Điện khí LNG Sơn Mỹ (Lâm Đồng): Những ‘nút thắt’ cần sớm tháo gỡ

Hai dự án đang trong giai đoạn hoàn tất thủ tục chuẩn bị đầu tư

Chiều 25/3, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên chủ trì buổi làm việc với các sở, ngành và nhà đầu tư liên quan đến hai dự án Nhà máy điện khí LNG Sơn Mỹ I, Sơn Mỹ II và Dự án Kho cảng LNG Sơn Mỹ tại xã Sơn Mỹ. Đây là các công trình trọng điểm quốc gia trong lĩnh vực năng lượng, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với bảo đảm an ninh năng lượng và mục tiêu tăng trưởng hai con số của tỉnh trong giai đoạn tới.

Theo báo cáo của Sở Công Thương Lâm Đồng, đến nay cả hai dự án vẫn chưa thể triển khai xây dựng do đang trong giai đoạn hoàn tất thủ tục chuẩn bị đầu tư, đặc biệt là báo cáo nghiên cứu khả thi, cùng với việc chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện cần thiết để bước sang giai đoạn triển khai.

Một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Phần diện tích thực hiện dự án nằm cả trong và ngoài Khu công nghiệp Sơn Mỹ, liên quan đến nhiều tổ chức, hộ dân và thủ tục pháp lý khác nhau, khiến quá trình triển khai kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chung.

Do mặt bằng chưa hoàn tất, các nhà đầu tư chưa thể ký kết hoặc hoàn thiện các thỏa thuận thuê lại đất và các hồ sơ pháp lý liên quan, dẫn đến việc chưa thể triển khai các bước đầu tư tiếp theo cũng như thu xếp vốn.

Các dự án điện khí LNG có quy mô vốn rất lớn, phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn tín dụng quốc tế. Trong khi đó, việc thu xếp vốn chỉ có thể thực hiện khi các điều kiện pháp lý, hợp đồng dự án, đất đai và hạ tầng kỹ thuật được hoàn thiện đồng bộ. Thực tế cho thấy, chỉ cần một khâu chậm trễ sẽ kéo theo ảnh hưởng đến toàn bộ tiến trình, đặc biệt là đàm phán hợp đồng, thu xếp tài chính và triển khai xây dựng.

Phát biểu tại cuộc họp, ông Nguyễn Bá Út, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lâm Đồng cho biết, các dự án năng lượng trên địa bàn tỉnh hiện chiếm tỷ trọng rất lớn trong quy hoạch, với khoảng 30 dự án, tổng công suất gần 7.000 MW, tương đương gần một nửa quy mô được Trung ương phân bổ. Riêng hai dự án Sơn Mỹ I và Sơn Mỹ II giữ vai trò then chốt, được xác định là công trình trọng điểm trong Nghị quyết nhiệm kỳ 2025 - 2030 của tỉnh.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Bá Út, trong khoảng hai năm gần đây, các dự án rơi vào tình trạng bế tắc do nhiều vướng mắc về cơ chế, thẩm quyền và thủ tục pháp lý vượt quá khả năng xử lý của địa phương. Ngay cả trong trường hợp các khó khăn được tháo gỡ sớm, việc đưa dự án vào vận hành trước năm 2030 là rất khó khả thi, do riêng khâu đặt hàng và lắp đặt thiết bị đã cần khoảng 3 năm.

Từ đó, Sở Công Thương đề xuất các nhà đầu tư cần sớm có báo cáo cụ thể về tiến độ và cam kết thực hiện; đồng thời kiến nghị đánh giá lại tính khả thi của dự án trong kỳ quy hoạch hiện tại. Trường hợp dự án không thể triển khai đúng tiến độ, tỉnh cần chủ động xây dựng các phương án thay thế tương ứng với quy mô công suất khoảng 4.500 MW, ưu tiên các nguồn năng lượng có thể triển khai nhanh.

Đại diện nhà đầu tư cho biết, các dự án Sơn Mỹ đang gặp vướng mắc lớn, tiến độ và đất đai. Với đặc thù là dự án BOT điện khí LNG, việc thiếu các cơ chế phù hợp đã ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu xếp vốn và triển khai dự án. Bên cạnh đó, việc thuê đất thông qua đơn vị hạ tầng tư nhân, mô hình chưa có tiền lệ đối với dự án BOT điện cũng khiến các tổ chức tín dụng lo ngại về tính ổn định, liên tục của quyền sử dụng đất.

Các nhà đầu tư cho rằng, cần có những cam kết phù hợp từ phía địa phương để tạo niềm tin cho các tổ chức tài chính tham gia tài trợ vốn, qua đó thúc đẩy tiến độ dự án.

Địa phương quyết tâm đồng hành

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên cho biết, các dự án điện khí LNG Sơn Mỹ có quy mô rất lớn, mang tính chiến lược lâu dài, không chỉ đối với sự phát triển của Lâm Đồng mà còn đối với an ninh năng lượng quốc gia.

Tuy nhiên, lãnh đạo tỉnh thẳng thắn nhìn nhận, với tiến độ hiện nay, mục tiêu đưa các dự án vào vận hành trong năm 2028 là rất khó khả thi. Ngay cả trong kịch bản thuận lợi, riêng khâu đặt hàng, vận chuyển và lắp đặt thiết bị chính cũng cần tối thiểu khoảng 3 năm, chưa kể các thủ tục liên quan khác; do đó, mốc vận hành thực tế có thể phải tính toán sau năm 2030. Việc đánh giá lại tiến độ và tính khả thi của dự án là cần thiết, nhằm bảo đảm tính thực chất, tránh áp lực tiến độ không phù hợp với điều kiện triển khai.

Lãnh đạo tỉnh khẳng định, Lâm Đồng sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ tối đa trong phạm vi thẩm quyền, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng, thủ tục đất đai và hạ tầng liên quan. Đối với các nội dung vượt thẩm quyền, các sở, ngành được yêu cầu chủ động rà soát, hoàn thiện hồ sơ, tham mưu đầy đủ, chặt chẽ để tỉnh có cơ sở kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Đáng chú ý, tỉnh giao Sở Công Thương tỉnh Lâm Đồng chủ trì xây dựng các kịch bản phát triển nguồn điện theo từng giai đoạn, gắn với khả năng triển khai thực tế của các dự án Sơn Mỹ; đồng thời nghiên cứu phương án thay thế tương ứng quy mô công suất khoảng 4.500 MW trong trường hợp dự án tiếp tục chậm tiến độ, nhằm bảo đảm yêu cầu cung ứng điện.

“Việc thúc đẩy hay điều chỉnh các dự án điện khí LNG Sơn Mỹ cần được xem xét thận trọng, khoa học, phù hợp thực tiễn, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế, an ninh năng lượng và hiệu quả đầu tư lâu dài”, ông Lê Trọng Yên nhấn mạnh.

Hai dự án điện khí LNG Sơn Mỹ có tổng công suất 4.500 MW, trong đó Sơn Mỹ I và Sơn Mỹ II mỗi dự án 2.250 MW, đã được đưa vào quy hoạch phát triển điện lực quốc gia và xác định là công trình trọng điểm. Dự án Sơn Mỹ I được đầu tư theo hình thức BOT với tổng mức đầu tư hơn 48.000 tỷ đồng; dự án Sơn Mỹ II do Tập đoàn AES làm chủ đầu tư, tổng vốn hơn 50.000 tỷ đồng. Theo kế hoạch ban đầu, các dự án dự kiến vận hành vào năm 2028.