Đề xuất làm bãi đỗ xe ngầm, cao tầng giảm áp lực giao thông đô thị

Đổi mới tư duy lập pháp, tạo nền tảng phát triển dài hạn 

Tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, ngày 12/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Phát biểu tại phiên họp, đại biểu Quốc hội Leo Thị Lịch - đoàn Bắc Ninh nhất trí cao và đánh giá tích cực đối với dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này.

Theo đại biểu, điểm nổi bật là dự thảo không chỉ sửa đổi về kỹ thuật mà thực chất là tái thiết cấu trúc chính sách phát triển Thủ đô một cách toàn diện, quy hoạch, phân quyền, tổ chức không gian huy động nguồn lực đến liên kết vùng. Cách tiếp cận này phù hợp với vị thế đặc biệt của Hà Nội, trung tâm chính trị hành chính, đồng thời là đầu tàu về kinh tế, văn hóa, khoa học và hội nhập quốc tế.

“So với các cơ chế đặc thù đã áp dụng tại một số địa phương, dự thảo lần này có nhiều điểm vượt trội”, đại biểu Leo Thị Lịch thông tin và cho biết, trước hết, về cấp độ pháp lý, thay vì cơ chế thí điểm có thời hạn, Luật Thủ đô được điều chỉnh bằng một đạo luật riêng, bảo đảm tính ổn định và lâu dài.

Về phạm vi chính sách, dự thảo tiếp cận toàn diện, bao trùm từ quy hoạch tích hợp, phát triển không gian đô thị đa chiều đến thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và liên kết vùng. Đặc biệt, về mức độ trao quyền, dự thảo thể hiện rõ nguyên tắc phân quyền mạnh gắn với kiểm soát quyền lực, qua đó nâng cao năng lực quản trị và trách nhiệm giải trình của chính quyền Thủ đô.

Tuy nhiên, đại biểu Leo Thị Lịch đề nghị cần làm rõ hơn cơ chế thu hồi và phân chia hợp lý giá trị gia tăng từ đất đai và phát triển đô thị. Nếu thiếu cơ chế điều tiết phần địa tô chênh lệch này Nhà nước sẽ khó giữ được nguồn lực tương xứng với tái đầu tư. Đây là điểm cần hoàn thiện để đảm bảo hài hòa lợi ích.

Đồng thời, đại biểu cho rằng, dự thảo đã có bước chuyển từ tư duy phát triển theo địa giới hành chính sang không gian kinh tế mở, xác định rõ vai trò lan tỏa của Hà Nội và thiết kế các cơ chế phối hợp liên vùng về quy hoạch, hạ tầng, môi trường, dịch vụ. Tuy nhiên, để các liên kết này phát huy hiệu quả, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân chia lợi ích, trách nhiệm và xử lý vướng mắc giữa các địa phương, bảo đảm hài hòa lợi ích và tạo động lực tham gia.

Hoàn thiện chính sách giao thông, giảm áp lực đô thị

Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Cảnh - đoàn Gia Lai góp ý về chính sách xây dựng các bãi đỗ xe ngầm, bãi đỗ xe cao tầng góp phần nâng cao tỷ lệ giao thông, giải quyết nhu cầu đỗ xe của người dân, đồng thời góp phần vào chỉnh trang đô thị.

Đại biểu cho rằng, chính sách này sau khi triển khai tại Hà Nội đạt hiệu quả cao sẽ là mô hình để nhân rộng áp dụng cho các đô thị lớn trên cả nước như Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng…

Đại biểu cũng đề nghị hoàn thiện quy định theo hướng đa dạng hóa mô hình và thiết kế bãi đỗ xe cao tầng, phù hợp với nhiều quy mô đầu tư, điều kiện kinh tế và đặc điểm không gian đô thị khác nhau.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Cảnh cho rằng các công trình đỗ xe ngầm, cao tầng chỉ là giải pháp dài hạn và chưa thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu thực tế, khi phần lớn phương tiện hiện vẫn phải đỗ tại các điểm tạm dưới lòng đường, vỉa hè hoặc khu vực công trình giao thông.

Từ kinh nghiệm quốc tế, đại biểu đề xuất nghiên cứu bổ sung quy định cho phép đỗ xe một phần trên vỉa hè tại những khu vực chưa có bãi đỗ tập trung nhưng có nhu cầu lớn, với điều kiện không ảnh hưởng đến hạ tầng kỹ thuật, cây xanh, kết cấu vỉa hè, lối đi bộ và quyền lợi của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Đối với khu vực cơ quan, công sở có vỉa hè rộng, việc tổ chức đỗ xe cũng có thể được xem xét cho phép nếu bảo đảm các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy, an toàn công trình và không ảnh hưởng đến công tác duy tu, bảo dưỡng.

“Điều này sẽ giúp cho tổ chức đỗ xe hiệu quả, ngăn nắp hơn, giữ gìn mỹ quan đô thị và đảm bảo ai cũng có cơ hội đỗ xe như nhau, dù là khu vực đỗ xe miễn phí hay khu vực đỗ xe có thu phí”, đại biểu Nguyễn Văn Cảnh nhận định.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề xuất áp dụng phương pháp nhập làn xe luân phiên (zipper merge) - giải pháp tổ chức giao thông đã được triển khai tại nhiều quốc gia, nhằm giảm ùn tắc, nâng cao hiệu quả lưu thông và bảo đảm an toàn tại các điểm xung đột giao thông.

“Trên thế giới có rất nhiều quy tắc và phương pháp tổ chức giao thông mà chúng ta có thể áp dụng để giải quyết ùn tắc giao thông cho Việt Nam, đặc biệt là cho Thủ đô Hà Nội. Đây là những giải pháp phi tài chính giúp nâng cao hiệu quả của phần lớn hạ tầng giao thông hiện hữu.

Vì vậy, tôi đề nghị bổ sung một quy định cho phép Hà Nội được áp dụng các quy tắc, phương pháp tổ chức giao thông mà pháp luật hiện hành chưa quy định nhằm giảm ùn tắc giao thông vào Điều 8 quy định xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật”, đại biểu Nguyễn Văn Cảnh đề xuất.

Cũng tại phiên họp,  đại biểu Nguyễn Minh Tâm - đoàn Quảng Trị đóng góp nhiều ý kiến đối với dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), tập trung vào cơ chế phân quyền và thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền Thành phố Hà Nội.

Đối với nội dung phân quyền trong giải quyết thủ tục hành chính, đại biểu đồng tình với định hướng tăng cường phân quyền, gắn với trách nhiệm giải trình rõ ràng, song đề nghị cần xác định cụ thể chủ thể được phân cấp theo hướng thống nhất với Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Đồng thời, cần nghiên cứu phân cấp mạnh hơn cho chính quyền cấp xã.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị xem xét giao một số nội dung liên quan đến tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố; việc thành lập, tổ chức lại, giải thể các cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân cấp xã cho chính quyền cấp xã quyết định.

Đồng thời, cần rà soát các quy định đang giao Hội đồng nhân dân thành phố quyết định những vấn đề mang tính cụ thể, sự vụ để phân định lại thẩm quyền theo hướng: Hội đồng nhân dân quyết định các chính sách lớn, Ủy ban nhân dân quy định trình tự, thủ tục thực hiện và Chủ tịch Ủy ban nhân dân quy định cơ chế phối hợp, tổ chức thực hiện.

Đại biểu kỳ vọng, Luật Thủ đô được thông qua sẽ là một liều thuốc bổ cho “trái tim” - Thủ đô Hà Nội đủ khỏe để đảm bảo đủ thẩm quyền, trách nhiệm giải quyết các công việc đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phát triển trong kỷ nguyên mới.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã lược bỏ nhiều quy định mang tính định hướng, quan điểm, ít mang tính chất quy phạm trong xây dựng, phát triển Thủ đô; lược bỏ các quy định quá chi tiết, cụ thể dễ bị thay đổi, ảnh hưởng bởi quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật khác, thay bằng việc quy định giao thẩm quyền cho chính quyền Thủ đô chủ động quy định; dự thảo cũng đã lược bỏ những quy định tại Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 được các luật, nghị quyết của Quốc hội mới ban hành quy định.