Doanh nghiệp FDI: Nhân tố thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh

Ảnh minh họa

Tại một hội thảo do Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức mới đây, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, thu hút FDI và cho hưởng ưu đãi lớn đã khiến khu vực DN FDI trở thành “người khổng lồ”, lấn át và làm mất đi cơ hội của DN trong nước.

Theo ông Nguyễn Tú Anh - Trưởng Ban chính sách vĩ mô (CIEM), thị phần FDI của Việt Nam so với GDP ở mức cao nhất thế giới với 8,14 điểm. Trong khi đó, nước đứng thứ 2 là 3,9 điểm và Trung Quốc chỉ 0,56 điểm.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng cho rằng, khu vực DN FDI được hưởng ưu đãi rất lớn so với khu vực DN trong nước. Cụ thể: DN FDI được đánh giá là DN công nghệ cao sẽ được miễn thuế thu nhập DN tối đa 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo, trong khi DN trong nước không được hưởng ưu đãi này. Điển hình như Công ty TNHH Samsung Electronic Việt Nam, nhờ được hưởng ưu đãi vượt trội, Samsung sau vài năm đầu tư vào Việt Nam đã liên tục tăng vốn, trở thành DN FDI xuất khẩu lớn nhất Việt Nam. Năm 2014, DN này có kim ngạch xuất khẩu 26,3 tỷ USD, chiếm hơn 10% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Năm 2015, Samsung dự kiến xuất khẩu trên 30 tỷ USD.

Trước những ý kiến của chuyên gia kinh tế và DN trong nước về khu vực DN FDI, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh không đồng tình. Bộ trưởng nhấn mạnh: Chính phủ Việt Nam đã có nhiều chính sách hỗ trợ DN trong nước phát triển, đặc biệt là DN nhỏ và vừa. Năm 2014, Quốc hội cũng đã thông qua Luật DN (sửa đổi) với những nội dung thông thoáng, tạo thuận lợi cho DN.

Bộ trưởng Bùi Quang Vinh thẳng thắn: Việt Nam đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, đòi hỏi DN Việt Nam phải mạnh mẽ, năng động để có thể theo kịp tiến trình hội nhập. Đáng tiếc, DN Việt Nam còn yếu. Do đó, thu hút FDI là cách để nâng cao năng lực cạnh tranh cho khu vực DN trong nước, tạo điều kiện để DN trong nước hội nhập. Tất nhiên, khu vực DN FDI có lợi thế hơn về vốn, thị trường xuất khẩu nên khi FDI vào Việt Nam sẽ tạo ra sự cạnh tranh đối với DN trong nước nhưng không vì sợ cạnh tranh mà “đóng cửa”.