? Đồng thời, ông có điều gì vướng mắt cần đề xuất tháo gở cũng như đóng góp cho các cơ quan ban ngành Việt Nam không, thưa ông?

Ông Ryuhang Ha - Tổng giám đốc Công ty Doosan Vina: Doosan Vina là một doanh nghiệp với 100% vốn đầu tư Hàn Quốc, là một công ty con thuộc Tập đoàn Doosan Hàn Quốc. Chúng tôi có vốn đầu tư ban đầu là 310 triệu đô la Mỹ. Doosan Vina hiện có 5 nhà máy sản xuất các chủng loại sản phẩm gồm Nhà máy sản xuất lò hơi, nồi hơi phục vụ cho các dự án nhiệt điện; nhà máy sản xuất hệ thống nâng hạ để vận chuyển container phục vụ cho dịch vụ logistics cảng biển; nhà máy sản xuất thiết bị thu hồi nhiệt; nhà máy sản xuất hệ thống khử mặn chuyển nước biển thành nước uống và nhà máy sản xuất thiết bị xử lý hóa chất gồm các loại bình bồn áp lực, tháp chưng cất phục vụ cho ngành công nghiệp lọc hóa dầu.

Hiện tại có 5 sản phẩm công nghiệp sản xuất ở Việt Nam, trong đó phải kể đến sản phẩm máy lọc nước biển tại Dung Quất 60% sản xuất là xuất khẩu.  Tất cả các sản phẩm của Doosan Vina hiện đang hoạt động tại các nước trên toàn thế giới như Anh, Algieria, Canada, Mỹ, Ả rập Xê út, các nước Trung đông... Tại Việt Nam, Doosan Vina cũng đang tham gia tổng thầu hoặc là nhà thầu của một số dự án như dự án nhiệt điện Mông Dương 2 tại Quảng Ninh hoặc gần đây nhất là dự án nhiệt điện Vĩnh Tân 4 tại Bình Thuận.

Tôi có thể nói các sản phẩm của công ty là thiết yếu cho phát triển ngành công nghiệp nặng và cơ khí, lần đầu tiên được sản xuất tại Việt Nam. Hiện, trong chương trình cơ khí trọng điểm, nội địa hóa của Việt Nam, Công ty Doosan Vina được chọn là nhà cung cấp của chương trình này. Hầu hết những sản phẩm công ty cung cấp hầu hết là xuất khẩu, đảm bảo tiêu chuẩn quốc tế.  Hôm nay có sự tham gia của các vị lãnh lạo, các nhà hoạch định chính sách, tôi có một ý kiến. Đó là hiện các chương trình ưu tiên sản phẩm trong nước lại không được tận dụng được triệt để mặc dù Bộ Công Thương đã có chính sách khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, do các DN còn vướng về đấu thầu nên không lựa chọn nhà sản xuất trong nước. Ví dụ như chúng tôi nhập các sản phẩm để sản xuất một chiếc cần cầu thì bị đánh thuế, nhưng khi sản xuất lại được miễn thuế, đây là một so sánh cụ thế về vướng mắc của DN.

Ông Nguyễn Mạnh Quân (trả lời về kiến nghị của Doosan): Băn khoăn này cũng là băn khoăn chung của các DN hoạt động tại Việt Nam. Nguyên nhân chính là thực thi chính sách hạn chế. Mặc dù chúng ta có cơ chế đầy đủ nhưng việc thực thi còn nhiều hạn chế.

Các sản phẩm mà Doosan sản xuất cơ bản được Chính phủ công nhận là sản phẩm cơ khí trọng điểm và có nhiều ưu đãi. Cụ thể, nhà đầu tư, sản xuất sản phẩm này được phép chỉ định thầu, còn người mua cũng được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để mua sản phẩm này. Trước đó, Chính phủ cũng đã đưa ra những chỉ thị hạn chế nhập khẩu và ưu tiên cho những vật tư trong nước làm được. Tuy nhiên, cũng phải nói những văn bản hướng dẫn này chỉ ban hành nội bộ

 Tới đây, chúng tôi sẽ là việc với Bộ Kế hoạch và đầu tư, và yêu cầu Bộ sẽ có những biện pháp cụ thể để hướng dẫn chính sách, luật rộng rãi đến các DN.

Lợi thế của Việt Nam với nhà đầu tư nước ngoài là chính trị ổn định và giá nhân công rẻ. Nhưng các nhà đầu tư cần nhất là chính sách ổn định. Do vậy, chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ hơn với các bộ, ngành liên quan và đề xuất Chính phủ có những chính sách ổn định để tăng cường thu hút đầu tư nưước ngoài.

Hỏi: Việc rút lui của một số dự án đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực công nghiệp nặng ở một số KKT trọng điểm quốc gia vào đầu năm 2014, cụ thể là: Dự án thép của Tập đoàn Tata Ấn Độ; Dự án động cơ ô tô của nhà đầu tư Hyundai. Ông Nguyễn Mạnh Quân suy nghĩ thế nào về thực tế này?

Ông Nguyễn Mạnh Quân: Chỉ là những trục trặc nhỏ và không phổ biến. Các nhà đầu tư nước ngoài trước khi đến đầu tư tại Việt Nam đều đưa ra điều kiện và thỏa thuận với ủy ban nhân dân tỉnh. Được biết,  Tập đoàn Tata Ấn Độ đã được tỉnh hỗ trợ nhiều. Tuy nhiên, trong thỏa thuận ban đầu, phía tỉnh nhà có yêu cầu Tập đoàn Tata Ấn Độ tạm ứng tiền giải phóng mặt bằng nhưng Tata lại không đáp ứng được điều kiện này và quyết định rút khỏi dự án này. Tuy nhiên, Tata không rút hẳn mà chuẩn bị đầu tư 1 dự án mới rất lớn tại Việt Nam.

Về trường hợp nhà đầu tư Hyundai, Công ty Trường Hải là chủ đầu tư còn Hyundai chỉ là nhà cung cấp. Tuy nhiên, có thực tế là Chính phủ đã ra chính sách là từ năm 2016, các công nghệ phải đáp ứng tiêu chuẩn Euro 4. Do vậy, Hyundai đề xuất dừng hợp đồng để đánh giá lại hiệu quả kinh tế của công nghệ này.

Với xu thế chuyển dịch dần đầu tư từ Trung Quốc sang Việt Nam, theo tôi, Việt Nam cần có cơ chế chính sách ổn định để thu hút hơn dòng vốn đầu tư này.

Hỏi: Cũng liên quan đến động thái dừng triển khai 02 dự án trên, nhiều ý kiến quan ngại rằng: Chính phủ Việt Nam, Chính quyền địa phương tuy đã có những cơ chế, chính sách ưu đãi thu hút đầu tư, nhưng trên thực tế trong quá trình triển khai bộc lộ rất nhiều bất cập - Vậy ý kiến của ông Trần Đình Thiên như thế nào?

Ông Trần Đình Thiên: Ý kiến của ông Nguyễn Mạnh Quân liên quan đến đánh giá chính thức. Đó cũng là nguyên nhân quan trọng dừng 2 dự án. Tuy nhiên, cần nhìn vấn đề này rộng hơn, đó là có vấn đề gì trong việc thu hút đầu tư. Nếu theo cách nhìn của ông Quân thì có vấn đề về quy hoạch, chẳng hạn như thép không cần sản xuất nhiều mà cần hướng tới thép có có chất lượng cao. Trong khi đó nguồn năng lượng ở VN ít. Vì thế, vấn đề quy hoạch rất quan trọng. Đừng để khi các nhà kinh tế, báo chí vào cuộc cho rằng có vấn đề trong quy hoạch thì mới rút kinh nghiệm. Vì thế, Việt Nam, đặc biệt là Bộ Công Thương cần rút kinh nghiệm nhiều khi đưa ra quy hoạch thép, năng lượng để đỡ tốn chi phí.

Thứ hai, liên quan đến vấn đề pháp lý. Huyndai cần có tiêu chuẩn Euro 4 để đảm bảo môi trường. Đó là tầm nhìn rất tốt. Ngoài vấn đề đó ra còn tiêu chuẩn gì nữa không?

Một vấn đề nữa cũng phải nói đó là việc phát triển công nghiệp hỗ trợ. Phát triển công nghiệp hỗ trợ rất cần thiết nhưng lại vướng khung pháp lý. Gay go là công nghiệp hỗ trợ không phát triển được. Quảng Ngãi cũng cần phải bàn lại với Vship, nếu không thì công nghiệp hỗ trợ của VN rất yếu kém. Chính sách cần khuyến khích sản xuất trong nước chứ không phải nhập khẩu nước ngoài. Bởi khi nghiên cứu, chúng tôi thấy rằng, không hỗ trợ sản xuất trong nước mà khuyến khích nhập khẩu đầu vào rẻ hơn. Lắp ráp tiện, nhập khẩu rẻ, chúng ta không cạnh tranh được. Nếu không có tầm nhìn chiến lược thì sẽ không có điều kiện phát triển.

Bộ Công Thương và Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần thảo luận được rõ, kỹ hơn những vấn đề này thì sẽ gỡ nhiều vấn đề.

Hỏi: Trong 1 buổi trao đổi gần đây, ông Trần Đình Thiên có nói rằng: Mặc dù Chính phủ Việt Nam đã xem việc đưa các chính sách, cơ chế ưu đãi cho các KKT ven biển đến mức tối ưu, tuy nhiên, nếu so với nhiều nước trên thế giới, hay chỉ cần so với một số nước trong khu vực thì sự ưu đãi này thực sự chưa phải là lợi thế so sánh - Vậy cơ sở nào để ông đánh giá như vậy, thưa ông?

Ông Trần Đình Thiên, Viện trưởng - Viện Kinh tế Việt Nam: Đây không phải là vấn đề mới được đặt ra. Ngay cả khu kinh tế ven biển có ý định thành khu kinh tế vững mạnh thì chúng ta cũng ưu tiên thể chế để hút nhà đầu tư nước ngoài vào, từ đó tạo ra đột phá rất mạnh. Vì vậy, cách tiếp cận của chúng ta theo hướng để bứt lên được khuyến khích rất lớn.

Để tạo đặc khu cạnh tranh thì hướng tới những ưu đãi hay những khu thể chế cạnh tranh với đối thủ quốc tế. Trên thực tế, khi thiết kế, trong cuộc họp khu kinh tế Vân Đồn thấy rằng, cách làm của ta quan tâm đến ưu tiên cao nhất trong điều kiện của VN cho phép mà ưu tiên cao nhất của VN cho phép vẫn chưa cao so với các quốc gia khác, cho nên sự cạnh tranh chưa cao. Vì vậy, cần phải tạo ra khu đặc khu vượt trội để cạnh tranh với Thái Lan, Thẩm Quyến thì mới thu hút được nhà đầu tư. Các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm tới VN có vượt hơn Malaysia hay không. Nếu cứ nhìn theo cách đặt vấn đề này thì sẽ không bao giờ hấp dẫn nhà đầu tư.

Hiện nay trong nỗ lực của Chính phủ, lãnh đạo tạo ra đặc khu, chúng tôi đề xuất cần phải là khu vùng kinh tế đặc biệt. Đặc biệt không giống cái bên ngoài mà cũng không hơn bên ngoài 1 tý, chẳng hạn như vẫn luật lệ ấy, thủ tục hành chính ấy, tính độc lập không có, không giải quyết được hạ tầng thì không bao giờ làm được. Vì vậy, trong thời gian tới, đề xuất có những bước đột phá mạnh, không phải chỉ để Dung Quất vững bước đi lên mà cần phải cả khu kinh tế đi lên.

Hỏi: Trong số trên 30.000 tỉ đồng tổng thu ngân sách của tỉnh Quảng Ngãi năm 2013 thì chiếm tới 28.000 tỉ đồng của Nhà máy lọc dầu (NMLD) Dung Quất - đây là một ưu thế đặc biệt của Quảng Ngãi, tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, khi các dự án lọc hóa dầu khác đã và đang được đầu tư dưới nhiều hình thức tại một số tỉnh, thành khác thì vấn đề về cạnh tranh công nghệ, nhân lực, thương mại, thị trường... được Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn đặt ra như thế nào trong thời gian tới?

Ông Nguyễn Quang Hòa - Ủy viên HĐTV Công ty TNHH MTV Lọc hóa dầu Bình Sơn: Công ty lọc hóa dầu là công ty thành viên của Tập đoàn dầu khí VN, là công ty 100% vốn nhà nước. khi Nhà máy lọc dầu được đưa vào vận hành đã báo cáo Thủ tướng CP đề nghị cho phép cổ phần hóa bán 49% cổ phần và triển khai mở rộng nhà máy. Đối với các tỉnh thành Nghi Sơn, Thanh Hóa, Khánh Hòa, chúng tôối đã nhận biết và đảm bảo sự cạnh tranh và chất lượng sản phẩm.

Đối với chế biến sản phẩm dầu ngọt với hàm lượng lưu huỳnh thấp để đảm bảo vấn đề môi trưởng tốt, nhà máy đã có những trang thiết bị phù hợp để quy trình vận hành đảm bảo. Tuy nhiên giá dầu Bạch Hổ còn khá cao. Với việc lựa chọn dầu thô là khá khó khăn, với các loại dầu chua, dầu chua nhẹ khó khăn là khi đầu tư công nghệ.

Nguồn dầu thô Bạch Hổ được khai thác tại VN có xu hướng giảm dần về sản lượng, đến 2017 sản lượng giảm xuống còn khoảng 50% công suất của nhà máy. Nhà máy sẽ đối mặt với thiếu hụt số lượng dầu và nhà máy sẽ xem xét đến việc nhập khẩu các loại dầu khác có chất lượng tương đương.

Bên cạnh đó, để chất lượng sản phẩm đảm bảo đáp ứng tốt theo lộ trình quy chuẩn của VN quy định, chất lượng mới đáp ứng Euro 2, phải sử lý chất lượng để đảm bảo an toàn môi trường.

Nhà máy vận hành ngay khi tiếp nhận, với độ tuổi trên dưới 30 tuổi, kinh nghiệm vận hành còn non khoảng 3 năm kinh nghiệm, công ty đã đào tạo thực tế dưới sự tư vấn của các nhà đầu tư. Ngay năm đầu tiên, công ty đã phải thuê đơn vị của nhà thầu Hàn Quốc, với số lượng chuyên gia hơn 100 người cho năm đầu, các năm tiếp theo rút dần còn khoảng 50 người, đến năm 2013 rút xuống còn 30 chuyên gia. Lực lượng chuyên gia hỗ trợ cho việc vận hành nhà máy, hiện nay, còn kéo theo việc tuyển nhân sự, những chuyên gia chất lượng cao, được đào tạo bài bản và được rèn luyện chất lượng tốt thì hiện nay họ xin về những nơi khác gây nên những khó khăn cho việc vận hành nhà máy.

Ông Phạm Như Sô: Những khó khăn thách thức của Nhà máy lọc hóa dầu Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi cũng hết sức chia sẻ.

Việc mở rộng nhà máy sẽ nâng cao hiệu qủa hoạt động của nhà máy nên chính quyền địa phương cũng đã phối hợp với công ty và đề nghị Tập đoàn Dầu khí VN trình Chính phủ đẩy nhanh quá trình cổ phần hóa nhà máy để có nguồn vốn phục vụ cho việc nâng cao năng suất.

Tỉnh Quảng Ngãi cũng đã chuẩn bị sẵn sàng diện tích đất từ 300-500 ha để phục vụ cho việc mở rộng nhà máy. Nếu Chính phủ có quyết định nhanh chóng cho nhà máy cổ phần thì việc mở rộng nhà máy chỉ trong tương lai ngắn mà thôi.

Hỏi: Phương án nâng cấp và mở rộng nhà máy công suất từ 6,5 triệu tấn dầu/năm lên 10 triệu tấn dầu/năm, lộ trình sẽ được triển khai ra sao, thưa ông Nguyễn Quang Hòa?

Ông Nguyễn Quang Hòa: Giải pháp của công ty với những thách thức đảm bảo sự cạnh tranh đó là nâng cao chất lượng. Tìm các đối tác đầu tư nước ngoài như Nhật Bản, công ty dầu khí của Venezula, Hàn Quốc, Nga luôn quan tâm đến việc vận hành Nhà máy lọc dầu Dung Quất và mua cổ phẩn của Nhà máy.

Song song với việc các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm đến nhà máy, với trình độ quản lý cao của các chuyên gia cũng như các nhà đầu tư đó cũng yên tâm với việc vận hành nhà máy.

Công tác quản trị với mục tiêu tận dụng tối đa nguồn lực của công ty để giảm thiểu tối đa giá thành sản phẩm. Vấn đề tối ưu hóa, nâng cấp nhà máy, mua được nhiều loại dầu thô giá thấp hơn so với dầu Bạch Hổ và đảm bảo nguồn cung cho nhà máy. Đảm bảo công tác vận hành đúng quy trình kỹ thuật, an toàn vận hành cũng để ổn định công suất kinh doanh, tập trung nâng cao kỹ năng vận hành của CBCN. Thường xuyên cập nhật thay đổi, đào tạo CBCNV theo đúng quy định của nhà máy, đảm bảo vận dụng đúng các thiết bị tại Nhà máy.

Hỏi: Thưa ông Vũ Quang Vinh, ông có thể chia sẻ một vài thông tin về VSIP nói chung và dự án VSIP Quảng Ngãi nói riêng không thưa ông?

Ông Vũ Quang Vinh - Giám đốc tiếp thị cao cấp Công tyLD TNHH KCN Việt Nam - Singapore (VSIP):

Cảm ơn quý vị đặt câu hỏi. VSIP Quảng Ngãi là dự án thứ 5 của Công ty LD TNHH Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) tại Việt Nam và là dự án đầu tiên của chúng tôi tại miền Trung. Tính đến thời điểm này, VISP đã đầu tư bao phủ 3 miền Bắc, Trung, Nam. Trong đó có 2 dự án ở Bình Dương, 1 dự án ở Bắc Ninh và 1 dự án Hải Phòng. Dự án VSIP Quảng Ngãi được thực hiện bởi Công ty Liên doanh KCN Việt Nam - Singapore (Công ty LD VSIP), là Liên doanh giữa Tổng công ty Đầu tư và phát triển công nghiệp Becamex IDC (49%) và liên minh các nhà đầu tư Singapore do Sembcorp dẫn đầu (51%). Công ty liên doanh VSIP sẽ đầu tư 337,82 triệu USD vào dự án VSIP Quảng Ngãi. Đây là một dự án quan trọng của VSIP, góp phần hoàn thiện bản đồ vị trí chiến lược của VSIP trên khắp Việt Nam sau hai dự án thành công tại Bình Dương thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và hai dự án tiếp theo tại Bắc Ninh và Hải Phòng, thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc.

Nếu tính cả VSIP Quảng Ngãi thì đến nay VSIP đã thu hút được 524 nhà đầu tư từ 23 quốc gia với tổng vốn đầu tư lên đến 7,28 tỷ đô la Mỹ, tạo việc làm cho 140.000 lao động. Năm 2013, VSIP được tạp chí Euromoney vinh danh là “Nhà phát triển công nghiệp tốt nhất tại Việt Nam”. Đóng góp cho quá trình CNH-HDH đất nước.

Hỏi: Thưa ông Vũ Quang Vinh, tại sao VSIP lại chọn Quảng Ngãi đầu tư? Ông nhận xét như thế nào về môi trường đầu tư tại Quảng Ngãi?

Ông Vũ Quang Vinh: Lý do chúng tôi chọn Quảng Ngãi, thứ nhất VISP chuyên về ngành công nghiệp nhẹ. Quảng Ngãi là địa điểm lý tưởng cho các công ty có thị trường sản phẩm hướng đến cả hai miền Nam, Bắc, cộng thêm khu vực miền Trung từ Huế đến Phú Yên. Từ Quảng Ngãi có thể mở rộng tiếp cận thị trường sang Lào, Đông Bắc Thái Lan và Campuchia.

Lợi thế về thị trường là yếu tố hấp dẫn nhất của Quảng Ngãi, trong đó việc mở rộng khu vực miền Trung là điều bắt buộc đối với chúng tôi.

Thứ hai, Quảng Ngãi có nguồn lao động dồi dào đến từ địa phương và các tỉnh lân cận.

Thứ ba là chính sách ưu dãi thuế ở Quãng Ngãi. Vì hiện các công nghiệp không còn chính sách ưu đãi thuế, tuy nhiên ở Quảng Ngãi vẫn áp dụng và DNđược hưởng trọn ưu đãi thuế ở KKT Dung Quất. VSIP Quảng Ngãi nằm trong Khu kinh tế (KKT) Dung Quất và được hưởng các chính sách ưu đãi thuế quan từ Chính phủ. Doanh nghiệp thuê đất xây dựng nhà xưởng sản xuất tại đây sẽ nhận được ưu đãi cao nhất về chính sách thuế như chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT) 10% trong 15 năm; được miễn 4 năm đầu hoạt động và giảm 50% cho 9 năm tiếp theo. Đây là một ưu đãi rất lớn cho những doanh nghiệp đầu tư sản xuất tại đây.

Thứ tư, hiện VISP Quảng Ngãi đã có 2 dự án đi vào triển khai xây dựng trong quá trình triển khai chúng tôi luôn nhận được sự hỗ trợ tích cực của lãnh đạo địa phương, để triển khai nhanh dự án của mình một cách thuận lợi nhất.

Thứ năm, Quãng Ngãi có quỹ đất lớn và có thể mở rộng lâu dài, đây là yếu tố đểchúng tôi phát triển. VSIP Quảng Ngãi được quy hoạch gồm 1.200 hec ta đất công nghiệp nằm trong Khu kinh tế (KKT) Dung Quất và 504 hec ta đất đô thị- dịch vụ gần trung tâm thành phố Quảng Ngãi. Hiện VSIP Quảng Ngãi đã xây dựng xong cơ sở hạ tầng giai đoạn đầu với 180 hec ta đất công nghiệp. Tiếp theo, VSIP sẽ tiếp tục phát triển 435 hec ta đất công nghiệp và 100 hec ta đất đô thị và dịch vụ.

Hỏi: Mô hình khu liên hợp công nghiệp - đô thị và dịch vụ của VSIP ở Dung Quất được thể hiện như thế nào và có gì đặc biệt so với VSIP Bình Dương, Bắc Ninh, Hải Phòng không thưa ông?

Ông Vũ Quang Vinh: Ngoài 2 dự án ở Bình Dương và 2 dự án ở Bắc Ninh, Hải Phòng thì dự án thứ 5 là VSIP Quảng Ngãi đem lại cho nhà đầu tư thêm một sự lựa chọn về vùng miền và những lợi thế đặc trưng riêng của địa phương. Như tôi đã nói ở trên, VSIP Quảng Ngãi đem đến cho nhà đầu tư ưu đãi thuế qua đặc biệt của KKT Dung Quất, vị trí chiến lược, lực lượng lao động dồi dào và đặc trưng của một khu công nghiệp Việt Nam- Singapore kiểu mẫu với hạ tầng hoàn chỉnh và chính sách một cửa thuận tiện cho nhà đầu tư. Bên cạnh đó, mỗi khu dự án có sự khác biệt và có đối tượng khách hàng. Ở Quảng Ngãi, chúng tôi có thể hướng tới thị trường, đối tượng khách hàng với mức chi phí thấp. Đây chính là một lợi thế cạnh tranh rất lớn so với các điểm VISP ở Bình Dương, Bắc Ninh, Hải Phòng mà hiện chúng tôi đang tận dụng.

Giải pháp để Quảng Ngãi nâng cao sức cạnh tranh, thu hút đầu tư

Năm 2013, Quảng Ngãi đứng thứ 7/63 tỉnh thành trên cả nước về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh. Việc phấn đấu để đạt vào Top 10 đã là khó nhưng duy trì được vị trí xếp hạng này thì thử thách còn lớn hơn, vậy năm 2014 và những năm tiếp theo, những cơ chế, chính sách, những giải pháp để tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút nguồn vốn đầu tư vào Quảng Ngãi nói chung, KKT Dung Quất nói riêng sẽ được thể hiện thế nào? Thu hút đầu tư của Quảng Ngãi về từng lĩnh vực, trong đó là điểm nhấn xác định phát triển về công nghiệp? Đây chính là điều mà độc giả, các DN, nhà đầu tư trong và ngoài nước đang chờ đợi.

Hỏi: Thưa ông Phạm Như Sô, được biết, Quảng Ngãi xác định công nghiệp là khâu đột phá để thúc đẩy phát triển kinh tế - vậy tình hình đầu tư, những cơ chế chính sách được thể hiện như thế nào để thu hút các dự án đầu tư vào lĩnh vực này?

Ông Phạm Như Sô: Trong kế hoạch năm năm 2011-2015 tỉnh Quảng Ngãi xác định rất rõ 3 nhiệm vụ đột phá là phát triển công nghiệp, phát triển đô thị và phát nguồn nhân lực. Trong đó, phát triển công nghiệp được đặt lên hàng đầu với tốc độ tăng trưởng phấn đấu 5 năm là tăng 17-18%.

Trên nền tảng các KCN hiện tại, Quảng Ngãi đang dự tính tiếp tục mở rộng một số KCN mới trong  KKT Dung Quất và KCN khác tỉnh trong tỉnh. Mục tiêu đến 2015 là tổng nguồn vốn thu hút đầu tư vào các KCN lên 15 tỷ USD.

Hiện tại tỉnh đã đầu tư cho các KCN và KKT rất lớn về hạng tầng. Vì thế, ngoài những DN và  nhà đầu tư cũ thì đang có một luồng đầu tư mới tập trung vào KKT Dung Quất, ngoài VSIP thì còn có một tập đoàn của Singapore đang nghiên cứ đầu tư dự án điện khoảng 2 tỷ USD. Bên cạnh đó, nhà đầu tư của Nhật cũng đang tính đến việc xây dựng một nhà máy thép công suất 7 triệu tấn/năm.

Tỉnh Quảng Ngãi đang thuê một cơ quan tư vấn của Nhật quy hoạch tại khu cảng nước sâu Dung Quất 2, tại đây có độ sâu mớn nước lên tới 20-24m, tàu trên 300 ngàn tấn có thể vào cảng này, KCN Dung Quất 2 tương lai sẽ nằm ở đây.

Tỉnh Quảng Ngãi có quyết tâm lớn trong thành lập các KKT, KCN và tạo đột phá trong phát triển công nghiệp.

Hỏi: Được biết, theo Bảng xếp hạng chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2013, Quảng Ngãi đứng ở vị trí thứ 7. Đây thực sự là bước đột phá của tỉnh trong năm 2013 đồng thời là kinh nghiệm quý báu để các địa phương khác học hỏi. Xin hỏi, Quảng Ngãi đã có những “bí quyết” gì để nâng cao năng lực cạnh tranh một cách mạnh mẽ như vậy? (Độc giả Lê Thị Phương (Nam Định)

Ông Phạm Như Sô: Quá trình phấn đấu cải thiện chỉ số cạnh tranh của tỉnh được thực hiện quyết liệt. Nếu như từ 2010trở về trước tỉnh chưa lúc nào vượt qua con số 55, đến năm 2011 có bước đột phá mới là lên vị trí thứ 18 thì năm 2012 lại tụt xuống thứ 27. Tuy nhiên năm 2013, Quảng Ngãi đã đột phá vươn lên đứng thứ 7. Trước đó, khi nhìn nhận chỉ số này chúng tôi hết sức trăn trở. Tỉnh ủy đã có chỉ đạo đến 2015 phải đứng thứ 20 nhưng bất ngờ được bứt phá lên thứ 7 vào năm 2013.

Nói là bí quyết thì không hẳn, chúng tôi đưa ra phương châm và quyết tâm thực hiện theo phương châm ấy. Đó là nhà đầu tư đến Quảng Ngãi giống như về chính ngôi nhà của mình và sự thành công của các DN là thành công của tỉnh

Không chỉ kêu gọi thu hút đầu tư mà nhà đầu tư khi đã đến KKT Dung Quất và các KCN của Quảng Ngãi phải tồn tại và phát triển lâu dài tại đây. Từ định hướng này để tỉnh đưa ra giải pháp như cải cách thủ tục hành chính gọn nhẹ, thực hiện cơ chế 1 cửa. Hiện nay KKT Dung Quất đã thực hiện đăng ký cấp phép đầu tư qua mạng.

Đồng thời, tỉnh cũng chỉ đạo cán bộ công chức các ở ngành liên quan tới chu trình kêu gọi thu hút đầu tư, giải quyết các thủ tục phải có trách nhiệm cao, thực thi công vụ nghiêm túc.

Hỏi: Công nghiệp hỗ trợ nhiều năm qua là bài toán khó đối với việc thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp Việt Nam, đặc biệt là lĩnh vực công nghiệp nặng. Ông Nguyễn Mạnh Quân có những gợi mở hay tham mưu gì cho Quảng Ngãi trong việc kêu gọi các DN đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ không?

Ông Nguyễn Mạnh Quân: Công nghiệp hỗ trợ là công nghiệp sản xuất phụ tùng phục vụ công nghiệp chính. Công nghiệp phụ trợ phát triển khi công nghiệp chính phát triển. Tuy nhiên, ngành công nghiệp chính của Việt Nam chưa thực sự phát triển.

Hơn nữa, có thực tế rằng, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam đa phần là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thực tế, các DN này cũng chưa thực sự mặn mà với phát triển công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam. Lý do quan trọng nằm ở thị trường Việt Nam.

Lấy một ví dụ, nếu muốn sản xuất ô tô, cần phải có đến hàng nghìn linh kiện nhỏ đi kèm. Vấn đề này dẫn đến một thực tế, nếu Việt Nam không tham gia xu thế chuỗi cung ứng toàn cầu thì không thể đáp ứng nguồn cung ứng thị trường. Như vậy, việc Việt Nam nên làm để có thể phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ là cần phải tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của các nhà sản xuất lớn.

Với Quảng Ngãi cũng không ngoài định hướng như vậy, phải mời được các nhà sản xuất lớn thực hiện mới hiệu quả. Và một trong những điều kiện đó là phát triển hạ tầng tốt, cải thiện thủ tục hành chính tốt với mục địch phục vụ chuỗi cung ứng của họ không chỉ ở Việt Nam mà còn phục vụ cho cả chuỗi cung ứng của họ trên toàn cầu.

Việc kêu gọi được VSIP đầu tư vào Quảng Ngãi thành công là hướng đi đúng đắn cần phát huy của tỉnh.

Hỏi: Với cái nhìn của một chuyên gia kinh tế, ông Trần Đình Thiên đánh giá thế nào về cơ hội đầu tư vào KKT Dung Quất của Quảng Ngãi trong thời gian tới?

Ông Trần Đình Thiên, Viện trưởng - Viện Kinh tế Việt Nam: Từ nãy tới giờ, Quảng Ngãi đang bắt đầu trở thành “hiện tượng”. Có thể khẳng định rằng, Quảng Ngãi đang có sức hấp dẫn nhất trong dải miền Trung. Trong xếp hàng PCI, miền Trung là “oách” với vị trí số 1 đang dẫn đầu là Đà Nẵng, Thừa Thiên Huế số 2 và Quảng Ngãi số 7. Để có những vị trí như này, các tỉnh có sự “tập thể dục” thường xuyên. Bởi theo xếp hạng bình quân, những tỉnh này xưa yếu, nay đã vươn lên khá mạnh. Lên hạng không khó, trụ hạng mới là mệt. Và cơ hội đầu tư của Quảng Ngãi quyết định được năng lực “tập thể dục” ấy.

Tôi tiếp xúc với lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi, quyết tâm của họ đó là biến Quảng Ngãi thành điểm sáng công nghiệp. Từ góc độ của tỉnh, đánh giá của nhiều nhà đầu tư, Quảng Ngãi đang là điểm được lựa chọn. Đây là ưu thế rất tốt, những điều kiện tự nhiên đặc biệt là cảng nước sâu của Quảng Ngãi đang là điểm đặc biệt, những ưu đãi của miền Trung cũng đang là hấp dẫn. Những cải cách thể chế gắn với tái cơ cấu đang diễn ra như hiện nay thì triển vọng cho QN sẽ tốt hơn nữa.

Nhân tiện có Doosan ở đây thì cần nêu tấm gương sáng mời các nhà đầu tư khác vào nữa. Cũng giống như anh Quân nói, cần có sự thu hút theo chuỗi và Quảng Ngãi nên có cách tiếp cận theo chuỗi và VSIP cũng vậy. Có như thế thì khả năng hấp dẫn của Quảng Ngãi mới thực sự bền vững và chắc chắn. Tuy nhiên, trong môi trường hiện nay có thể bùng lên rất nhanh mà có thể tàn rất nhanh. Đó là điểm cần lưu ý.

Quảng Ngãi là công nghiệp lớn, sẽ tạo ra những đột phá, “gây sốc” mạnh. Riêng Lọc dầu Dung Quất đã 28 ngàn tỷ, rất “thăng hoa”. Tuy nhiên, cũng cần phải bình tĩnh nhìn lại, đó là sự lan tỏa cho người dân thì Quảng Ngãi cần phải đánh giá lại. Doanh nghiệp VSIP cũng đang tiếp cận như vậy.

Như ông Sô vừa nói, mỳ với xăng sinh học nên được chú trọng hơn nữa. Xem xăng sinh học kéo theo hệ quả gì?

Nhưng cũng cần phải nhìn nhận rằng, tiềm năng của Quảng Ngãi theo nghĩa chung của miền Trung rất nhiều thứ. Nếu sử dụng đúng sẽ mang lại lợi ích cho người dân rất nhiều. Và trên thực tế, sự bùng nổ của Quảng Ngãi đang đem lại cho người dân.

Để đảm bảo cho Quảng Ngãi cũng như miền Trung có bước vững chắc thì không chỉ nhìn Quảng Ngãi như một khu công nghiệp mà còn nhìn đó là khu du lịch.

Hỏi: Bảng xếp hạng chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2013 cho thấy Chỉ số gia nhập thị trường của Quảng Ngãi rất cao: 8,39 điểm. Với tư cách là chủ doanh nghiệp sản xuất giầy dép tại Hải Phòng, tôi xin hỏi đại diện UBND tỉnh Quảng Ngãi: Quảng Ngãi có cải cách nào trong thủ tục đăng ký kinh doanh? Cải cách thủ tục hành chính? Hỗ trợ cho DN có ý định đầu tư tại đây (Hoàng Vũ Long - Giám đốc Công ty TNHH Long Vũ)

Ông Phạm Như Sô: Đối với chỉ số năng lực cạnh tranh chúng tôi không xem nhẹ chỉ số nào bởi các chỉ sô này có tương tác qua lại hỗ trợ lẫn nhau. Đối với các nhà đầu tư đến Quảng Ngãi, chúng tôi có hệ thống cung cấp các thông tin ban đầu và công khai tất cả thông tin trên mạng. Tỉnh cũng tạo điều kiện cho các nhà đầu tư có quyết tâm đến với Quảng Ngãi như hỗ trợ giải phóng mặt bằng, đào tạo nghề cho công nhân của doanh nghiệp…

Xin cảm ơn các chuyên gia kinh tế, đại biểu và độc giả đã theo dõi buổi đối thoại. Đây là kết quả lớn cho tỉnh Quảng Ngãi. Từ diễn đàn này, các nhà đầu tư sẽ hiểu hơn về Quảng Ngãi. Chúng tôi mong tiếp tục nhận được được sự hỗ trợ của các chuyên gia kinh tế và doanh nghiệp trong việc phát triển công kinh tế xã hội của địa phương. 

Tại buổi đối thoại trực tuyến, Báo Công Thương điện tử đã giải đáp được hơn 20 câu hỏi của bạn đọc và doanh nghiệp, hiện còn hơn 20 câu hỏi nữa xung quanh về đầu tư vào Quảng Ngãi nói chung và KKT Dung Quất nói riêng. Do thời lượng chương trình, Báo Công Thương sẽ chuyển trực tiếp các câu hỏi đến UBND tỉnh Quảng ngãi và các cơ quan quản lý để trả lời. Vấn đề này chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật trong mục "Chính sách" của Báo điện tử công Những vào thời gian tới.

Báo Công Thương xin cảm ơn sự tham gia của đại diện UBND tỉnh Quảng Ngãi, các vị khách mời và đại diện các DN. Cảm ơn các bạn đọc đã theo dõi chương trình trực tuyến.