Để không còn những cuộc “thi chạy”!

Để thực hiện một dự án, nhà đầu tư phải “chạy dài” vì thủ tục quá phức tạp, chồng chéo

Thủ tục chồng chéo, trùng lắp

“Luật Đầu tư hiện nay có rất nhiều thủ tục bị lặp đi lặp lại” - ông Phan Đức Hiếu - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) - nhận định và đưa ra ví dụ, khi quyết định chủ trương đầu tư có 4 tiêu chí chính là: Thẩm tra sự phù hợp về quy hoạch; thẩm tra nhu cầu sử dụng đất; đánh giá sơ bộ về môi trường và công nghệ. Nhưng sau khi đã có chủ trương đầu tư, đến quyết định đầu tư dự án nhà ở thì nhà đầu tư lại tiếp tục phải làm một quyết định chủ trương đầu tư nữa do Sở Xây dựng làm đầu mối. Tiếp đó, khi thẩm tra tính phù hợp quy hoạch, dù trước đó Sở Xây dựng đã tham mưu rồi nhưng vẫn chưa đủ, nhà đầu tư tiếp tục phải quay về sở này để xin lại tất cả các thủ tục về xây dựng, trong khi phần lớn các thủ tục này không sửa đổi, bổ sung gì.

Tương tự, khi chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư đã nhận được quyết định thẩm tra nhu cầu sử dụng đất và đã có ý kiến của Sở Tài nguyên và Môi trường. Nhưng trước khi ký hợp đồng cho thuê và giao đất, nhà đầu tư lại phải trình thêm một thủ tục riêng để tiếp tục thẩm tra nhu cầu sử dụng đất.

Từ thực tế này, các chuyên gia nhận định, những bất cập trên không mới vì nó xuất hiện từ khi có Luật Đầu tư năm 2005, nhưng khi sửa đổi, bổ sung và ban hành Luật Đầu tư năm 2014 thì dường như các bất cập trên xuất hiện nhiều hơn. Và, dù “Chúng tôi đã có nhiều kiến nghị sửa đổi các bất cập này từ năm 2009, tuy nhiên đến nay vẫn chưa được lắng nghe” - ông Nguyễn Phương Bắc - Chủ tịch Hiệp hội DN vừa và nhỏ Bắc Ninh - chia sẻ.

Công khai, minh bạch để loại bỏ trung gian

Từ thực tế quá trình thực hiện thủ tục cấp phép đầu tư, ông Nguyễn Văn Đực - Phó Giám đốc Công ty TNHH Địa ốc Đất Lành - cho biết, có 3 giai đoạn. Trước năm 2006, thủ tục rất đơn giản, cứ có quy hoạch 1/500 là được khởi công. Để khởi công một dự án, DN chỉ cần một quyết định giao đất và phê duyệt quy hoạch. Vấn đề kết nối hạ tầng, môi trường, phòng cháy, chữa cháy (PCCC) là phần bổ sung sau khi xây dựng. Thời gian hoàn thiện thủ tục này trong vòng 1 năm và thời điểm đó, giá đất bán ra chỉ khoảng 5-6 triệu đồng/m2.

Giai đoạn 2, từ khi có Nghị định 90 (năm 2006-2010) thì phải có thêm dự án đầu tư và giấy phép xây dựng. Thực hiện khâu kết nối hạ tầng, PCCC, môi trường… qua một loạt các thủ tục thì mới được tiến hành làm thủ tục cấp phép xây dựng, lúc đó mới chính thức được khởi công. Thời gian làm thủ tục tại giai đoạn này từ 2-3 năm, giá bán đất lúc này đã lên trên 10 triệu đồng/m2.

Giai đoạn 3, từ năm 2010 đến nay, phải có thêm thẩm định thiết kế xây dựng. Giai đoạn này nhà nước tính toán sẽ “siết” do sợ công trình có sự cố, lãng phí… nhưng lúc này, giá nhà đất đã trên 14 triệu đồng/m2.

“Hiện tại, không có dự án nhà ở nào có giá bán dưới 20 triệu/m2. Thủ tục và lãi suất gia tăng là hai sợi dây siết chặt DN và người tiêu dùng” - ông Đực khẳng định và cho biết thêm, vì thiếu thông tin nên đôi khi DN phải nhờ đến “cò chính sách”,“cò thủ tục” với mức chi từ vài trăm đến cả tỷ đồng một cách rất vô lý.

Chia sẻ quan điểm này, ông Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng CIEM - cho rằng, cần công khai, minh bạch tất cả các thủ tục, quy trình để loại bỏ yếu tố trung gian.